ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਰੀ ਨੇ ਯਵਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਵਧਾਇਆ। ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਯਵਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਨਾ ਮਾਰਿਆ, "ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਭੱਜਣਾ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ," ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਹਰੀ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਾਨਾ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਵਾਨ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਯਵਨ ਵੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੇਟਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੂਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਤ ਵਾਂਗ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਉਸ ਮੂਰਖ ਯਵਨ ਨੇ ਉੱਥੇ ਲੇਟੇ ਆਚੁਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਯਵਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਗੁੱਸੇ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਯਵਨ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕੌਣ ਸੀ, ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੀ? ਉਹ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਸੋਇਆ? ਯਵਨ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸੀ?" ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਇक्ष੍ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਮਾਂਧਾਤਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤਿ ਅਤੇ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।" ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਤਾ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਕਠਿਨਾਈ ਛੱਡ ਦੇ।" "ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" "ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮੰਤਰੀ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਸਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾ ਹੁਣ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।" "ਕਾਲ, ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ; ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਵਾਲਾ ਗਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਚੁਣ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮੁਕਤੀ ਛੱਡ ਕੇ; ਅੱਜ ਇਹ ਸਾਡੀ ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੁਚੁਕੁੰਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਲੇਟ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਯਵਨ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਭਗਵਾਨ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਚਾਰ ਭਰਪੂਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੈਜਯੰਤੀ ਮਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਦਯਾਲੂ ਚਿਹਰਾ, ਮਕਰ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਸੀ; ਅੱਖਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਹੱਸਦੀਆਂ, ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਗਰੂਰ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ। ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾਲ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਜੈਯ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ। "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਿਚ ਟੁਰਦੇ ਹੋ?" "ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਭਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਇੰਦ੍ਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਚਮਕ ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗੁਫਾ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।" "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਨਮ, ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ; ਅਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" "ਅਸੀਂ ਇक्ष੍ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਖਸ਼ਤਰੀਏ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਹੈ, ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ।" "ਲੰਬੀ ਜਾਗ ਤੋਂ ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਮੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਲੇਟਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।" "ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੰਦਤਾ ਕਰਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਵਿਜੇਤਾ ਹੋ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।" "ਤੁਾਡੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਭਾ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤੁਸੀਂ embodied ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਗਰਜਣ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਮੇਰੇ ਜਨਮ, ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਨਾਮ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ; ਮੈਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹਨ।" "ਕਈ ਵਾਰ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲਏ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਕਦੇ ਗੁਣ, ਕਰਤੱਬ ਜਾਂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।" "ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਰਤੱਬ ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ 'ਤੇ ਫੈਲਦੇ ਹਨ; ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।" "ਪਰ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਮੌਜੂਦਾ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।" "ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਵਸੁਦੇਵ, ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਕਾਲਨੇਮੀ, ਕਾਂਸ, ਪ੍ਰਲੰਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਸ਼ਟ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਇਹ ਯਵਨ ਵੀ ਤੇਰੀ ਤੀਬਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ; ਤੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।" "ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਵਰ ਚੁਣ, ਹੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ; ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਉਪਕਾਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਗਰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕੀਤੀ। ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਸੁਖ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਘਰ, ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜਦ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੁਲਭ ਜਨਮ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂ।