ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਨਾਰਾਏਣ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦਾਮੋਦਰ, ਕੋਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਗੋਵਿੰਦ, ਯਦੁਵੰਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਿਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬਚਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸੂਰਜ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਤੀਖੀ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਚੁਰਾ ਲੈਦਾ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਯਦੁਵੰਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਅਜੋਨ ਲੋੜ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਇਹ ਬਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਟਸ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਹੱਸ ਪਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਮਣੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘਰ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਈ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਣੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਸ ਮਣੀ ਤੋਂ ਅੱਠ ਭਾਰ ਸੋਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਮਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਉਥੇ ਭੁੱਖ, ਦੁੱਖ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ, ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਅਸੁਭਾਗ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਯਦੁ ਰਾਜਾ, ਸ਼ੌਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ), ਨੇ ਮਣੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ, ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਮਣੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਦਿਖਾਈ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਪ੍ਰਸੇਨਾ, ਜੋ ਮਣੀ ਨੂੰ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਮਣੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਥੇ ਜੰਭਵਤ ਨੇ, ਜੋ ਮਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਭਵਤ ਨੇ ਮਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਖਿਲੌਨੇ ਵਜੋਂ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਣੀ-ਗਲ ਵਾਲਾ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕ ਇਹ ਗੱਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਾਨ-ਕਾਨ ਕਰਕੇ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਨਾਮ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲ ਪਏ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਦੁਆਰਾ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਭਾਲੂ ਦੁਆਰਾ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਖੜਾ ਕਰਕੇ, ਭਾਲੂ-ਰਾਜਾ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਗੁਫਾ, ਜੋ ਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਕੇਲੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਕੀਮਤੀ ਮਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਖਿਲੌਨੇ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ, ਬੱਚੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਅਜਨਬੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਰਸ ਨੇ ਡਰ ਕੇ ਚੀਕ ਮਾਰੀ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੰਭਵਤ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਦੌੜਿਆ। ਉਸ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝ ਕੇ, ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਮਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ, ਦੋਵੇਂ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਹਥਿਆਰ, ਪੱਥਰ, ਦਰੱਖਤ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਸ 'ਤੇ ਲੜਦੇ ਗਿੱਧਾਂ ਵਾਂਗ। ਅਠਾਈਂ ਦਿਨ, ਰਾਤ-ਦਿਨ, ਬਿਨਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਕੇ, ਜੰਭਵਤ ਦੇ ਅੰਗ ਬੰਨ੍ਹ ਗਏ, ਸ਼ਕਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭੀੜ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ, ਉਤਸਾਹ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਹੋ—ਵਿਸ਼ਣੂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਰਸ਼, ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਮਾਲਕ। ਤੁਸੀਂ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ, ਅਤੇ ਰਚੇ ਹੋਏ ਵਿਚ ਵਜੂਦ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਂ ਹੋ, ਮਾਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਠੋੜੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਥੋੜੀ ਉੱਚੀ ਹੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਹਿਲ ਗਿਆ, ਰਸਤਾ ਬਣਿਆ, ਪੁਲ ਬਣਿਆ, ਲੰਕਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਚਮਕ ਉਠੀ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਏ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਭਵਤ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਅਚੂਤ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਲੋਟਸ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਉਸ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਇਆ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: “ਮਣੀ ਦੀ خاطر, ਭਾਲੂ-ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਝੂਠੀ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਸ ਮਣੀ ਨਾਲ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਭਵਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਜੰਭਵਤੀ ਅਤੇ ਮਣੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ੌਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ) ਗੁਫਾ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਬਾਰਹ ਦਿਨ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਗੁਫਾ ਵਿਚੋਂ ਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਕੀ ਰਾਣੀ, ਰੁਕਮੀਣੀ, ਵਸੁਦੇਵ, ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਸਭ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਦੁਖੀ ਦਵਾਰਕਾ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਕੋਸਿਆ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਖਬਰ ਲੈਣ ਲਈ, ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ, ਦੁৰ্গਾ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਰੀ, ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਮਣੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਸਭ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਮਣੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ, ਤੇ ਮਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮੀਲਾ, ਮਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤ 'ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ। ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਪਛਤਾਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਸੋਚਦਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਸਾਫ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਅਚੂਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?” “ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਮੰਨਣ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਛੋਟਾ, ਲਾਲਚੀ, ਮੂਰਖ, ਧਨ-ਲੋਭੀ ਨਾ ਕੋਸਣ?” “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਸਤੀਆਂ ਵਿਚ ਮਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਣੀ ਖੁਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂ। ਇਹ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾ ਲੈਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਧੀ ਅਤੇ ਮਣੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ, ਜੋ ਸਤਭਾਮਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਗੁਣ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਚਰਿਤਰ ਕਰਕੇ ਚਾਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਮਣੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸਦੇ ਲਾਭ ਵਿਚੋਂ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਰਹਾਂਗੇ।