ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਾਲਿੰਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਮੈਂ ਸੂਰਿਆ ਦੇਵ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ—ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਚੁਣਿਆ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕੁੰਦ—ਜੋ Shelterless ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ—ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦੀ।” ਆਰਜੁਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਸੁਦੇਵ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ ਸਮਝ ਕੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨੂੰ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਏ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਰਾਹੀਂ ਇਕ ਅਦਭੁਤ ਨਗਰੀ ਬਣਵਾਈ। ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਰਜੁਨ ਦਾ ਰਥ ਚਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਖੰਡਵ ਵਨ ਅੱਗਨਿ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਸਕਣ। ਅੱਗਨਿ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਰਜੁਨ ਨੂੰ ਧਨੁ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ, ਦੋ ਅਖੁੰਡ ਤੀਰ-ਕੁੰਡੀ, ਅਭੇਦ ਕਵਚ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤਰ ਦਿੱਤੇ। ਮਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਸਮਝ ਕੇ ਭੁੱਲ ਗਿਆ। ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਫਿਰ ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਗਏ, ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਆਦਿ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਭਲਾ ਫੈਲਿਆ। ਵਿਂਦਾ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦਾ—ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਪਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ। ਕੋਸਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਗਨਜਿਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਸਤਿਆ (ਨਗਨਜਿਤੀ) ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੱਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਬਰਦਸਤ, ਨੁਕੀਲੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਣ-ਕਾਬੂ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਰਖੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਜਾ ਇਹ ਬਲਦ ਨਹੀਂ ਵਸ਼ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਜੋਂ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਕੋਸਲਾ ਆਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਠ ਕੇ, ਬੈਠਾ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਕਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਆਦਰ-ਸਹਿਤ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਆਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਨ-ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, “ਜੇ ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਸੱਚ ਹੈ, ਤਾ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।” ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਫਿਰ, ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਵੈ-ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹਨ, ਨੇ ਆਦਰ-ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਸ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੁ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਆਸਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕੇ, ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਹਾਸੇ ਭਰਿਆ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਕੁਰੁ-ਵੰਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਰਾਜਾ, ਖ਼ਤਰੀ ਲਈ ਮੰਗਣਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ-ਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤੇਰੀ ਧੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ—ਕੋਈ ਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪ੍ਰਭੂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੋ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਵਧੀਆ ਤੇ ਇੱਛਤ ਪਤੀ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਪਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਕ ਵਾਅਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ—ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਸੱਤ ਬਲਦ ਵਸ਼ ਕਰੇ, ਉਹੀ ਧੀ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣੇਗਾ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਕਸਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੋੜ ਕੇ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਬਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖਿਡੌਣੇ ਘਸੀਟਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਸੀਟ ਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ-ਧੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਰਾਜ-ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਜਵਾਈ ਪਾ ਕੇ, ਅਤਿ-ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ। ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਹੋਇਆ; ਸੰਖ, ਨਗਾਰੇ, ਰਣ-ਬੇਰੇ ਵੱਜੇ; ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਚਲਣ ਲੱਗੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਲੋਕ, ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਗਹਨੇ ਪਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਦਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਗਲਿਆਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਰਥ, ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਮਨੁੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਦਿਲ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਯਾਦਵਾਂ ਤੇ ਬਲਦਾਂ ਨੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਨਾ-ਸਹਿਣ ਕਰਕੇ, ਜਾਓਣ-ਵਿਦਾਈ ਸਮੇਂ ਰੋਕਣ ਆਏ। ਆਰਜੁਨ—ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਰੱਖਵਾਲਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਵਿਖੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਾਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨ, ਦੇਵਕੀ-ਪੁੱਤਰ, ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਸਤਿਆ ਨਾਲ ਸੁਖ-ਸਮੇਂ ਬਿਤਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਭਦਰਾ—ਸ੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦੀ ਧੀ, ਕੈਕੇਯਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਦੀ ਧੀ—ਉਸ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ (ਸੰਤਾਰਦਨ ਆਦਿ) ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ, ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਮਦਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਤੋਂ, ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਜਾਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੰਦਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ, ਜੋ ਭੌਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੈਦ ਵਿਚੋਂ ਛੁਡਾਈਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀ ਬਣਾਈਆਂ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਭੌਮਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਜੋ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ ਨੇ ਛੁਡਾਈਆਂ?