ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਖਾਂ ਅਤੇ ਢੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਬੇਅੰਤ ਨਗਾਰੇ ਤੇ ਰਣਜਿੱਤ ਸਿੰਗੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀਆਂ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵੀ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਚ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਅੰਕੁਰਿਤ ਅਨਾਜ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸਾਰੀ ਅਦਭੁਤ ਦੌਲਤ, ਜੋ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਤਾਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਣੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਯਾਦਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਖੁਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਅਠਾਰਵੀਂ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਕਿ ਨਾਰਦ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਇਕ ਯਵਨ ਵੀਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮਿਲੀਅਨ ਜੰਗਲੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, "ਹਾਏ! ਯਾਦਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯਵਨ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਘੇਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਅੱਜ ਜਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਜਰਾਸੰਧ ਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਇੱਕ ਐਸਾ ਕਿਲਾ ਬਣਾਵਾਂਗੇ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਸਕਣ। ਉੱਥੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਯਵਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ—ਦੁਆਰਕਾ—ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ; ਸੜਕਾਂ, ਚੌਕ, ਰਸਤੇ ਸਭ ਵਾਸਤੂ ਵਿਦਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਿਵਿਆਂ ਬੂਟੇ, ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ ਗੁੰਬਦ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੇ ਦਰਵਾਜੇ ਸਨ। ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੁੰਬਦ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਘਰ, ਅਤੇ ਪਨ੍ਹਾ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਚੌਬਾਰੇ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਕਾਨਾਂ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਅਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਰੁੱਖ ਭੇਜੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਅਮਰਤਾ ਵਰਗੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਵਰੁਣ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਦਿੱਤੇ; ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੱਠ ਖਜ਼ਾਨੇ ਭੇਜੇ; ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਭੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੇ। ਉੱਥੇ, ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨਗਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ, ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ ਨਿਕਲੇ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ, ਸਾਵਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਚੌੜੇ ਤੇ ਲੰਮੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਵੇਂ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਫੁਲਤ, ਚਮਕਦਾਰ, ਗੋਲ ਗੱਲਾਂ, ਨਿਰਮਲ ਮੁਸਕਾਨ, ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਮਕਰਾਕਾਰ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਅਤੇ ਵਣਮਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੇ ਹਨ। ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਰਦ ਨੇ ਦੱਸੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੈਦਲ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ। ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਯਵਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਹਨ। ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਥੋੜੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਉਸ ਯਵਨ ਦੇ ਪੈਰ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੜ ਲਏ। ਆਖਿਰਕਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਯਵਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤਾਣਾ ਮਾਰਿਆ, "ਯਾਦਵ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਭੱਜਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ!" ਪਰ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਉਸ ਤਾਣੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇ ਕੇ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਯਵਨ ਵੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਲੰਘਿਆ ਪਿਆ ਦੇਖਿਆ। ਸੋਚਿਆ, "ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਸੰਤ ਵਰਗਾ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੈ," ਤੇ ਉਸ ਮੂਰਖ ਨੇ ਉਸ ਲਟੇ ਹੋਏ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਲੱਤ ਮਾਰੀ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਠਿਆ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਯਵਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਯਵਨ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਕੌਣ ਸੀ, ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੀ? ਉਹ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉੱਥੇ ਕਿਉਂ ਸੁੱਤਾ ਸੀ? ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਯਵਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਗਿਆ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਉਹ ਇක්ෂਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਮਹਾਨ ਮੰਦਾਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੂਚਕੁੰਦ ਸਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।" "ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵਾ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੂਚਕੁੰਦ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।" "ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਮੂਚਕੁੰਦ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇਹ ਕਠਿਨਾਈ ਛੱਡ ਦਿਓ।'" "ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਰਹਿਤ ਰਾਜ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।" "ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਜਿਹੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।" "ਕਾਲ—ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ—ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੱਡਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਹੰਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।