ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ: ਜਦੋਂ ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਧੁਸੂਦਨ—ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾਰੁਕਾ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਦਾਰੁਕਾ, ਜਲਦੀ ਰਥ ਜੋੜੋ।" ਦਾਰੁਕਾ ਨੇ ਰਥ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਬਿਆ, ਸੁਗਰੀਵ, ਮੇਘਪੁਸ਼ਪ ਅਤੇ ਬਲਾਹਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਰਥ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਆਨਾਰਤ ਤੋਂ ਵਿਦਰਭ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਕੁੰਡਿਨਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਗਹਿਰੀ ਮਮਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ, ਬੈਨਰਾਂ ਅਤੇ ਗੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੜਕਾਂ, ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਚੌਕ ਸੋਹਣੇ ਬਣ ਗਏ। ਲੋਕ—ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ—ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਰੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਰਵਜਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਵਾਏ। ਸੁੰਦਰ ਕੁਵਾਰੀ, ਨਵੇਂ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ, ਵਿਆਹ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਗਈ। ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਲਈ ਸਾਮ, ਰਿਗ ਅਤੇ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕੀਤੀ; ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਵਿਧੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਕਪੜੇ, ਤਿਲ-ਗੁੜ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਮਘੋਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਯੋਗ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਹਾਥੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥਾਂ, ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਹ ਕੁੰਡਿਨਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਵਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਲਵਾ, ਜਰਾਸੰਧ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ, ਵਿਦੁਰਾਥ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਥੀ ਚੇਦੀ ਅਤੇ ਪੌਂਡ੍ਰ ਦੇ ਆ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਚੇਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਯਾਦਵਾਂ ਸਮੇਤ ਆਇਆ ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੂਰੀ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਲੜਾਈ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿਰੋਧੀ ਯਤਨ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ, ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਆਸ਼ੰਕਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਕੁੰਡਿਨਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਭੀਸ਼ਮਕ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ, ਹਰੀ ਦੀ ਆਗਮਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ, ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ। "ਹਾਏ, ਵਿਆਹ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੰਵਲ-ਨੈਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਹੀਂ ਆਏ; ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਸ਼ਾਇਦ, ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਮੀ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਕ-ਚੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਬੁਰਾ ਹੈ; ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਮੇਰੇ ਉਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਮਹਾਦੇਵ, ਨਾ ਗੌਰੀ, ਰੁਦਰਾਣੀ, ਗਿਰਿਜਾ ਜਾਂ ਸਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਕੁਵਾਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦਾ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਦुल੍ਹਨ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਰਾਣੀ, ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਅੱਖ—ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਵਚਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ—ਕੰਪਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਆਇਆ। ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੂਛਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸੱਚੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਾਏ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਸੰਮਾਨ ਲੈਕੇ ਆਏ। ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਹਦ, ਦੁੱਧ, ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਦਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸੋਹਣੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਅਤਿਥਿ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਧਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨ-ਚਾਹੀ ਦਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦਰਭ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਆਏ, ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕੰਵਲ-ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਨ ਲੱਗੇ। "ਰੁਕਮਣੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਵੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਭੀਸ਼ਮਾ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਪਤੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਅਸੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਅਚੁਤ, ਵਿਦਰਭ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਕਬੂਲ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਸ਼ਹਿਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ; ਅਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ, ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ 'ਚ, ਚਲੀ। ਉਹ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਚਲ ਕੇ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਕੋਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਗਈ, ਅਤੇ ਚਲਦਿਆਂ-ਚਲਦਿਆਂ, ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਕੰਵਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਵਾਂ, ਸਹੇਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਜਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਸੀ ਸੈਨਿਕ, ਜੋ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡੋਲ, ਸ਼ੰਖ, ਝੰਜ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਸੁਗੰਧ, ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਵਾਦਕ, ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਦुल੍ਹਨ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੰਸ਼-ਵਿਦਵਾਨ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼-ਵਾਹਕ ਵੀ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ, ਰਾਜਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਡੀਕਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਸ਼ੁਭਤਾ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।