ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਦ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਚੱਕ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ惹ਕਸ਼ਣੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਉਮਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਭਉਮਾ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਕੈਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਛੁਡਾਇਆ?” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਛਤਰੀ, ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਲੈ ਲਈਆਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਛੀਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਹੋਈ, ਤਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਗਰੀ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੁਰਾ ਦੇ ਭਿਆਨਕ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁਰਾ ਦੇ ਜਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਜੋ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਮੁਰਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਆਇਆ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵੱਧ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਗਰੁੜ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਜਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜੀ। ਤਦ ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਆ ਡਿੱਗਾ, ਪਰ ਹਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁਰਾ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੁਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ, ਪਰ ਗਦਾਧਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਗਦੇ ਨੂੰ ਹਜਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਅਜੈ ਨੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਮੁਰਾ ਦੇ ਸਿਰ ਹੰਝ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਰਾ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਜਰ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ—ਤਾਮ੍ਰ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਸ਼੍ਰਵਣ, ਵਿਭਾਵਸੁ, ਵਸੁ, ਨਭਸ੍ਵਾਨ ਅਤੇ ਅਰੁਣ, ਪੀਠਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਭਾਲੇ, ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਜਵਲੀਨ ਸੁੱਟੇ, ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਹੱਥ, ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਕਵਚ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਝ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਨਰਕਾਸੁਰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੁਰਮਰਸ਼ਣ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ‘ਸ਼ਤ-ਨਾਸਕ’ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਇਕੱਠੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਰਾਣ, ਸਿਰ, ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਦਿੱਤਾ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਚੋਚ ਅਤੇ ਨੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਵਲੋਂ ਤਬਾਹ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਉੱਤੇ ਅਸਰਹੀਣ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਾਲਾ ਮਾਰਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਅਚੁਤ ਨੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਉੱਡਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ, ਸੋਹਣੇ ਮੁਕੁਟ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ‘ਵਾਹ ਵਾਹ’ ਕਰਦੇ, ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ-ਦੇਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੋਲ ਆਈ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡਲ, ਵੈਜਯੰਤੀ ਮਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਰਤਨ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਛਤਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਚੇਤਸ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਮਿਲਦੀ ਸੀ, ਕਰ ਜੋੜ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਜਗਤਪਤੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਮੇਤ ਸਿਫਤ ਕਰਨ ਲੱਗੀ: “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਕੰਵਲ-ਨਾਭੀ, ਕੰਵਲ-ਮਾਲਾ ਧਾਰੀ, ਕੰਵਲ-ਨੇਤਰ, ਕੰਵਲ-ਚਰਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭਗਵਾਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਵਿ਷্ণੁ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਮੂਲ ਕਾਰਣ, ਸਰਵ ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਜਨਮਾ, ਸਰਵ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਅਸੰਖ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਆਪਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਚਨਾ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਹੋ। ਸਮਾਂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ—ਇਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਹੋ। ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਮਨ, ਮਹੱਤੱਤੱਤ—ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਚਲ ਹੈ, ਹੇ ਏਕ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੋਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਰੇ ਕੰਵਲ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੱਭਦਾ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਵਲ ਹਥ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਭਰੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਵਾਲੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਲਾਸਮਈ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਥੇ ਹਰੀ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੈਦ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਮੱਤ ਭੁੱਲੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਮਹਾਪੁਰਖ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ ਪਤੀ ਵਾਂਗ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਉਠੀ। ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, “ਕਾਸ਼ ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ।” ਇੰਝ, ਹਰ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾ ਕੇ, ਸੇਵਕ, ਮਹਾਨ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਸਮੇਤ, ਦੁਆਰਕਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਚੌਂਸਠ ਤੇਜ਼, ਚਾਰ-ਦੰਦ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਏਰਾਵਤ ਦੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਸਨ, ਵੀ ਭੇਜੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਕੁੰਡਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।