ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਐਸਾ ਕਿਲਾ ਬਣਾਉਣਗੇ ਜੋ ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਕੇ ਯਵਨ ਦੀ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਸੋ, ਪੂਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਾਰ੍ਹ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਇਕ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਚੌਕ ਅਤੇ ਰਾਹ-ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਟਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਕਲਾ-ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਵ੍ਯ ਰੁੱਖਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਅਨੋਖੇ ਝੂਣ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਿਨਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਮਹਲ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਿਨਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਵਾਲੀਆਂ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ, ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਘਰ, ਅਤੇ ਪੱਚੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਰੌਣਕ ਬਖਸ਼ਦੇ ਸਨ। ਕਿਲਾ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰੱਖਾਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਪਿਆਰੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਸ-ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਅਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਰੁੱਖ ਭੇਜੇ, ਜਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਮਰਣ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਸਨ। ਵਰਨ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਰਗੇ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦਿੱਤੇ; ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਅੱਠ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਿੱਤੇ; ਚੌਕੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖਾਵਾਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਜੇਹੜੀ ਦੌਲਤ, ਰਾਜ-ਪਦ, ਅਤੇ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਵਾਪਸ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਏ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਾਵਾਲ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਨਿੱਕਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਰ-ਅਸਤ੍ਰ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਉਹ ਚੰਦ ਦੇ ਉਗਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਚੌੜੀ, ਉੱਚੀ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਤੇ ਨਵੇਂ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ, ਗੋਲ ਗਲ, ਸਾਫ਼ ਹਾਸਾ, ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਚਿਹਰਾ, ਅਤੇ ਮਕਰ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੀ ਸਨ—ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਕਮਲ-ਅੱਖੀ, ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਲਕੜ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੱਸੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਿਰ-ਅਸਤ੍ਰ, ਪੈਦਲ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਯਵਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਵੀ ਨਿਰ-ਅਸਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਵਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੜ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਯਵਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ, ਹਰੇਕ ਪਗ ਉਤੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਯਵਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਤਾਣੀ ਮਾਰੀ, "ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਭੱਜਣਾ ਨਹੀਂ ਚੰਗਾ!" ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਤਾਣੀ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ; ਯਵਨ ਵੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਯਵਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੰਤ ਵਾਂਗ ਲੰਮਿਆ ਹੋਇਆ।" ਉਸ ਮੂਰਖ ਨੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਥੇ ਲੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਨੀਂਦ ਸੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਯਵਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਯਵਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕੌਣ ਸੀ, ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੀ? ਉਹ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਕਿਉਂ ਸੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ? ਯਵਨ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਸੀ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਇਕਸ਼੍ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਮਾਂਧਾਤਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਮਚੁਕੁੰਦ ਨਾਮ ਦਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।" "ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਚੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਾ ਜੀ, ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਕਠਿਨਾਈ ਛੱਡੋ।'" "ਹੇ ਵੀਰ, ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ, ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ ਰਾਜ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮੰਤਰੀ, ਸਲਾਹਕਾਰ, ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਜਾ ਹੁਣ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।" "ਕਾਲ—ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਭੂ—ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਉਹ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੱਝੀ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਮੋਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ; ਇਕ ਹੀ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ—ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਸੋ ਗਿਆ।" "ਜਦੋਂ ਯਵਨ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਭਗਵਾਨ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮਚੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਸ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਬਦਲ ਵਾਂਗ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਚਾਰ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੈਜਯੰਤਿ ਮਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਮਕਰ-ਕੁੰਡਲਾਂ, ਆਦਿ ਦੇਖਿਆ।" "ਉਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦਰਸ਼ਨਯੋਗ, ਮਿੱਠੀ ਹਾਸੀ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।" "ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅਗੇ, ਮਚੁਕੁੰਦ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਸੰਦੇਹੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਪਰਾਜਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।" "ਮਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੋ ਇਸ ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਜਿਹੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆਏ ਹੋ?'" "'ਤੁਹਾਡੀ ਚਮਕ—ਭਾਵੇਂ ਭਗਵਾਨ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਇੰਦਰ, ਜਾਂ ਚੌਕੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖਾਵਾਲ—ਕਿਸੇ ਦੀ ਚਮਕ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ।'" "'ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗੁਫਾ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।'" "'ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰ-ਦੋਸ਼ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਜਨਮ, ਕਰਤਬ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।