ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਤਰਾਜਿਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਸਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੋਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਮੁਲਕ ਮਣੀ, ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਇ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਨਿਸ਼ਚੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਤਰਾਜਿਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧਰਮਣਿਸ਼ਠ ਧੀ ਅਤੇ ਮਣੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਖੁਦ ਜਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਅੱਗੇ ਹਾਜ਼ਰ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜਿਸ ਸਤਭਾਵ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਤਭਾਮਾ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਣੀ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਰਾਜਨ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹੇ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਇਸਦੇ ਲਾਭ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਭਾਗ ਲੈ ਲਵਾਂਗੇ।" ਇਕ ਵਾਰੀ, ਸ੍ਰੀ ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰਮਪੁਰਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਯੁਯੁਧਾਨ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਣ। ਮੁਕੁੰਦ, ਸਭ ਦੇ ਸ੍ਵਾਮੀ, ਜਦ ਆਏ, ਤਾਂ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੀਆਂ, ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਭ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਗਏ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਹੱਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਭੀਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਨਕੁਲ-ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਨਵੀ-ਨਵੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਜਜਿਤ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਆ ਕੇ, ਮੁੱਖ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ। ਯੁਯੁਧਾਨ (ਸਤ੍ਯਕੀ) ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਸਨਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕੁੰਤੀ ਨੇ, ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭੀਜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਲਾਲ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਭੈਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ। ਕੁੰਤੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਝਲਕ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗਲਾ ਰੁੰਦ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਖੈਰੀਅਤ ਤਾਂ ਤਦੋਂ ਹੀ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਰਖਵਾਲਾ ਮਿਲਿਆ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ! ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੂੰ ਸਭ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਪਰਾਇਆ-ਅਪਣਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।" ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਭਲਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰਭੂ? ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਜੀਅ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਂਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਆਗ੍ਰਹ 'ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਨੂਮਾਨ-ਧਵਜ ਵਾਲੇ ਰਥ ਤੇ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਅਖੂਟ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰ, ਸੂਰ, ਭੈਂਸ, ਨੀਲਗਾਂ, ਸਰਭ, ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ, ਗੈਂਡੇ, ਹਿਰਣ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਤੇ ਸੂਅਰ ਆਦਿ ਮਾਰੇ। ਜਦ ਮੇਲੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਸੇਵਕ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਜਾਨਵਰ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਏ। ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਅਰਜੁਨ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਬਲੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਅਰਜੁਨ, ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਤੁਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਸੁਭਾਗਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਕੋਲ ਅਰਜੁਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਗਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਈਂ? ਤੇਰਾ ਕੀ ਇਰਾਦਾ ਹੈ? ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੂੰ ਵਰ ਚੁਣਨ ਆਈਂ। ਸਭ ਦੱਸ, ਸੁੰਦਰਿ।" ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦੀ ਧੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਮੁਕੁੰਦ, ਜੋ ਆਸ੍ਰਿਤਾਂ ਦੇ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਅਚੁਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਦੱਸੀ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਰਥ 'ਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਲੈ ਆਏ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਜਦ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਰਾਹੀਂ ਅਦਭੁਤ ਨਗਰੀ ਬਣਵਾਈ, ਉਹ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਉਥੇ ਵੱਸ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਰਥ ਚਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਖੰਡਵ-ਵਨ ਅਗਨਿ ਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਣ। ਅਗਨਿ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਨੁਸ਼, ਚਾਰ ਸਫੈਦ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ, ਦੋ ਅਖੂਟ ਤੀਰ-ਤੋਣੇ, ਅਟੱਲ ਕਵਚ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਨਾਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਜਲ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਸਮਝ ਕੇ ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਲਈ, ਉਹ ਸਤ੍ਯਕੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਵਿੰਦਾ ਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦਾ, ਜੋ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਪੱਖੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਮਿਤ੍ਰਾਵਿੰਦਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਸਨੇਹ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਵਰ-ਚੁਣਾਈ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਪਰ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਮਿਤ੍ਰਾਵਿੰਦਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਬਲਾਤ ਲੈ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਗ੍ਨਜਿਤ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਦੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਾ ਜਾਂ ਨਗ੍ਨਜਿਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪਾਣ ਲਈ, ਸੱਤ ਭਿਆਨਕ, ਨੁਕੀਲੇ ਸੀੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਜਾਏ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਕੋਸਲ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਸਨ ਦੇ ਕੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹੀ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸੋਚਿਆ, "ਜੇ ਮੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਾਪੁਰਖ ਹੀ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਬਣਨ, ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।