ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਉਚਾਰਿਤ ਕਰਵਾਏ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਨਵੀਂ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰ ਕੁਵਾਰੀ, ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ ਵਿਚ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ ਰਖੀ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ, ਸਮਾ, ਰਿਗ ਤੇ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ, ਜੋ ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਸੀ, ਨੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗੁੜ ਮਿਲੀ ਤਿਲ ਅਤੇ ਗਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਈ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਮਘੋਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੂਹ ਮੰਗਲ ਕਾਰਜ, ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਏ। ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ, ਤੇ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ—ਉਹ ਕੁੰਦਿਨਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿਚ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਲਵ, ਜਰਾਸੰਧ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ, ਵਿਦੁਰਾਥ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਥੀ ਚੇਦੀ ਤੇ ਪੌਂਡ੍ਰ ਦੇ ਆਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਕੁਵਾਰੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਇਹ ਨਿਰਣੇ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਕੁਵਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਗੇ। ਸਭ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ-ਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਦੀ ਲਗਨ ਲੈ ਕੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿ ਵੈਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇੰਨੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ, ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਡਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕੁਵਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਭਰਾ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਨਾਲ ਕੁੰਦਿਨਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਭੀਸ਼ਮਕਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਉਤਮ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਹਰੀ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਲਲਕ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਵੇਖੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ। "ਹਾਏ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ; ਕੰਵਲ-ਨੈਣ ਵਾਲਾ ਆਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ, ਅੱਜ ਵੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਸ਼ਾਇਦ, ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖਾਮੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਨ ਲਈ ਹਿਝਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਨੇ ਪੱਕਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਅਸੁਭ ਹੈ; ਰਚਯਿਤਾ ਮੇਰੇ ਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਮਹਾਦੇਵ, ਨਾ ਗੌਰੀ, ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ, ਗਿਰਿਜਾ ਜਾਂ ਸਤੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਵਾਨ ਕੁਵਾਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦਾ ਵਿਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਅੰਜੂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦ Bride ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਖੱਬਾ ਰਾਨ, ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਅੱਖ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ, ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਉਹ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧੀ ਸਚ ਬਚਨ ਕਹੇ ਗਏ, ਉਹ ਸੁਣਾਏ। ਜਦ ਉਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਿਦਰਭ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਨਾ ਵੇਖੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੰਗੀਤਕ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਆਏ, ਤੇ ਉਚਿਤ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸ਼ਹਿਦ, ਦੁੱਧ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਇੱਛਿਤ ਦਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਰਸਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਿਵਾਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਯੋਗ ਸਤਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਮਰ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਚਾਹੀ ਦਾਨ-ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦਰਭ ਨਗਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਆਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕੰਵਲ-ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਿਰਫ ਰੁਕਮਣੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਵੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਭੀਸ਼ਮਕਾ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਯੋਗ ਵਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਸਾਡੀ ਵੱਲੋਂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਯਿਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਚ੍ਯੁਤ, ਵਿਦਰਭ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਕਬੂਲ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਅਤੇ ਕੁਵਾਰੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ, ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠ, ਚਲੀ। ਉਹ ਪੈਦਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਕੋਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ, ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ-ਚਲਦਿਆਂ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਕੰਵਲ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਬਹਾਦਰ ਰਾਜਸੀ ਸੈਨਿਕਾਂ, ਜੋ ਕਵਚ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿਚ, ਡੋਲ, ਸਾਂਕ, ਝੰਜ, ਤੁਰਹੀਆਂ, ਤੇ ਨਗਾੜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਤਮ ਔਰਤਾਂ, ਵਧੀਆ ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ ਵਿਚ, ਪੂਜਾ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵੇ, ਫੁੱਲ-ਮਾਲਾ, ਸੁਗੰਧ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਗਾਇਕ ਤੇ ਵਾਦਕ, ਗੀਤ ਤੇ ਸਤਕਾਰੀ ਗਾਉਂਦੇ, Bride ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ, ਬੀਤਕ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਗੁੜੀਸ ਦੇ ਮੰਦਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ, Bride ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਵਧੀਕ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪਤਨੀਆਂ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਸਾਥ, ਭਵਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਰਵਸੰਪੰਨ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਹੋ; ਮੇਰਾ ਵਰ ਸੁਭਾਗੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।" ਸੁਗੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਧੂਪ, ਵਸਤ੍ਰ, ਫੁੱਲ-ਮਾਲਾ, ਗਹਣੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵੇ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਲੰਬੀ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਦੀਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪਤਨੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਲੂਣ, ਪੂਏ, ਪਾਨ, ਮਾਲਾ, ਫਲ ਤੇ ਗੰਨੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੇ Bride ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ; Bride ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਵੀਕਾਰਿਆ।