ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਲਟਕਦੀ ਮਾਲਾ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀਵਟੀਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਮਹਲ ਨੂੰ ਜਾਸੂਮਿਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਿੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੰਨਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਾਲੀਦਾਰ ਖਿੜਕੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਰੀਜਾਤ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਧੂਪ ਜਾਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਗੰਧਾਂ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਭਗਵਾਨ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਫੇਣ ਵਾਂਗ ਸਫੈਦ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਿਛੌਣੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਯਕ-ਪੂੰਛ ਵਾਲਾ ਪੰਖਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੰਖਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੱਲੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਹੋਈਆਂ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੈਜਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਖਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਵਿਅੰਗ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਕੀਮਤੀ ਕਮਰਬੰਦ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਅਚੁਤ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਜੋ ਸੋਹਣਪ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹੀ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ—ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਘੁੰਘਰਾਲੂ ਵਾਲਾਂ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੂੰਡਲ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਧਨਵਾਨ, ਸੋਹਣੇ, ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੂਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਆਦਿਕ ਅਹੰਕਾਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ? ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਣ ਲਈ ਆਈ, ਜਦ ਕਿ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਐਸੇ ਪੁਰਖੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰਸਤਾ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਧਨ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਨਿਰਧਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਧਨਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀਆਂ। ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨ, ਜਨਮ, ਬਲ, ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਮਾਣ-ਮਰਿਆਦਾ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ। ਉੱਚ ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਕਦੇ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਹੇ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਇਹ ਨਾ ਸਮਝਦਿਆਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ—ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ—ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਘੁੰਮਦੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਵਿਅਰਥ ਵਡਿਆਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਕਸ਼ਤਰੀਰ ਨਾਇਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾ ਜੋ ਤੇਰੇ ਜੋਗ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਲਾ ਮਿਲੇ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਸ਼ਲ੍ਵ, ਜਰਾਸੰਧ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਜੰਘਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰੁਕਮੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਮੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਅੰਨੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਚੂਰ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੋਵੇ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹਾਂ, ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਨੀ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਘਰ-ਵਿਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਰੀਤ ਰਵਾਜ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰੁਕਮੀਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਨਭਾਵਨਾ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਜਦ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਸੁਣੀਆਂ, ਇੰਨੀ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਆਖੀਆਂ, ਤਾਂ ਰਾਣੀ ਡਰ ਗਈ, ਉਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਕੰਬ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਗਹਿਰੀ, ਅੰਤਹੀਣ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਰੋ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੇਖਾਵਾਂ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜੋ ਅੰਜਨ ਨਾਲ ਕਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਕੇਸਰ ਲੱਗੇ ਉਸਦੇ ਸਿਨੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਏ। ਉਹ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਖੜੀ ਰਹੀ, ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੁਕ ਗਈ। ਅਸਹਿ ਦੁੱਖ, ਡਰ ਅਤੇ ਵਿਛੋਹ ਕਾਰਨ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਦੀ ਚੂੜੀ ਢਿੱਲੀ ਹੋ ਕੇ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਪੰਖਾ ਵੀ ਹੱਥੋਂ ਸੁੱਟ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਕੇਲਾ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਬੰਧੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਡੂੰਘੇ ਸਨੇਹ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਵਿਛੌਣੇ ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਸਵਾਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂੰਛਿਆ। ਉਹਦੇ ਹੰਝੂ, ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸਿਨੇ ਪੂੰਛ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਣਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੁਖੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ। ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਮਾਨ ਅਤੇ ਚੁਟਕਲੇ ਨਾਲ ਗੁੰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਅਣਉਚਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਨ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੇ ਹੋਠ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੇ ਹੋਣ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਤੇਰੇ ਭਵਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਟੇੜ। ਘਰ-ਵਿਹਾਰੀਆਂ ਲਈ, ਹੇ ਲਜਵਤੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਹਾਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ ਮਨਾਉਣ ਤੇ, ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਮਜ਼ਾਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਛੱਡ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਹੌਲੀ ਹੱਸ ਕੇ, ਲਜਜਤ ਭਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਣਗੁਣੀ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਅਲੱਗ ਵੀ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਲਹਿਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ, ਪਰ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਲੀਲਾ ਸੰਸਾਰਕ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੈਵੇਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ। ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹੋ। ਗਿਆਨੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗਤ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮਾਣਸ-ਇਸਤਰੀ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੁਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਆਤਮਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹੋ—ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਭੰਵੀਂ ਕਾਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ? ਹੇ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਧਾਰਨ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਆਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਿਆ ਸੀ। ਤੁਾਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਅੰਬਰਿਸ਼, ਨਹੁਸ਼, ਗਯਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਗੱਦੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਜੋ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਰਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਂਦੇ? ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੁੰਘ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਉਂ ਆਸਰਾ ਲੱਭਣਗੇ? ਪਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਨੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਿਰਦਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।