ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਰਕਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਕੱਢ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਚਕਰ ਲੈ ਕੇ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਚਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਕੇ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ گردਨیں ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਰਥ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਝੰਡੇ, ਸਾਰਥੀ ਤੇ ਮੁਖੀ — ਸਭ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ। ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਬਾਂਹ, ران ਅਤੇ گردنیں ਵੱਖ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਛਿੱਟੇ ਪਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਰਕਤ-ਨਦੀਆਂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਬਾਂਹਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਖੋਪੜ, ਤੇ ਕਛੂਏ ਵਰਗੇ ਧੜ ਤੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਭਵੰਰ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਰਤਨ, ਮੋਤੀ, ਆਭੂਸ਼ਣ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿਚ, ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਡਰਪੋਕਾਂ ਵਿਚ ਭੈ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਯੋਧੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਫੌਜ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਅਜਿਹੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਣਾ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮਾਨਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਹ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਰਥ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ। ਪਰ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ, ਜਦ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਰੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਜਦ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੁਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚ ਮਾਣਯੋਗ ਸੀ, ਲਜਜਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮਾਤ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੁਚਿੱਤ ਅਰਥ ਵਾਲੇ ਬੋਲਾਂ ਤੇ ਸਧਾਰਨ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਆਈ। ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਬਰਹਦਰਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਮਗਧ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੁਕੁੰਦ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਟੁੱਟ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕ, ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ; ਰਥੀਆਂ, ਭਟਾਂ ਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਸਾਂਕ, ਨਗਾਰੇ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਤੇ ਬੈਂਸੀਆਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਸੰਗੀਤਕ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਗਲੀਆਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ, ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸੁੰਦਰ ਤੌਰ ਤੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਅੰਕੁਰਿਤ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ, ਉਤਸੁਕ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਿਲੀ ਸਾਰੀ ਅਣੰਤ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦੌਲਤ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਲੈ ਕੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਸੱਤਾਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਜੰਗ ਕੀਤੀ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਠਾਰਵੀਂ ਜੰਗ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਨਾਰਦ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ — ਯਵਨ — ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮਿਲੀਅਨ ਬਰਬਰ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲਨੀਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚਿਆ: "ਹਾਏ! ਯਾਦਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਆ ਗਿਆ।" "ਇਹ ਯਵਨ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਘੇਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅੱਜ, ਕੱਲ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਜਰਾਸੰਧ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਫਸਿਆ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ ਜਾਂ, ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਿਲਾ ਬਣਾਵਾਂਗੇ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਸਕਣ। ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸਾ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਯਵਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਬਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਇਕ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਨਗਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਲਾ — ਵਧੀਆ ਸ਼ਿਲਪ — ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਚੌਕ, ਰਸਤੇ ਸਭ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਨਗਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿਵਿਆ ਵਣ, ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਿਨਾਰੇ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਮਹਲ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਨ। ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੀਨਾਰਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮੰਡਿਤ ਘਰ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੰਨਾ ਦੇ ਚੌਬਾਰੇ ਸਨ। ਇਹ ਨਗਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ, ਪ੍ਰਿਯਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਾਂ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਤੇ ਪਾਰਜਾਤ ਵ੍ਰਿਖਸ਼ ਉਥੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਥੇ ਮਾਨਵ ਵੀ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਵਰੁਣ ਨੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਮਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਦਿੱਤੇ; ਧਨ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੇ ਅੱਠ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਿੱਤੇ; ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਵਿਭਵ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਜਸੀ ਵਿਭਵ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪ-ਆਪਣੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ, ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹਰਿ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾ ਲਿਆ; ਤੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੰਵਲ-ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਨਿਰਅਸਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਨਗਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਯਵਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਕਲਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਜਿਹਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ਾਮੀ ਰੰਗ, ਪੀਲੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ, ਜਿਸਦੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਗਲੇ 'ਚ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਉੱਚਾ, ਚਾਰੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਨਵੇਂ ਖਿੜੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ — ਸਦਾ ਆਨੰਦਤ, ਚਮਕਦਾਰ, ਗੋਲ ਗੱਲਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ, ਕਮਲ-ਮੁਖ, ਮਕਰਾਕਾਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ — ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਨਾਰਦ ਵਲੋਂ ਦੱਸੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਨਿਰਅਸਤਰ, ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਯਵਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੀ ਨਿਰਅਸਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੈਦਲ ਉਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ।