ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕੰਤਿ ਜੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਆਸਰਾ ਮੰਨਿਆ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਾ, ਤੇਰੀ ਪਰਦਾਦੀ, ਕੰਤਿ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।" ਵਿਦੁਰ ਜੀ, ਜੋ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਕ੍ਰੂਰ ਜੀ ਨੇ ਕੰਤਿ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤਰਕ ਦੇ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਰਖਦਾ ਸੀ, ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਲਾਈ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਤੁਸੀਂ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਾਣ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਾ ਪਾਂਡੂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇਕੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇਗਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਤੇ繁荣 ਮਿਲੇਗੀ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਮ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਨਿੰਦਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਵੱਲ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹੋ।" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਇਸ ਤਕ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤ੍ਰ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ। ਪ੍ਰਾਣੀ ਇਕੱਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ।" "ਅਨੈਤਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਦੌਲਤ ਹੋਰ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੋਂਕਾਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਚੁੱਸ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੈਤਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਖੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਦੌਲਤ, ਪੁੱਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਅਧੂਰੇ ਛੱਡ ਕੇ ਤਿਆਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜਿਸ ਨੇ ਦੌਲਤ ਦੀ ਅਕਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ, ਉਹ ਪਾਪ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲਕੜੀ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ, ਮਾਇਆ, ਤੇ ਫੈਂਟਸੀ ਵਾਂਗ ਦੇਖੋ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਾਣੋ, ਤੇ ਸਮ-ਭਾਵ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ।" ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦਾਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸੁਭਾਅਸ਼ੀ ਵਚਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ, ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਲਗਨ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਦੀ ਨਹੀਂ।" "ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ। ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਜੋਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਗੁਣ ਵੰਡਦਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਅਜੇਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਦਵ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।" ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਵਲੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਉਨੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਸਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਕংস ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈਆਂ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜਰਾਸੰਧ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ। ਉਹ ਅਸੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਰਾਸੰਧ ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵੀਹ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਫੌਜਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਮਥੁਰਾ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਧ ਰਹੀ ਫੌਜ ਤੇ ਆਪਣੀ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸ਼ਹਿਰ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ। ਹਰਿ ਜੀ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼, ਸਮਾਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਇਸ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਭਾਰ ਵਜੋਂ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ।" "ਇਹ ਫੌਜਾਂ, ਜੋ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀਆਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਸੈਨਿਕ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰੇਗਾ।" "ਇਹ ਮੇਰੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ: ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣਾ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ।" "ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਅਧਰਮ ਵਧੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਰਥ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਪੂਰੇ ਸਾਰਥੀ ਤੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਸਮੇਤ ਆ ਗਏ। ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਦਿਵਿਆ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਦੇਖੋ, ਮਾਣਯੋਗ, ਯਾਦਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਈ ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੇ ਹੋਏ ਸਵਾਮੀ! ਇਹ ਰਥ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਹਥਿਆਰ ਆਏ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਮੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ, ਇਹ ਤੇਈ ਫੌਜਾਂ, ਹਟਾਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਛੋਟੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਹਰਿ ਜੀ, ਦਾਰੂਕਾ ਨੂੰ ਰਥ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਕੇ, ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ; ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਤੇ ਕੰਪਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਰਮ ਕਰਕੇ, ਲੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਤੇ ਤੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪਦਾ ਹੈ, ਮੂਰਖ—ਚਲਾ ਜਾ, ਆਪਣੇ ਕੁਟੰਬ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।" "ਪਰ ਤੂੰ, ਰਾਮ, ਜੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਲੜ ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਲ ਦਿਖਾ; ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ, ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ, ਸੁਰਗ ਚਲਾ ਜਾ, ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ।" ਭਗਵਾਨ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੱਚਮੁਚ, ਵੀਰ ਲੋਕ ਡੰਗਾਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ; ਉਹ ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਸ਼ੌਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਤੇ ਮੌਤ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਗੰਭੀਰ, ਇਹ ਕਥਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।