ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਪਾਪ ਮਨੁੱਖ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਿਰਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਸੁਹਣੀ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਉੱਦਮ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਪਵੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਮਨ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਦੀ ਹਨੇਰੀਆਂ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ। ਹੇ ਅਜੈਯ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੇਰਾ ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਰਾਜਸੀ ਵਿਭਵ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ, ਬੱਚਿਆਂ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਲਗਾਵ ਪਾ ਕੇ, ਅਨੰਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ। ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਮੈਂ "ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ" ਬਣਿਆ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਮਸਤ, ਅਗਲੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਾਂ; ਪਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਮ੍ਰਿਤਿਉ, ਅਚੰਭਿਤ ਤੇ ਅਚਲ, ਅਚਾਨਕ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਚੂਹੇ ਦੇ ਬਿਲ ਨੂੰ ਚੁੰਘ ਲੈਂਦਾ। ਕਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥਾਂ ਤੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ "ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਟੱਲ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇਹੀ ਸਰੀਰ ਮਲ, ਕੀੜਿਆਂ ਜਾਂ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ, ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ, ਸੋਹਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਘਰ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਵਾਂਗ, ਜਾਨਵਰ ਵਾਂਗ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਤਪ ਕਰਦਾ, ਭੋਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਫਿਰ ਆਸ ਕਰਦਾ, "ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਵਾਂ," ਤੇ ਲਾਲਚ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ, ਹੇ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਦ ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੰਗਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦਾ ਲਗਾਵ ਮੇਰੇ ਮਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ—ਇਹ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਹ ਗੁਣਵਾਨ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੇ ਲੋਗ ਮੰਗਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਕਿਉਂ ਲਵੇ ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਰਜ, ਤਮ ਤੇ ਸਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਨਿਰਗੁਣ, ਅਦਵੈਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਚਿੱਤ-ਮਾਤ੍ਰ, ਸਰਵੋਚ ਮਨੁੱਖ ਹੈਂ। ਇਥੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿਚ ਪੀੜਤ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਰਗੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਕਦੇ ਸੁਖ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਤਕ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਰਵੋਚ ਆਤਮਾ; ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਰਹਿਤਾ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹਾਂ, ਨਿਡਰਤਾ, ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤਤਾ ਦੇ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਫਿਰ, ਧਨਵੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਰਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਵੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਲਾਇਆ ਨਹੀਂ। ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਵਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੇਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦਾ। ਜੋ ਲੋਕ ਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਾਹ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫਿਰ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਘੁੰਮ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਲਗਾ ਰਹੇ; ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਗਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੱਲ ਰਹੇ। ਯੋਧੇ ਦੇ ਕਰਤਵ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਆਦਿ ਵਿਚ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਪਰ, ਇਸ ਤਪ ਤੇ ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆ ਕੇ, ਪਾਪ ਛੱਡ ਦੇ। ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ-ਜਨਮੀਆਂ ਬਣੇਗਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਮਿੱਤਰ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਵੇਗਾ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਛੋਟੇ ਮਨੁੱਖ, ਜਾਨਵਰ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ, ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਕਲੀ ਯੁਗ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਪ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਨਿਰਭਰ, ਸੰਕਾ ਰਹਿਤ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਚ ਟਿਕਾ ਕੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਦਰੀ ਆਸ਼ਰਮ—ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਆਸਥਾਨ—ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਦੁੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤਪ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੁਬਾਰਾ ਯਵਨਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੁਆਰਕਾ ਲੈ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਦੌਲਤ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਚੁਤ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਜਰਾਸੰਧ, ਜੋ 23 ਫੌਜਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਆ ਗਿਆ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੋ ਮਾਧਵ ਮਨੁੱਖੀ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ। ਕਈ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਜਿਹੇ, ਉਹ ਕਈ ਯੋਜਨ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਰ ਗਏ। ਦੋਨੋ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਗਧ ਦੇ ਮਹਾ ਰਾਜਾ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਦੂਰ ਤਕ ਦੌੜ ਕੇ, ਥੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਪਰਵਰਸ਼ਣ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ। ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਰਾਜਾ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਹ ਲੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਦੋਨੋ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਢਲਾਨ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਕੇ, ਦਸ-ਯੋਜਨ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਆ ਗਏ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਨਾ ਵੇਖੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ, ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੀ ਸਮੁੰਦਰ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ। ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਗਲਤ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਗਏ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਵਾਪਸ ਮਗਧਾ ਲੈ ਗਿਆ। ਆਨਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਰੈਵਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਰੈਵਤੀ ਬਲਦੇਵ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਗੋਵਿੰਦਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਨੇ ਵੀ ਵੈਦਰਭੀ, ਭੀਸ਼ਮਕ ਦੀ ਧੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਮਾਂ, ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਲਿਆ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਉੱਤਮ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸ਼ਾਲਵ ਤੇ ਚੇਦੀ ਦੇ ਸਾਥੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆ, ਲੈ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮਕ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਧੀ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰੀਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਤਿਅੰਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਜਰਾਸੰਧ, ਸ਼ਾਲਵ ਆਦਿ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ, ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਧੂ ਬਣਾਈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜੋ ਮਧੁਰ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਂ ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੁਣ-ਸੁਣ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ? ਬਾਦਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਭੀਸ਼ਮਕ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਧੀ ਸੀ। ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਕਮੀ, ਫਿਰ ਰੁਕਮਰਥ, ਫਿਰ ਰੁਕਮਬਾਹੁ, ਰੁਕਮੇਸ਼ਾ, ਤੇ ਰੁਕਮਮਾਲੀ; ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵਾਨ ਭੈਣ ਰੁਕਮਣੀ ਸੀ।