ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ ਸੀ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਲੈ ਕੇ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਸਮਝ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਸਤਯਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਭਲਾ ਫੈਲਿਆ। ਵਿਂਦਾ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦਾ, ਜੋ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਪਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ; ਉਹ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਕੋਸਲਾ ਦੇ ਨਗਨਜਿਤ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਦੀ ਧੀ ਸਤਿਆ (ਨਗਨਜਿਤੀ) ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸੱਤ ਉੱਗੇ, ਨੁਕੀਲੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਜੋਕੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਜੋਂ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਕੋਸਲਾ ਨਗਰ ਆਏ। ਕੋਸਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠ ਕੇ, ਬੈਠਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਆ ਗਏ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ: "ਜੇ ਮੇਰਾ ਸਤਿਆ ਵਚਨ ਸਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੇ।" ਪਰ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਜਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਕਹਿ ਉਠੇ: "ਮੈਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਫਿਰ, ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਗੂੜ੍ਹ ਬੱਦਲ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਰਾਜਾ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਮੰਗਣਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਲਈ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਵਧੀਕ ਮੁੱਲ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਵਧੀਕ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕੌਣ ਹੋਰ, ਹੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਵੱਧ ਇੱਛਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ?" ਪਰ, ਸਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ: ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਪਰੀਖਾ ਲਈ, ਧੀ ਦਾ ਹੱਥ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਸੱਤ ਉੱਗੇ, ਅਜੋਕੇ ਬਲਦ, ਕਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰੰਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਅਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਲਦ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਏ। ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਘਸੀਟਿਆ। ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ; ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਜ-ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਜਵਾਈ ਵਜੋਂ ਪਾ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੰਖ, ਨਗਾਰੇ, ਤੁਰੀਆਂ ਵੱਜੀਆਂ; ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਦਯ-ਯੰਤਰ ਚਲੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ; ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਦਾਜ ਵਜੋਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ, ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ, ਗਲਿਆਂ 'ਚ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਦਿੱਤੇ। ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਰਥ, ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਮਨੁੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਨੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਜਦ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਹ ਰੋਕਣ ਆਏ। ਅਰਜੁਨ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨੂੰ ਵਖੇਰਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਦਾਜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੇਵਕੀ-ਪੁੱਤਰ, ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਸਤਿਆ ਨਾਲ ਸੁਖ-ਮੌਜ ਕੀਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਭਦਰਾ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਕੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਕੈਕੇਯਾਂ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ—ਸੰਤਾਰਦਨਾ ਆਦਿ—ਦੁਆਰਾ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਮਦਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਤੋਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੈ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਭੌਮ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਤਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਭੌਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਰੰਗ-ਧਾਰੀ ਨੇ ਛੁਡਾਇਆ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਛਤਰੀ, ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਲੈ ਲਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੰਦਰ-ਪਹਾੜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਖੋਹ ਲਈ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗਰੁੜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਪ੍ਰਾਗਜੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਆਏ। ਉਹ ਨਗਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੱਡੀ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲਿਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਲਿਆਂ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਕਿਲਿਆਂ, ਅਤੇ ਮੂਰਾ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਚਕਰ ਨਾਲ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੂਰਾ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਂਚਜਨਯਾ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ; ਗਦਾਧਰ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਚੁਰ-ਚੁਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਂਚਜਨਯਾ ਦੀ ਧੁਨੀ, ਜੋ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਸੁਣ ਕੇ, ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੂਰਾ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉੱਠ ਆਇਆ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲੈ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੀ ਦਿੱਖ ਨਾਲ, ਕਲਪ-ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਤਾਰਕਸ਼-ਪੁੱਤਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਸਪ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਗਰੁੜ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਜਿਆ; ਉਹ ਵੱਡੀ ਧੁਨੀ ਨੇ ਆਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਲੀਲਾਵਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਰਾਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਧੀਕ ਸੁਖ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਧਰਮ ਫੈਲਿਆ।