ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਯਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੇਵਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰ ਲਿਆਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ—ਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ। ਅਰਜੁਨ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤੇ: “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ? ਕਿਹੜੇ ਘਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਈਂ? ਤੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਪਤੀ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ, ਸੋਹਣੀਏ।” ਉਸ ਕੁੜੀ, ਕਾਲਿੰਦੀ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ, ਜੋ ਲਛਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤੱਕ ਅਚੂਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਮਾਮਲਾ ਸਮਝ ਕੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਏ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਅਦਭੁਤ ਨਗਰੀ ਬਣਵਾਈ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸਾਧਾਰਣ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣ ਕੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਲਈ ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਨੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਇਕ ਧਨੁਸ਼, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ, ਦੋ ਅਖੂਤ ਤੂਣੀਰ, ਅਭੇਧ ਬਖਤਰ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਅਸਤਰ ਦਿੱਤੇ। ਮਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਇਕ ਮਹਾਨ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਸਤ੍ਯਕੀ ਆਦਿਕ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਦਵਾਰਕਾ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਛਾ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿੰਦਾ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦਾ—ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਸਾਥੀ—ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਲਗਾਅ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਵਰ ਚੁਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲੱਗੇ। ਪਰ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਨਗਨਜਿਤ ਨਾਮਕ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਾ ਜਾਂ ਨਗਨਜਿਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ, ਸ਼ਰਤ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਉਸਦੇ ਸੱਤ ਭਿਆਨਕ, ਤਿੱਖੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਣਵੱਸੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰੇਗਾ, ਉਹੀ ਉਸਨੂੰ ਪਾਵੇਗਾ। ਬਹੁਤ ਰਾਜੇ ਆਏ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਲਦਾਂ ਕੋਲ ਹਾਰ ਗਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਕੋਸਲ ਆਏ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਠ ਕੇ, ਬੈਠਾ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰਸੂਚਕ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, “ਜੇ ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਸਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਵਰ ਬਣਣ, ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।” ਪਰ ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਸੀ, “ਜਿਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲਛਮੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਲੋਕਪਾਲ ਵੀ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪੂਲ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਵਰ ਬਣਨ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?” ਪਰ, ਨਾਰਾਇਣ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅਨੰਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਛੋਟੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਗੰਭੀਰ ਬਾਦਲ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਖ਼ਤਰੀ ਦਾ ਮੰਗਣਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਨਿੰਦਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਵਰਨ-ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਅਸੀਂ ਉਹ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।” ਰਾਜਾ ਕਹਿੰਦਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਵਧੀਆ ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਵਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਲਛਮੀ ਜੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਤੂੰ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈਂ?” ਪਰ, ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਹੇ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਸੱਤ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਣਵੱਸੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹੀ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਲਦਾਂ ਨੇ ਕਈ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਇਹ ਕਰ ਸਕੇਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਵਰ ਹੋਵੇਂਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੋਤੀ ਕਸ ਲਈ, ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਲਦ ਵੱਸ ਕਰ ਲਏ। ਸ਼ੌਰੀ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਬਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਬਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਘਸੀਟ ਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਾ ਦਾ ਹੱਥ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਵੀ ਉਚਿਤ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਰਣ ਲਿਆ। ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਵਾਈ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਸ਼ੰਖ, ਨਗਾਰੇ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ; ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਦਾਜ ਵਜੋਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਦਿੱਤੀਆਂ। ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਰਥ, ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੁਖ਼ਸਤ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਕੋਲ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ ਤੇ ਜਦ ਜੋੜਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਸਤਾ ਰੋਕਣ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ, ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਛਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਾਜ ਸਮੇਤ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੇਵਕੀ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਸਤ੍ਯਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਸ ਕਰਣ ਲੱਗੇ।