ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਗਣਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ। ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।" ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਦੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਗਲ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਮਾਲਾ ਵੀ ਉਲਝ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਪਘਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਦਾਢੀ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਅੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਯਾਦਵ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਐਸਾ ਉਜਾੜਿਆ ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਕੰਵਲ ਦੇ ਝੀਲ ਨੂੰ ਚਿਰਦੇ ਹਨ। ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਲਗਭਗ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਦਇਆਲੁ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਯੋਗ ਤੇ ਲਾਜ਼ਬੜਾ ਹੈ—ਵਾਲ-ਦਾਢੀ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਵਿਅੰਗ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਇਸਤਰੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਿਅੰਗਤਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਮੌਤ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਆਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਾਰਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਹ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਿਆਂ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਬਣਾਇਆ: ਭਰਾ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਰਾਜ, ਜ਼ਮੀਨ, ਧਨ, ਇਸਤਰੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਤੇਰਾ ਨਿਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਠੋਰ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਲਈ; ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਜਾਣ ਹੋਣ। ਪਰ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਲੋਕ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੈਰੀ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਜਾਣਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਹ ਕਈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੋਹਿਤ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਹੈ, ਪਦਾਰਥ, ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਤਮਾ 'ਤੇ ਬਣਿਆ, ਇਹ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਅਸਲ ਆਤਮਾ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਜਾਂ ਵਿਛੋੜਾ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਪਾਦਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਨਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਦਲਾਅ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਹੀਂ—ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੇ ਪੜਾਅ ਚੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਚੰਦ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਸਲ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਿਵੇਂ ਅਜਾਣ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਲ-ਝੂਠ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਝ ਕੇ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁਖ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਚੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰੋ—ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੋ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ।" ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ, ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮਨ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਰੁਕਮੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਵਨ-ਸਨਸਕਾਰ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਮਕ ਗੁਆ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਅੰਗ ਰੂਪ ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਬੋਜਕਟ ਨਾਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ, ਨਾ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਕੁੰਡਿਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ," ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮਕਾ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਆ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਯਾਦਵ ਨਗਰ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਹੋਇਆ। ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ-अपने ਤੋਹਫੇ ਨਵੇਂ ਜੋੜੇ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ, ਅਦਭੁੱਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ, ਰਤਨ-ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਤੇ ਹਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤਰ, ਪੂਰਨ ਘੜਾ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਮਸਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹਾਥੀ ਖੜੇ, ਤੇ ਨਗਰ ਕਦਲੀ ਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਰੂ, ਸ੍ਰੰਜਯ, ਕੈਕਯ, ਵਿਦਰਭ, ਯਾਦਵ ਤੇ ਕੁੰਤੀ—all ਉਥੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਅਪਹਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਦੋਂ ਹਰ ਥਾਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਰੁਕਮਣੀ ਤੇ ਰਾਮਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਾਮ ਦੇਵ, ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸੀ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ। ਉਹ, ਵਿਦਰਭੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ—ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੰਬਰ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਉਸ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਜੇ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਅ攀ੀ ਵੈਰੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਆਇਆ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੱਛੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ। ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੱਛੀਆਂ ਮਛੀਰੇ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੀ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਮਛੀਰੇ ਨੇ ਉਸ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਸ਼ੰਬਰ ਲਈ ਤੋਹਫ਼ਾ ਵਜੋਂ ਲਿਆਏ। ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਟਣ ਲਈ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਬੱਚਾ ਅੰਦਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਯਾਵਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਨਾਰਦ ਨੇ, ਉਸ ਦੇ ਚਿੰਤਿਤ ਮਨ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ—ਬੱਚੇ ਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਮੱਛੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਹ ਮਯਾਵਤੀ, ਕਾਮ ਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਰਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੜੇ ਪਤੀ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ੰਬਰ ਵੱਲੋਂ ਰਸੋਈ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ, ਮਯਾਵਤੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਾਮ ਦੇਵ ਹੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਸ ਲਈ ਪਿਆਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਹਿਲ ਗਏ। ਰਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ, ਕੰਵਲ ਜਿਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਲਜਜਤ, ਮੁਸਕਾਨ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰਾ ਮਨ, ਹੇ ਇਸਤਰੀ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਾਂਗ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ।" ਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਸ਼ੰਬਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕੇ ਗਏ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਸਲ ਪਤਨੀ ਰਤੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਸੁਆਮੀ, ਕਾਮ ਹੋ।