ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਗਵਤ ਜੀ ਨੇ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਲੈ ਸਕੋ। ਇਸ ਲਈ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਜਾਣਨ ਵਾਸਤੇ ਹੁਣ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਜਾਓ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਥੇ ਵੱਡੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਗਵਤ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। "ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖੋ, ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਮਝ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਧਵ ਜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਅਕਰੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਪੌਰਵ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਪૃਥਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ, ਬਾਹਲੀਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਰਦਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਗੌਤਮ, ਕਰਨ, ਸੁਯੋਧਨ, ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਗਾਂਦਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਹਰ ਇਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਕਰੂਰ ਤੋਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਪੁੱਛੀ ਅਤੇ ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ। ਅਕਰੂਰ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉਥੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣ, ਜੋ ਮੰਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਤਾਕਤ, ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ, ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਚੰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ। ਪૃਥਾ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਅਨਿਆਈ ਕੰਮ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣਾ ਆਦਿ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ। ਪ੍ਰਸਿੱਧਾ ਪૃਥਾ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਆਇਆ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, "ਸੱਜਣੋ, ਕੀ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਭੈਣਾਂ, ਭਤੀਜੇ, ਭਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਮ, ਕਮਲ-ਨੈਤਰ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?" ਉਹ ਆਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਨਾਥ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਪੀੜ੍ਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੰਤਿ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਰਚਨਹਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਜਨਮ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਪੀੜ੍ਹਤ ਕੰਤਿ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਕੰਤਿ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਵਜ੍ਹਾਵਾਂ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਅਕਰੂਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰੇਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਪਰਾਏ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹੇਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਉੱਨਤੀ ਤੇ ਯਸ਼ ਮਿਲੇਗਾ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜੇ ਤੂੰ ਵੱਖਰਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹੋ।" ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ, ਇ enਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜੀਵ ਇਕੱਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਕੱਲਾ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਅਨੈਤਿਕਤਾ ਨਾਲ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਮੂਰਖ ਲੁੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੋਂਕ ਪਾਣੀ ਚੁਸ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਬੁੱਧੀ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਅਨੈਤਿਕ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਵੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰ ਨੂੰ ਉਹ ਪਾਪ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਤੋਂ ਮੁੰਹ ਮੋੜ ਕੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ, ਮਾਇਆ ਤੇ ਭੁਲਾਵਾ ਸਮਝ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖ।" ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਦਾਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਬਾਤਾਂ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ, ਇਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਟਿਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਿਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੋਹ-ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਚੰਚਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਟਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਜੋ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਚਿੰਤਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦਾ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਖੇਲ ਅਗੋਚਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ਜ ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੌਟ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਵਲੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹਰ ਇੱਕ ਗੱਲ, ਜਿਸ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਸਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਜੋ ਕੰਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜਰਾਸੰਧ, ਜੋ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮੂਹ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਧ ਦੇ ਅਠਤਾਲੀ, ਉਨੰਜਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।