ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਕੋਈ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਦੀਵੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਇਕੋ ਠਿਕਾਣਾ ਹੋ।” ਪਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, “ਹੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ—ਸੁਆਰਥੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਰਖਣ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਹੱਥ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਸੱਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਤਪਾਤੀ ਅਤੇ ਅਣਮਨਿਆ ਬਲਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਖਮੀ ਕੀਤਾ।” ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਣਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲਿਆ ਅਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਤ ਬਲਦ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਏ। ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਤੋੜ ਕੇ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਖਿੱਚਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਲੌਣ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਤਿਆ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵੀ ਸਤਿਆ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਜ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਜਵਾਈ ਮਿਲਿਆ, ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ। ਮਹਾਂ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋਇਆ। ਸੰਕ, ਨਗਾਰੇ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਵੱਜੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ; ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸੁੰਦਰ ਕਪੜੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦਾਜ ਵਜੋਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ, ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਜੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਦਿੱਤੀਆਂ। ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਰਥ, ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਨੁੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਜਾ ਕੋਸ਼ਲ ਨੇ, ਦਿਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਖਬਰ ਜਦ ਉਹ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਜਦ ਕੁੰਵਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਚ ਰੋਕਣ ਆਏ। ਪਰ ਅਰਜੁਨ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਰੱਖਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵੰਨ-ਵੰਨ ਕੇ ਵੰਨ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਤਿਆ ਨਾਲ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਸੰਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ, ਕੈਕੇਯਾ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਭਦਰਾ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਭੀ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਤਰਦਨ, ਵਲੋਂ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਦਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਤੋਂ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਂਗ, ਖੁਦ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਭੌਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਭੌਮਾ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ ਨੇ ਛੁਡਾਈਆਂ?” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਭੌਮਾ ਦੀ ਛਤਰੀ, ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਲੈ ਲਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਥਾਂ ਵੀ ਹੜਪ ਲਿਆ। ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਾਗਜੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।” ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਅਤੇ ਮੂਰਾ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੂਰਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਪਾਂਚਜਨਯ ਸੰਕ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਯੁਗ ਅੰਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਮੂਰਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਸੀ, ਤਾਰਕਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਗਰੁੜ) ਵੱਲ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ ਵਧਿਆ। ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਗਰੁੜ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ, ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਗਰਜਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਰ ਗਈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਆਇਆ; ਹਰਿ ਨੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਅਤੇ ਮੂਰਾ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਮਾਰੇ। ਮੂਰਾ ਨੇ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮੂਰਾ ਦੀ ਗਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ ਮੂਰਾ ਦੇ ਸਿਰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਸਿਰ ਹਟ ਕੇ, ਜੀਵ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੂਰਾ ਪਾਣੀ 'ਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ—ਤਾਮਰਾ, ਅੰਤਰੀਕਸ਼, ਸ਼੍ਰਵਣ, ਵਿਭਾਵਸੁ, ਵਾਸੁ, ਨਭਸਵਾਨ, ਅਤੇ ਅਰੁਣ—ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੀਠ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਉੱਤੇ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰ, ਗਦਾ, ਭਾਲੇ, ਜੈਵਲਿਨ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਭੜਕ ਕੇ ਸੁੱਟੇ; ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਪੀਠ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਚਕ੍ਰ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ, ਬਾਂਹ, ਲੱਤ ਅਤੇ ਕਵਚ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ, ਯਮ-ਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਨਰਕਾ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਰਮਰਸ਼ਣ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਆਇਆ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ, ਉਸਨੇ ਸੌ-ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਇਕੱਠੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਸਿਰ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵੀ ਮਾਰੇ। ਕੁਰੁ-ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅਸਤਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਸੁੱਟੇ, ਹਰਿ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਤਲਵਾਰ-ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੰਨ-ਵੰਨ ਕੇ ਵੰਨ ਦਿੱਤਾ। ਗਰੁੜ, ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚੋਚ, ਪੰਖ, ਤੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਰਕਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਲੜਦਿਆਂ-ਲੜਦਿਆਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਵਲੋਂ ਤਬਾਹ ਵੇਖ ਕੇ। ਉਸਨੇ ਭਗਵਾਨ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਵੱਜਣੀ (ਵਜਰ) ਰੋਕੀ ਗਈ; ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵੱਜ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਕੰਬਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਨਰਕਾ ਨੇ ਮੌਤ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਲਾ ਚੁੱਕਿਆ, ਪਰ ਹਰਿ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸਿਰ, ਸੋਹਣੇ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗਿਆ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ “ਆਹ! ਵਧੀਆ!” ਕਹਿ ਕੇ ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ।