ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ! ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਜੀਵਨ, ਜੋ ਸੌ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਤਪस्या ਕਰ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੀਆਂ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ ਲਿਆ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸੋਚੋ ਕਿ ਇਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਦੋਂ ਵਿਦਰਭਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੁਣਿਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ:" "ਮੈਂ ਵੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੁਕਮੀਣੀ ਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਵੈਰ ਵਜੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" "ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਂਗਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰਖਦੀ ਹੈ, ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਜਦੋਂ ਰੁਕਮੀਣੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਦਾਰੁਕਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਦਾਰੁਕਾ, ਜਲਦੀ ਰਥ ਜੋੜੋ।'" ਦਾਰੁਕਾ ਨੇ ਰਥ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਬਿਆ, ਸੁਗਰੀਵ, ਮੇਘਪੁਸ਼ਪ ਅਤੇ ਬਲਾਹਕਾ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ੌਰੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਰਥ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਨਾਰਟ ਤੋਂ ਵਿਦਰਭਾ ਇੱਕ ਹੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਕੁੰਡਿਨਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ। ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ, ਰਸਤੇ, ਗਲੀਆਂ, ਚੌਕ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਝੰਡੇ, ਚੁੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਗੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਗਏ। ਸ਼ਹਿਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਫੁੱਲਾਂ, ਗਲਦਸਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਰੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਵਾਏ। ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ, ਨਵੇਂ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਸਜਾਈ ਗਈ, ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਸਮਾ, ਰਿਗ ਤੇ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ; ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ, ਜੋ ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੇ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਕਪੜੇ, ਤਿਲ-ਗੁੜ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਮਘੋਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਲਈ ਵਿਧੀ-ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ, ਤੇ ਫੌਜਾਂ, ਪੈਦਲ, ਘੋੜੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਕੁੰਡਿਨਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਵਿਦਰਭਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਸ਼ਾਲਵ, ਜਰਾਸੰਧ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ, ਵਿਦੁਰਾਥ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਥੀ ਚੇਦੀ ਅਤੇ ਪੌਂਡ੍ਰ ਦੇ ਆ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਭ ਰਾਜੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਰੋਧੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ, ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਆਸ਼ੰਕਾ ਕਰਕੇ, ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਰਾ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਕੁੰਡਿਨਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਨਾਲ। ਭੀਸ਼ਮਕਾ ਦੀ ਧੀ, ਸੋਹਣੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਹਰੀ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਆਸ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਵੇਖੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ। "ਹਾਏ, ਵਿਆਹ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ; ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਅੱਜ ਵੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।" "ਸ਼ਾਇਦ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਨ ਤੋਂ ਹਿਜਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਨੇੜਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।" "ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਮਾੜਾ ਹੈ; ਰਚਤਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੂ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਨਾ ਗੌਰੀ, ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ, ਗਿਰਿਜਾ ਜਾਂ ਸਤੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੀ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ ਭਰਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦ bride ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਰਾਨ, ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਅੱਖ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ, ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲਾਂ 'ਚ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ, ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਿਦਰਭਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਸੁਣਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਜਾ-ਗਜਾ ਨਾਲ, ਉਚਿਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਏ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਦੁੱਧ, ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ, ਤੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ, ਉਨਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ, ਉਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਆਵਾਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਚਿਤ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਮਰ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਪਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਿਦਰਭਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। "ਸਿਰਫ਼ ਰੁਕਮੀਣੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਵੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਭੀਸ਼ਮਾ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਅਸੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਹਨ; ਅਚੁਤ, ਵਿਦਰਭਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਸਵੀਕਾਰੋ, ਸਵੀਕਾਰੋ!