ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿਂਦਾ ਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨਾਲ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸੁਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਰ ਚੁਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰਕੇ ਮਿਤ੍ਰਾਵਿੰਦਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਨਾਗਨਜਿਤ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਸਤਿਆ ਜਾਂ ਨਾਗਨਜਿਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਤ ਸੀ—ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਰਾਜਾ ਸੱਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਨੁਕੀਲੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਣਵੱਸ ਹੁੰਦੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਰਾਜੇ ਆਏ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸੈਨੇ ਸਮੇਤ ਕੋਸਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਠ ਕੇ ਮਿਲੇ, ਬੈਠਾਇਆ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸੰਮਾਨ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਜਦ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਵਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਉਠੀ: "ਜੇ ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵਰ ਬਣਨ।" ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਮਰਤਾ ਸੀ—"ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲਛਮੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਲੋਕੇਸ਼ਵਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਧਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਵਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਆਦਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਚੀਜ਼ ਲੋੜੀ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਹਾਸਿਆਂ ਨਾਲ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਖ਼ੁਦ ਮੰਗਣਾ ਤਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਰਾਜ਼ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਲਈ ਅਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੀ ਧੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਕੋਈ ਦਹੇਜ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦ ਲਛਮੀ ਜੀ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਸੁਆਮੀ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਸੱਤ ਬਲਦ ਵੱਸ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹੀ ਧੀ ਦਾ ਵਰ ਬਣੇਗਾ। ਇਹ ਬਲਦ ਕਈ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਵੇਂ, ਤਾਂ ਧੀ ਤੇਰੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਕੱਸਿਆ, ਆਪ ਹੀ ਸੱਤ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਬਲ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ—ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਖਿਡੌਣੇ ਖਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ ਵਿਅਕੁਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਤਿਆ ਦਾ ਹੱਥ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਰਧਾਂਗੀਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਵਾਈ ਵਜੋਂ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਸੰਕ, ਨਗਾਰੇ, ਭੇਰੀਆਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਲੋਕ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਦਹੇਜ ਵਜੋਂ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ, ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਰਥ, ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਨੁੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਭਰ ਕੇ। ਜਦ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਦੂਜੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਯਾਦੂਆਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਨੇ ਕਰਵਾਈ ਸੀ, ਉਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ। ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਮਿਤਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਿਖੇ ਛਿਟਕਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਹੇਜ ਸਮੇਤ, ਯਾਦੂਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਸਤਿਆ ਨਾਲ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿਚ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦੀ ਧੀ ਭਦਰਾ, ਜੋ ਕੈਕੇਯ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਵਿਆਹ ਲਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਦਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਜੋ ਸੁਭਾਗ ਵਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਭੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸੁਯੰਵਰ ਤੋਂ, ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੁੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਭੌਮਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮੁਨਿਵਰ! ਦੱਸੋ ਕਿ ਭੌਮਾਸੁਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਕੈਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਛੁਡਾਇਆ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਭੌਮਾਸੁਰ ਦੀ ਛਤਰੀ, ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਸਾਥੀ ਛੀਨ ਲਏ, ਉਸਦੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵੀ ਖੋਹ ਲਈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਭੌਮਾਸੁਰ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਾਗਜੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਾੜਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਰੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮੂਰਾ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਲ੍ਹੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੂਰਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਲਪਾਂਤ ਦੇ ਗੱਜਣ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਮੂਰਾ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲੈ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਗਰੁੜ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਡੱਕ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਆ ਕੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮੂਰਾ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ। ਮੂਰਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਅਜੇਹੀ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਮੂਰਾ ਦੇ ਪੰਜ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਮੂਰਾ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਚੋਟੀ ਕੱਟੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।