ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਭੂਮੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ: "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੂੰ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: "ਕੰਵਲ-ਨਾਭੀ ਵਾਲੇ, ਕੰਵਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਕੰਵਲ-ਨੈਨੀ, ਤੇਰੇ ਕੰਵਲ-ਸਮਾਨ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਭਗਵਾਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਮੂਲ ਬੀਜ, ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" "ਅਜਨਮਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਯਿਤਾ, ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" "ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਭਯੰਕਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਤੂੰ ਸਤੱਤ ਰੂਪ ਹੈਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਮਾਂ, ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ—ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।" "ਪ੍ਰਥਵੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਦੇਵਤਾ, ਮਨ, ਮਹਤੱਤ—ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ, ਏਕ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।" "ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇਰੇ ਕੰਵਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ—ਆਪਣੀ ਕੰਵਲ-ਹਥਲੀ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਭੂਮੀ ਦੇ ਇਸ ਨਮਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਲਾਸੀ ਘਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਹਰੀ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਬੰਦੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਅੰਦਰ ਆਏ, ਉਹ ਸਤੀਆਂ, ਹੇਰਾਨ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚੁਣਿਆ ਪਤੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। "ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਰਚਯਿਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੇ"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ, ਸਹਾਇਕਾਂ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਸਮੇਤ, ਦੁਵਾਰਕਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਚੌਂਹ-ਦੰਦ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ, ਤੇਜ਼ ਚਾਲੀਏ, ਏਰਾਵਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਚੌਂਹ-ਸਠ (64) ਹਾਥੀ ਵੀ ਭੇਜੇ। ਫਿਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਆਦਿਤੀ ਨੂੰ ਕੁੰਡਲ ਦਿੱਤੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਾਤ ਕਰੀ। ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ, ਉਹ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦਾ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਤ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੇ ਘਰ-ਬਾਗ ਵਿਚ ਲਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧ ਗਈ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲਈ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਨੇ ਅਚੂਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਕੁਟ ਦੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ—ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ! ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਅਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿੰਨੀ ਜਰੂਰਤ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹੇ, ਸਭ ਤੋਲ-ਮਾਪ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਆਪਣੇ ਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਮ ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਾ ਕੇ—ਜਿਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹ ਸਤੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਮੁਸਕਾਨ, ਨਜ਼ਰ, ਮਿਲਾਪ, ਖੇਡ-ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ। ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਸੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ—ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਣਾ, ਆਸਨ ਦੇਣਾ, ਪੂਜਾ, ਚਰਨ ਧੋਣਾ, ਪਾਨ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ, ਝੂਲਣਾ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਾਲ ਸਜਾਉਣਾ, ਵਿਛੋਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਅਤੇ ਉਪਹਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਵਿੱਚ, 'ਪਾਰਿਜਾਤ ਰੁੱਖ ਲੈ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ'—ਇਹ ਉਨੰਜਾ (59) ਅਧਿਆਇ, ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ, ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਦਰਾਯਣ ਜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਵਾਰ, ਭਾਈਸ਼ਮੀ (ਰੁਕਮਣੀ) ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਨੇ ਉੱਤੇ ਪੱਖਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਜੋ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਵਜਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਛਤ ਅਤੇ ਰਤਨ-ਦੀਪ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਜੈਸਮਿਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੁੰਜ, ਅਤੇ ਜ਼ਲੀਰੀਆਂ ਵਾਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੰਨਣੀ ਚਾਨਣ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਬਾਗ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ, ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਅਤੇ ਅਗਰਕਾਸ਼ਤ ਦੀ ਧੁੱਧ lattice ਵਿਚੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੂਧ-ਝੱਗ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਛੋਨੇ ਉੱਤੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਰਤਨ-ਮੁੰਡਾ ਵਾਲਾ ਯਕ-ਪੱਖਾ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕਰ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਚੱਲੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਗੁੰਝ, ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਚੂੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਪੱਖਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸਫੇਦ ਵਸਤ੍ਰ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਨਿਰਮੋਲ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਅਚੂਤ ਦੇ ਪਾਸ ਚਮਕਦੀ। ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹੀ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਹਰੀ, ਆਪਣੇ ਬਲਖਾਉਂਦੇ ਵਾਲਾਂ, ਕੁੰਡਲ, ਚਮਕਦੇ ਹਾਰ, ਅਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। "ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸਮਰੱਥ, ਧਨ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਦਾਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਚਾਹਿਆ ਸੀ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਵੈਯੰਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੁਪਾਲ ਆਦਿ ਅਹੰਕਾਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ—ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ?" "ਸੁੰਦਰ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਿਆ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਸੁੰਦਰ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਜਾਣ ਰਸਤੇ ਵਾਲੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਪੀਛ ਲੈਂਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰਕ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਗਰੀਬ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਧਨਵੰਤੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀਆਂ। ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਨ, ਜਨਮ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ; ਸਦਾ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ। ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਇਹ ਨ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣਿਆ—ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੁਣ ਨਹੀਂ—ਜੋ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਵਲੋਂ ਵਿਅਰਥ ਪਸੰਸਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਖਸ਼ਤਰੀ ਮਹਾ-ਵੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਅਸਲ ਸੁਖ ਮਿਲੇ। ਸ਼ੀਸ਼ੁਪਾਲ, ਸ਼ਾਲਵ, ਜਰਾਸੰਧ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਪਤਲੀ-ਜੰਗਾ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰੁਕਮੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਲਾਜ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਝਲਕਦੇ ਹਨ।