ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਡਰ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਕੁੰਡੀਨਾ ਵਿਖੇ ਦੂਲਹਨ ਨੂੰ ਲੈਣ ਗਏ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਟੋਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਕੁੰਡੀਨਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਭੀਸ਼ਮਕਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਦੇਖੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ: "ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤੀਜੀ ਰਾਤ ਵੀ ਲੰਘ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ; ਪਰ, ਕੰਵਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।" "ਸ਼ਾਇਦ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਹਿਚਕਿਚਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਮੰਦ ਹੈ; ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਨਾ ਗੌਰੀ, ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ, ਗਿਰਿਜਾ ਜਾਂ ਸਤੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਰੁਕਮਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦ bride ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਤੰਗ, ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਅੱਖ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ, ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਮਿਲੇ। ਉਹ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਕਹੇ ਸੱਚੇ ਬੋਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ। ਜਦੋ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਥ, ਉਚਿਤ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮੱਧ, ਦੁੱਧ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਇੱਛਤ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਬੁਧਿਮਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਮਰ, ਪਦ ਅਤੇ ਧਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਛਤ ਤੋਹਫੇ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦਰਭਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਆਏ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕੰਵਲ-ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਰੁਕਮਣੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਵੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਭੀਸ਼ਮਕਾ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਅਸੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ; ਅਚ੍ਯੁਤ, ਵਿਦਰਭਾ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਹੱਥ ਸਵੀਕਾਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰੁਕਮਣੀ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਤੋਂ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਗਈ, ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ। ਉਹ ਪੈਦਲ ਚਲ ਕੇ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਕੋਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਨਿਕਲੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਮਨ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਕੰਵਲ-ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਸ਼ੂਰਾ ਰਾਜ-ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਏ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਡੋਲ, ਸ਼ੰਖ, ਝੰਝ, ਤੁਰਹੀਆਂ, ਨਗਾਰੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵੇ, ਫੁੱਲ-ਮਾਲਾ, ਇਤਰ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਵਾਦਕ, ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਲਾਗਾ ਕਰਦੇ, ਦੂਲਹਨ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਭਟ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ-ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਨਾਊਂ। ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪੈਰ-ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਵਡੀਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਤਨੀਆਂ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਸਾਥ, ਭਵਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ-ਸੰਪਨ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਹੋ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।" ਸੁਗੰਧੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਟੁੱਟ ਚਾਵਲ, ਧੂਪ, ਵਸਤ੍ਰ, ਫੁੱਲ, ਗਹਿਣੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵੇ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਨਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੂਣ, ਪੂੜੀਆਂ, ਪਾਨ, ਹਾਰ, ਫਲ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ; ਦੂਲਹਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਮੌਨ-ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ, ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀਰੇ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਪਾਈ। ਉਹ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਕੰਨ-ਚਾਪਾ ਤੇ ਜਵੇਲਰੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਗੂਰੀ ਰੰਗੀ, ਕਮਰ ਤੇ ਜਵੇਲ ਬੇਲਟ, ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਤਨ, ਚੰਬੇ ਵਾਲੀ ਅੱਖਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮੋਹਣੀ ਮਾਇਆ ਵਾਂਗ, ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਾਫ਼ ਮੁਸਕਾਨ, ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਠ, ਜਾਸਮਿਨ-ਕੁਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦੰਦ, ਹੰਸ-ਚਾਲ ਨਾਲ ਚਲਦੀ, ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੈਜਬੰਦ ਦੀ ਮਧੁਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਰਾਜੇ, ਉਸਦੀ ਨਿਮਰ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਲਜਜਤ ਨਿਗਾਹਾਂ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਰ ਅਚੰਭਿਤ ਰਾਜੇ, ਹਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਰੁਕਮਣੀ, ਜੋ ਰਾਜ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ, ਆਪਣਾ ਤੇਜ ਹਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦੀ, ਕੰਵਲ-ਚਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਸਾਈਡ ਵੱਲ ਨਿਗਾਹ ਕਰਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਏ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਜਦ ਰਾਜ-ਕੁਵਾਰੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਗਰੁੜ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਰਥ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਜੀ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸਿਆਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਘਮੰਡੀ ਰਾਜੇ, ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਇਜ਼ਤ ਦੀ ਗੁਆਚੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ—ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਰਾਸੰਧ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ—ਚੀਖ ਪਏ: "ਹਾਏ, ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਮ! ਅਸੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੁੱਟ ਲਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਿਰਨ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਰਾਜੇ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਹਥਿਆਰ ਲੈਕੇ, ਆਪਣੇ لشਕਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਤਣੇ ਹੋਏ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ, ਯਾਦਵ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਰਾਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਣ ਕੇ, ਗੂੰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।