ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਰੁਕਮੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਕੰਬਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਚਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜੇ ਤਕ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈ ਆਉਂਦਾ, ਮੈਂ ਕੁੰਡਿਨਾ ਵਿਚ ਕਦੇ ਪਰਵেশ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਰਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੌੜਾ, ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ ਲੜਨਾ ਹੈ!" ਉਹ ਦੰਭ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਗੋਪਾਲ ਦੀ ਘਮੰਡਤਾ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।" ਉਹ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ, ਇਕ ਰਥੀ ਨਾਲ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ للਕਾਰਦਾ ਹੈ, "ਰੁਕ, ਰੁਕ!" ਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕ, ਹੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ!" "ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਿੱਦੜ ਯਜਨ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਘਮੰਡਤਾ ਤੋੜ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਛਲਕਪਟ ਯੋਧਿਆ!" "ਜਦ ਤਕ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਡਿੱਗਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਦ ਤਕ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਹੱਸਦਾ ਹੈ, ਰੁਕਮੀ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਛੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦੀਰਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਦੋ ਨਾਲ, ਤੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਵਿੱਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਫੇਰ ਨਵਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਅਚੂਤ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਰੁਕਮੀ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਫੇਰ ਨਵਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਪਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਰੁਕਮੀ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਦਾ—ਗਦਾ, ਭਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਢਾਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ, ਜੈਵਲਿਨ ਜਾਂ ਤੋਮਰਾ—ਹਰੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੋੜ ਦੇਂਦਾ। ਫਿਰ ਰੁਕਮੀ, ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਨਿਯਤ ਨਾਲ, ਮੋਥੇ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਆਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਤੀਖੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਰੁਕਮਣੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। "ਹੇ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ, ਹੇ ਅਪਾਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਥ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!" ਰੁਕਮਣੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਦੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਗਲਾ ਰੁੱਕ ਗਿਆ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਭੀ ਡਰ ਵਿਚ ਥੱਲੇ ਲੁੜਕ ਗਈ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਰੁਕ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਤੇ ਦਾੜੀ ਮੂੰਡ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਯਾਦਵ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜ ਨੂੰ ਐਸੇ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਕਮਲ ਦੇ ਤਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕੋਲ ਆਏ, ਤਾਂ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਮੁਰਝਾਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ—ਕਿਸੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਵਾਲ ਤੇ ਦਾੜੀ ਮੂੰਡਣਾ, ਵਿਗਾੜਣਾ ਜਾਂ ਮਾਰਨਾ।" "ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਿਗਾੜਤ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਆਪੇ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?" "ਇਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਬਣਾਇਆ—ਭਰਾ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" "ਰਾਜ, ਧਰਤੀ, ਧਨ, ਔਰਤਾਂ, ਘਮੰਡ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ, ਮਾਨ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਤੇਰਾ ਨਿਆਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਹੋਣ।" "ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਭ੍ਰਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਜਨਬੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" "ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਹ ਕਦੇ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਭ੍ਰਮਿਤ ਮਨੁੱਖ ਉਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗੇ।" "ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਵਾਲਾ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ, ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ।" "ਅਸਲ ਆਤਮਾ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਜਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧ ਕੇਵਲ ਦਿਖਾਵਾ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਅਕਾਰ।" "ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਬਦਲਾਅ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਹੀਂ—ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਕਲਾ ਚੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਚੰਦ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਲ-ਝੂਠੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਝੂਠ ਨੂੰ ਸੱਚ ਸਮਝ ਕੇ ਭਟਕਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਤੇ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵਿਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਰਾਮਾ (ਰੁਕਮਣੀ) ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਰੁਕਮੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਵਨ-ਬਲ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਮਕ ਗਵਾ ਬੈਠਾ, ਆਪਣੇ ਵਿਗਾੜੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਤੇ ਫ਼ਜ਼ੂਲੀ ਮੰਨ-ਘੜੰਤ ਆਸਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਭੋਜਕਟਾ ਨਾਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ, ਪਰ ਫਿਰ ਕਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। "ਮੈਂ ਕੁੰਡਿਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ," ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮਕਾ ਦੀ ਧੀ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਗਰ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਯਾਦਵ ਨਗਰੀ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ, ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਪਾ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਜੋੜੇ ਲਈ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਾਦਵ ਨਗਰੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ, ਅਦਭੁਤ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਤੇ ਹਰ ਬੂਹੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚੋਣਾਂ—ਭਰੇ ਹੋਏ ਘੜੇ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ—ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਹਾਥੀ ਖੜੇ ਸਨ, ਤੇ ਨਗਰ ਕਿਲਿਆਂ ਤੇ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਕੇਲਾ ਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੁਰੂ, ਸ੍ਰਿਞਜਯ, ਕੈਕੇਯ, ਵਿਦਰਭ, ਯਾਦਵ ਤੇ ਕੁੰਤੀ—all ਮਿਲ ਕੇ ਉਥੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ।