ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਹਲੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਰਦਵਾਜ ਅਤੇ ਗੌਤਮ, ਕਰਣ, ਸੁਯੋਧਨ, ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਗਾਂਦੀਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਕ੍ਰੂਰ ਹਰੇਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਜਾਣਿਆ। ਅਕ੍ਰੂਰ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਮੰਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ, ਅਸਾਰ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਤਾਕਤ, ਵੀਰਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ। ਜੋ ਕੁਝ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣਾ ਆਦਿ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ—ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਥਾ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਥਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੂੰ ਆਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਕੋਲ ਆਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਭਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਘਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਹੇ ਸੁਮੁਖ, ਕੀ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਭੈਣਾਂ, ਭਤੀਜੇ, ਭਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਰਾਮ, ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਆਪਣੇ ਸਹਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਉਂਹਿਰਾ ਹਿਰਣੀ ਭੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ-ਹੀਣ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੈ ਹਨ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਗੋਵਿੰਦ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਜਨਮ-ਮੌਤ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੇਰੇ ਪਰਦਾਦੀ ਕੁੰਤੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਤਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਅਕ੍ਰੂਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਚੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਹੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਅਤੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਪਾਂਡੁ ਸਵਰਗ ਸਿੱਧਾਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰੇਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵੱਲ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹੇਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਨਾਮ ਤੇ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਵੱਖਰਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਸਾਥ ਨਹੀਂ, ਇ en ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ। ਪ੍ਰਾਣੀ ਇਕੱਲਾ ਜੰਮਦਾ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਧਨ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੋਂਕ ਪਾਣੀ ਚੁਸ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਅਕਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਉਸਨੂੰ ਅਧੂਰੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਪੀ, ਜਿਸਨੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਕਲ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ, ਪਾਪ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ 'ਚ ਅਸਫਲ ਹੋ ਕੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਤੋਂ ਮੁਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ, ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਮੋਹ ਸਮਝ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪ ਜਾਣ, ਨਿਰਵੈਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ।" ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਦਾਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਰੱਜਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਰੱਜਦਾ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਬਚਨ ਮਿੱਠੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਚੰਚਲ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਜੋ ਯਦੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਉਤਰੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਚਿੰਤਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਰਚਦੇ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੇਲ ਅਗਮ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੰਨ-ਮਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ, ਯਾਦਵ ਅਕ੍ਰੂਰ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਮੁੜ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰਾ ਵਰਤਾਵ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉਨੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਕংস ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਸਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਜਰਾਸੰਧ, ਜੋ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਾਰਣਾਵਲੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਇਹ ਅਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਵੱਡਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵੀਹ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਮਥੁਰਾ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਧਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਨਗਰੀ ਵੇਖੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼, ਸਮਾਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਜੋ ਫੌਜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭਾਰ ਵਜੋਂ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਸ਼ੀਕ੍ਰਿਤ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਜੋੜੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਸਿਪਾਹੀ—all ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਫੌਜ ਜੋੜੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣਾ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ।'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈਆਂ।