ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਾਮ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੜ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਰਥ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਜਾ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਇਹ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਦੂਜੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਰੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਵੈਰੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਮਾਣਯੋਗ ਸੀ, ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਤਪ ਕਰਣ ਦੀ ਠਾਣ ਲੈ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਯਾਦਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਰਥ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਅਤੇ ਸਧਾਰਣ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਹਾਰ ਉਸ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਆਈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਬਰਹਦਰਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਮਗਧ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੁਕੁੰਦ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਟੁੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਉਸ 'ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕ, ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ; ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਰਥ-ਚਾਲਕਾਂ, ਭਟਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਈ ਗਈ। ਸੰਖ, ਡੋਲ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਦਯਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗਾ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਗਲੀਆਂ ਛਿੜਕੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਸਨ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਸਜਾਏ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਮਹਿਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਰ, ਦਹੀਂ, ਅਤੇ ਅੰਕੁਰਿਤ ਦਾਣੇ ਭੇਟ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰੀਆਂ, ਉਤਸੁਕ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿਤੀ ਹੋਈ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ, ਜੋ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਤਾਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜ ਸੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੜਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਚੁਕੇ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਛੱਡ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਠਾਰਵੀਂ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਨਾਰਦ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵੀਰ, ਯਵਨ, ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮਿਲੀਅਨ ਜੰਗਲੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਅਦੁਤੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਉਪਮਾ ਸੁਣੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਚਿਆ: "ਹਾਏ, ਯਾਦਵਾਂ 'ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆ ਗਈ ਹੈ।" "ਇਹ ਯਵਨ, ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਘੇਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਅੱਜ, ਜਾਂ ਕੱਲ੍ਹ, ਜਾਂ ਪਰਸੋ ਆਵੇਗਾ। ਜੇ ਜਰਾਸੰਧ ਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ ਜਾਂ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਇੱਕ ਐਸਾ ਕਿਲਾ ਬਣਾਵਾਂਗੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਉੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵਸਾ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਯਵਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਬਾਰ੍ਹਾ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਇੱਕ ਅਜਬ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਵਿਚ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਲਾ—ਮਾਹਰ ਕਾਰੀਗਰੀ—ਦੀ ਝਲਕ ਸੀ; ਗਲੀਆਂ, ਚੌਕ, ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਦਿਆਨੁਸਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਵ-ਵૃਖ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੀਨਾਰਾਂ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੀ। ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੁੰਬਦ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖਜਾਨਿਆਂ, ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਘਰਾਂ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੰਨਾ-ਪਲੰਗ ਸਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਚੌਕ-ਰਖਿਅਤਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਪ੍ਰਿਯ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਅਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਰੁੱਖ ਉੱਥੇ ਭੇਜੇ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸਨ। ਵਰੁਣ ਨੇ ਮਨ-ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦਿੱਤੇ; ਖਜਾਨਿਆਂ ਦੇ ਵਲੀ ਨੇ ਅੱਠ ਖਜਾਨੇ ਦਿੱਤੇ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਿਅਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ, ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਕਮਲ-ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ, ਨਿਸ਼ਸਤ੍ਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਚੰਦ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੇ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਗਲ ਵਿਚ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਚੌੜੇ, ਲੰਮੇ, ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ, ਨਵੇਂ ਲਾਲ ਕਮਲ-ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ— ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਮਹਿਮਾ-ਭਰਪੂਰ, ਗੋਲ ਗਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ, ਕਮਲ-ਵਾਂਗ ਚਿਹਰਾ, ਅਤੇ ਮਕਰਾਕਾਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ—ਇਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੀ ਹਨ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ, ਕਮਲ-ਅੱਖ, ਬਨ-ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ। ਨਾਰਦ ਵੱਲੋਂ ਵਰਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਨਿਸ਼ਸਤ੍ਰ, ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਤੁਰਦੇ, ਮੈਂ ਵੀ ਨਿਸ਼ਸਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਵਨ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਯਵਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੇ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ। "ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਭੱਜਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ," ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਤਾਣ-ਮਜਾਕ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮੁਰਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਤਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਭਗਵਾਨ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ; ਯਵਨ ਵੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੂਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਤ ਵਾਂਗ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ," ਉਸ ਮੂਰਖ ਯਵਨ ਨੇ ਉੱਥੇ ਲੈਂਦੇ ਅਚਯੁਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ; ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਯਵਨ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।