ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਯਾਦਵ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੰਨਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਿਲੇ ਅੱਧੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉਨੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਕਂਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵਧੂਆਂ—ਅਸਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਵਿਅਕੁਲ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਰਾਸੰਧ ਕੋਲ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਗ਼ਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡਾ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਵੀਹ ਅਕਸ਼ੌਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਧ ਰਹੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਨਗਰੀ ਦੇਖੀ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹਰੀ ਨੇ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼, ਸਮਾਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਇਸ ਫੌਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਅਕਸ਼ੌਹਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਣਿਕ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਹਨ, ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਕਰਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਇਹੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਵਾਂ, ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂ। ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਧਰਮ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਜਦ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਚਾਨਕ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਦੋ ਰਥ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਤਰੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ, ਪੁਰਾਣੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਸਂਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਉੱਚਕੁਲਸ਼ੀਲ, ਦੇਖ, ਯਾਦਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਵਿਪਤਾ! ਹੇ ਪਥਵੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਰਥ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਖ਼ੜਾ ਹੈ।" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਅਸੀਂ ਇਸੀ ਕਾਰਜ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸਤਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਹ ਤੇਈਂ ਅਕਸ਼ੌਹਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਦੇ।" ਇੰਝ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਾਹਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਹਰੀ, ਦਰੂਕਾ ਨੂੰ ਰਥੀ ਬਣਾਕੇ, ਜਦੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ। ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਅਤੇ ਕੰਪਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਸ਼ਰਮ ਕਰਕੇ ਲੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੂਰਖ—ਤੂੰ ਚਲਾ ਜਾ, ਕੁਲ-ਘਾਤੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਤਾਂ ਆ ਲੜ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੌਰਯ ਦਿਖਾ; ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਹ ਛੱਡ ਦੇ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸੱਚੇ ਵੀਰ ਕਦੇ ਡੰਕੇ ਨਹੀਂ ਪੀਟਦੇ; ਉਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਆਪਣਾ ਵਿਅਰਥਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਫਿਰ ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੋਵੇਂ ਮਾਧਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹਮਲਾ ਕਰ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਧੂੜ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾਂ, ਮੀਨਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮਥੁਰਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਤਾੜ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਅਤੇ ਰਾਮਾ ਦੇ ਦੋ ਰਥ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੀ ਨੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਸਦਕਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਤੀਖੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਤਣਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਣਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਉਸਦਾ ਚਕ੍ਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਰਦਨਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਰਥਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਝੰਡਿਆਂ, ਸਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਣਿਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਗਲਾਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਖੋਪੜੀਆਂ, ਕਚੂਏ ਵਰਗੀਆਂ ਧੜ, ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਮ ਹੋਈਆਂ; ਭਿਆਨਕ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਭਵਰੇ, ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸਂਕਰਸ਼ਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤ ਅਪਾਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਅਭਿਮਾਨੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਗਿਆ, ਡਰਪੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਤੇ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਜਦਕਿ ਯੋਧੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਫੌਜ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਅਪਰੰਪਰ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸਦੀ ਅਣੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਾਨਵਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਵਜੋਂ ਇਹ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮਾ ਨੇ ਜਦ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀ ਰਥ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਫੌਜ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਨੇ, ਇੱਕ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੋ ਮਾਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਯੋਧਾ ਲੱਜਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਫ਼ ਅਰਥ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਹਾਰ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਿਲੀ। ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਬਰਹਦਰਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਤ ਹੋਇਆ ਮਗਧ ਵਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੁਕੁੰਦ, ਆਪਣੀ ਅਟੁੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਵਡਾਈਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕ, ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ; ਰਥੀਆਂ, ਭੱਟਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਗਏ। ਸ਼ੰਖ, ਨਗਾਰੇ, ਬਹੁਤ ਤੁਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੰਘੀਆਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਸੰਗੀਤ, ਵੰਸਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।