ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੇ ਕੁੰਡਲ ਆਦਿਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ‘ਤੇ, ਉਹ ਪਰਿਜਾਤਾ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ ਗਰੁੜ ’ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲੈ ਆਏ। ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਲੈ ਆਏ। ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੇ ਘਰ-ਬਾਗ ਵਿਚ ਲਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲਈ ਮੋਹੀ ਹੋਈ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਨੇ ਅਚੁਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਿੱਧ ਹੋਈ—ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ! ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਟਲ ਹੈ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਅਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਸੰਗਤੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਆਮ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਾ ਕੇ—ਜਿਸ ਦਾ ਮਾਰਗ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹ ਸਤੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ: ਹਾਸੇ, ਨਜ਼ਰਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ-ਮਿਲਾਪ, ਖੇਡ-ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਲਜਜਾ ਨਾਲ। ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਸੀਆਂ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ: ਮਿਲਣ ਆਉਣਾ, ਆਸਨ ਦੇਣਾ, ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ, ਪੈਰ ਧੋਣਾ, ਪਾਨ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ, ਚੰਵਾਂ ਕਰਨਾ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾ, ਵਾਲ ਸਵਾਰਨਾ, ਵਿਛੋਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਉਪਹਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉਨੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ "ਪਰਿਜਾਤਾ ਰੁੱਖ ਲੈ ਜਾਣ ਅਤੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਵਧ" ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਬਾਦਰਾਯਣ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਕ ਵਾਰੀ, ਭਾਈਸ਼ਮੀ (ਰੁਕਮਣੀ) ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ-ਸਥਾਨ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚੰਵਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਖੇਡ-ਕਰਤਬ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਿਰਜਣ, ਪਾਲਣ, ਅਤੇ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯਦਵਾਂ ਵਿਚ ਗੋਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਨਮੇ। ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਰਤਨ-ਦੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸੀ, ਜੈਸਮਿਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਚਾਨਣ ਦੀ ਚਾਨਣ, ਪਰਿਜਾਤਾ ਬਾਗ ਦੀ ਮਹਿਕ, ਅਤੇ ਅਗਰਕਾਸ਼ਤ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਹਿੰਦੀ ਸੀ—ਉਹ ਸਭ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ, ਦੁਧੀ ਝਾਗ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਵਿਛੋਨੇ ਉੱਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਹੱਥੋਂ ਰਤਨ-ਮੰਡਿਤ ਯਕ-ਪੂਛ ਦਾ ਪੱਖਾ ਲੈ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਚੰਵਾਂ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਪੈਰ ਰੱਖਦੀ, ਉਸ ਦੇ ਗੁੰਗਰੂ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ; ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਚੂੜੀਆਂ, ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਪੱਖਾ, ਗਲ ਵਿਚ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈ ਮਾਲਾ, ਕਮਰ ’ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਗੁੰਝ, ਉਹ ਅਚੁਤ ਦੇ ਕੋਲ ਤੇਜ-ਮਈ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮੂਰਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਦੇਖ ਕੇ, ਮਸਤੀ ਨਾਲ, ਘੁੰਮਦੇ ਵਾਲਾਂ, ਕੁੰਡਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਮਾਲਾ, ਅਤੇ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸ਼ਕਤੀ, ਦੌਲਤ, ਸੋਭਾ, ਦਾਨ, ਤੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਪਰ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵੈ-ਵਰਾਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਇਆ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਤੇ ਹੋਰ ਅਹੰਕਾਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ—ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਜੋੜ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ?" "ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਬਣਾਇਆ, ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਅਜਿਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੀਆਂ।" "ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਧਨ ਹਾਂ, ਤੇ ਨਿਰਧਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਮੀਰ ਔਰਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀਆਂ। ਵਿਆਹ ਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਢੁਕਵੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਜਨਮ, ਬਲ, ਸੋਭਾ ਤੇ ਦਰਜਾ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ; ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।" "ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ—ਚੁਣ ਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰਦੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਵਿਅਰਥ ਵਡਿਆਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਿਸੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੱਚੀ ਭਲਾਈ ਮਿਲੇ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਸ਼ਾਲਵ, ਜਰਾਸੰਧ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਰੁਕਮੀ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ।" "ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੀ ਮਸਤਿ ਵਿਚ ਹਨ, ਠੰਢਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਤਜਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।" "ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਪਤਨੀ, ਨਾਂ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਂ ਵਿਲਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਸਿਰਫ ਬਿਨਾ ਚਾਨਣ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ।" ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਚੁਪ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਅਵਿੰਨ ਹੋਈ ਪਿਆਰੀ ਦੇਖਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਮੁਕ ਗਿਆ। ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਜੋਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਸੁਣੀਆਂ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਡਰ ਗਈ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੰਬੀ, ਗਹਿਰੀ ਅਤੁਟ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਾਲ ਨਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ, ਕਾਲੀ ਰੋਲੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ, ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਛਾਤੀ, ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭੀਜ ਗਈ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਰੁਕ ਗਈ। ਦਿਲ ਵਿਚ ਅਸਹਿਣੀ ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਗਣ ਹੱਥੋਂ ਝੜ ਗਿਆ, ਪੱਖਾ ਜਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ; ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਵਨ ਨਾਲ ਪੀੜੀ ਹੋਈ ਕੇਲਾ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਅਵਗਤ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਆਈ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਵਿਛੋਨੇ ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਚੌਂਕ-ਚੌਂਕ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ, ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਸਾਫ ਕੀਤਾ। ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਜੂ, ਦੁੱਖ-ਭੀਜੀ ਛਾਤੀ, ਸਭ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ। ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇਣ ਦੇ ਜਤਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਨੇ ਉਸ ਦੁਖੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿਚ ਭੁਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਦੁਖ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਤਜਨਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਰੋਸ ਨਾ ਕਰ, ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ; ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਭਗਤ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਸੁੰਦਰੋ।" "ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮੁੱਖ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਤੇਰੇ ਹੋਠ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਕੰਬਦੇ, ਤੇਰੇ ਲਾਲ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਭਵਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਟੇੜੀ।" "ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ, ਹੌਲੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰੋ, ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਾਭ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਖੇਡ-ਬੋਲੀਆਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਅਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪਿਆਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਖੇਡ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਚਲਿਆ।