ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਇਸੇ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਜੋੜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹ ਕਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ ਸੁਖ ਮਿਲਣਗੇ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ, ਸ਼ਾਲਵ, ਜਰਾਸੰਧ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਪਖ਼ਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰੁਕਮੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।" "ਹੇ ਭਲੀ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਹੋਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜ ਸਕਾਂ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਾਂ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਵਿਲਾਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਘਰ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਾਂਗ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਚੁਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹੇ—ਜੋ ਕਿ ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੇ ਸਨ—ਉਹ ਡਰ ਗਈ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਗਹਿਰੀ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਨਖ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਰੇਖਾ ਖਿੱਚੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਾਜਲ ਨਾਲ ਭੀਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਨੇ, ਜੋ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਗਏ। ਉਹ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਅਵਾਜ਼ ਰੋਕੀ ਹੋਈ ਖੜੀ ਸੀ। ਬੇਹਦ ਦੁੱਖ, ਡਰ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਕਲਾਈ ਤੋਂ ਚੂੜੀ ਢਿੱਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਪੱਖਾ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਢਹਿ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਕੇਲਾ ਦਾ ਪੌਦਾ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆਏ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਸਵਾਰੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਸਮਾਨ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂੰਝਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝੇ, ਉਸ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸਿਨੇ ਨੂੰ ਪੂੰਝਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਅਪਨਾ ਮੰਨਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇਣਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਉਸ ਦੁਖੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮਾਨ ਤੇ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਕੇ ਭਟਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਐਸੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਹੋ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਨਿਭਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ।" "ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਹੌਂਠ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਭੌਂਹਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਵਕਰੀ ਲਕੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਹੇ ਲਜਵਤੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਜਾਵੇ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।" ਉਸ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਰਮ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹਾਂ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਣਗੁਣੀ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।" "ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਲਹਿਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ, ਪਰ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲੋਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਤੁਾਡੀਆਂ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਰਾਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਸਮਝਣੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮ ਸੰਸਾਰਕ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਉਹੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਧਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਖੀਂ ਪੱਟਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਉੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਹੋ, ਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮਨੁੱਖੀ ਲਕੜੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹੋ। ਗਿਆਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਣੀ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮਾਨਵ-ਨਾਰੀ ਦੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹੋ—ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭੌਂਹ ਵਲੋਂ ਕਾਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਵਰਤਾਂ ਗਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ!" "ਹੇ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਬੋਲ ਭਾਵੇਂ ਸੁਨੇਹਰੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟਣਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਿਆ ਸੀ।" "ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹ ਕੇ, ਅੰਬਰਿਸ਼, ਨਹੁਸ਼, ਗਯਾ ਵਰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਲਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?" "ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੁੰਘ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਧਰਮਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਉਂ ਆਸਰਾ ਲਵੇ? ਲੋਕ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਵਾਧੂ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਪੂਜਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੀ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹੋਣ। ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।" "ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਗਧੇ, ਗਾਂ, ਘੋੜੇ, ਬਿੱਲੀਆਂ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?" "ਮੂਰਖ ਮਹਿਲਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਸੂੰਘਦੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚਮੜੀ, ਵਾਲ, ਨਖ, ਮਾਸ, ਹੱਡੀਆਂ, ਖੂਨ, ਕੀੜੇ, ਮਲ, ਕਫ਼, ਪਿੱਤ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਇੱਕ ਚਲਦਾ-ਫਿਰਦਾ ਲਾਸ਼।" "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਮਿਲੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਜਦੋਂ ਵਧਾਪੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਰਜੋਗੁਣ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹੋ, ਉਹੀ ਸਾਡੀ ਸਿਖਰਲੀ ਦਇਆ ਹੈ।" "ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੋਲ ਝੂਠੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ।" "ਇੱਕ ਵਿਅਹੁਤਾ, ਜੇ ਚਰਿੱਤਰ ਢਿੱਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਵੇਂ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਐਸੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੇ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਤਿਵਰਤਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪਰਖਿਆ ਸੀ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਸੁਣਨ ਲਈ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ।" "ਹੇ ਸੁੰਦਰੋ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਜੇ ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਮੇਰੀ ਹੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਤੇਰਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਨਿਭਾਉ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਤਲੇ ਹੋਈ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਲੋਕ ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਤਪ ਤੇ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੋਖ ਦੇ ਦਾਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ—ਮੋਖ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ—ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸੰਸਾਰੀ ਸੁਖ ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਭਾਗੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਨਰਕ ਵੀ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ।" "ਹੇ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਚਲਾਕੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਹੇ ਮਾਨਵਤੀ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਆਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਹ ਦੇਖਿਆ, ਪਰ ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ।" "ਜਦ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਜੂਏ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਉਹ ਅਸਹਿ ਪੀੜ੍ਹ ਵੀ ਸਹਿ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।