ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲਓ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ! ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਗੋਕੁਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਰੀ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਮਿਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਧਵ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਲੱਗੇ। ਉਧਵ ਉੱਥੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਰਹੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ। ਜਿੰਨੇ ਦਿਨ ਉਧਵ ਨੰਦ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ। ਉਧਵ ਜਦੋਂ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਵੇਖਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਉਹ ਗੋਕੁਲ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ। ਜਦੋਂ ਉਧਵ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਮਹਿਕ ਛਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਧਵ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਆਨੰਦ ਲਹਿਰ ਉਠੀ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ — ਇਹ ਗੋਪੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਲਈ ਅਤੁੱਟ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗੂਂ ਪ੍ਰੇਮ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਰਸ ਚੱਖਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਇਹ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੰਗਲ ਵਾਸਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਗਲਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਐਸਾ ਅਤੁੱਲ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨਤਾਵਸ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਧਵ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਹੇ ਮਿਤਰੋ, ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਤਾਂ ਰਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾਗੀ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨਤਾ ਬਖਸ਼ੀ। ਉਧਵ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ—ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਘਾਹ, ਬੂਟਾ ਜਾਂ ਲਤਾ ਬਣ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ-ਵਾਰ, ਸੰਸਾਰਕ ਮਰਯਾਦਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਲੱਭੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦ ਵੀ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਛਾਤੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹਨ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਭਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜਾ ਰਾਸ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅਲਿੰਗਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਉਧਵ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਨੰਦ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰਿ-ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਧਵ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਯਸ਼ੋਦਾ, ਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੋਕੁਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗੇ। ਜਦੋਂ ਉਧਵ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੰਦ ਆਦਿਕ ਵਾਸੀ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਲਿਆਏ, ਉਧਵ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਸਾਡਾ ਮਨ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਹੀ ਉਚਾਰੇ, ਤੇ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਭਗਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਰਹੇ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪੁੰਨ ਕਰੀਏ ਜਾਂ ਦਾਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਦਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਧਵ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੁੜ ਮਥੁਰਾ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ। ਉਧਵ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਭਾਵ ਭਰ ਕੇ, ਵਸੁਦੇਵ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਤੋਹਫੇ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਤਦੋਂ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਸੈਰੰਧਰੀ (ਕੁਬਜਾ) ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਆਨੰਦ ਲਈ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਝੰਡੀਆਂ, ਛੱਤਰੀਆਂ, ਬਿਸਤਰੇ, ਆਸਨ, ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੀਵੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਇਤਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਕੁਬਜਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਂਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਘਬਰਾ ਗਈ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉੱਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਚੂਤ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਆਸਨ ਆਦਿਕ ਦੇ ਕੇ। ਉਧਵ ਦਾ ਵੀ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਸਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਰੰਤ ਸੋਹਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਕੁਬਜਾ ਨੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਲਾ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਇਤਰ ਲਾ ਕੇ, ਪਾਨ ਚਬਾ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਕੋਲ ਆਈ। ਉਹ ਲਜਜਤ ਭਰੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਸਕਰਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਜ਼ ਭਰੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਲਾਈਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਉਹ ਕੁਬਜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਲਾ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਅੱਗ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲਸਾ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਬਜਾ ਨੇ ਚੰਦਨ ਭੇਂਟ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਿਆ—"ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਕੁਝ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੋ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਧਵ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਆਦਰਨੀਯ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਚੰਗਿਆਈ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਦੀ ਸਮਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਧਵ, ਕੁਝ ਕਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਕਰੂਰ ਦੇ ਘਰ ਗਏ। ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ, ਉਤਮ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਸਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਕੱਪੜੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਗਹਿਣੇ ਭੇਂਟ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਚਰਨ ਧੋ ਕੇ, ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ—"ਸਾਡਾ ਭਾਗ ਜਾਗਿਆ ਕਿ ਦੁਸ਼ਟ ਕংস ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ।" "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਮੂਲ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਬਣਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹੋ।" "ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਜਾਤ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਨਾਸ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਰਜ, ਤਮ, ਸਤ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਜਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨੇ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ—ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬੰਧਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਨਹੀਂ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਹਸਤੀ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਾਂ ਕੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਬੰਧਨ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ—ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਭ੍ਰਮ ਨਾ ਹੋਵੇ।