ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਚਾਲ, ਉੱਚੀ ਹਾਸੀ, ਖੇਡਦੇ ਨੈਣਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਮੱਤਾਂ ਮੋਹ ਲਿਆ? ਗੋਵਿੰਦ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਡੁੱਬ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਧਵ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪ ਜਾਣ ਕੇ। ਉਧਵ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉਥੇ ਰਿਹਾ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਉਧਵ ਨੰਦ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪਲ ਵੱਸੀਆਂ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ। ਉਧਵ ਜਦ ਨਦੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ ਅਨੰਦ ਪਾਉਂਦਾ। ਜਦ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਮਨ ਦੇ ਅਤੀਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ, ਉਧਵ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਵਚਨ ਉਚਾਰੇ। ਉਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੋਪੀਆਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਵਿੰਦ ਲਈ ਮਨ ਦੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ, ਐਸਾ ਭਗਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਦ ਤੱਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਰਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ? ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦੁਸ਼ਕਰਤਾ ਦਾ ਦਾਗ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਪਰਮਾਤਮਾ—ਵਾਸਤੇ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ? ਪਰ, ਜੋ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਜੋ ਰਾਸ ਮਹੋਤਸਵ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਿਯਾ ਦੇ ਗਲ ਲਗਾ ਕੇ ਪੂਰਨਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਇਹ ਤਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧਤ ਦੇਵੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਕਾਸ਼! ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਘਾਹ, ਬੂਟੀ, ਲਤਾ ਜਾਂ ਔਸ਼ਧੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪੰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੈਦ ਵੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਹਿਰੀ ਚਰਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਸ ਨ੍ਰਿਤਯ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ—ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਮੈਂ ਨੰਦ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ, ਉਧਵ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਯਸ਼ੋਦਾ, ਨੰਦ ਅਤੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਸੀਆਂ ਨੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ: ਸਾਡਾ ਮਨ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰੇ, ਤੇ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਹੋਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਸਾਡੀ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਭਟਕਦੇ ਰਹੀਏ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਭਗਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਸਦਾ ਟਿਕੀ ਰਹੇ, ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਧਵ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੁੜ ਮਥੁਰਾ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ। ਉਧਵ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਵੱਸੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਵਸੁਦੇਵ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਤੋਹਫੇ ਦਿੱਤੇ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੈਰੰਧਰੀ (ਕੁਬਜਾ) ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਘਰ ਸੁੰਦਰ ਸਜਾਵਟਾਂ, ਮੌਜਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਝੰਡੀਆਂ, ਛਤਰੀਆਂ, ਪਲੰਗਾਂ, ਆਸਣਾਂ, ਧੂਪ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਦੀਵੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਇਤਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸਦੇ ਘਰ ਆਇਆ, ਕੁਬਜਾ, ਥੋੜੀ ਹੜਬੜੀ ਵਿੱਚ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਠੀ, ਉਸਨੂੰ ਯਥਾ ਯੋਗ ਮਿਲੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ—ਆਸਣ ਤੇ ਹੋਰ ਤੋਹਫਿਆਂ ਨਾਲ। ਉਧਵ ਨੂੰ ਵੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸੰਸਾਰਕ ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਰੰਤ ਸੁੰਦਰ ਪਲੰਗ ਤੇ ਗਿਆ। ਕੁਬਜਾ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਇਤਰ, ਪਾਨ ਚੁੰਬ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ, ਉਸਦੇ ਲਜਜਾ ਭਰੇ, ਸਾਇਡੋਂ ਤਕਦੇ, ਹੱਸਦੇ ਨੈਣ ਉਸਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਲਜਜਾ ਅਤੇ ਹਿਜ਼ਕ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪਲੰਗ ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ, ਕੁਬਜਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਲਗਾ ਕੇ ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਪਾਈ। ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਅੱਖਾਂ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਲੰਮਾ ਦੁਖ ਮੁਕਾ ਲਿਆ। ਜਦ ਕੁਬਜਾ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਚੰਦਨ ਲਗਾ ਕੇ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਿਆ: "ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਕੁਝ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੋ; ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ, ਹੇ ਕਮਲ ਨੈਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਧਵ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਵਰ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਗਿਆਈ ਤੋਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਰਾਮ ਤੇ ਉਧਵ, ਕੁਝ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਦੇ ਘਰ ਗਏ। ਦੂਰੋਂ ਆਪਣੇ ਕੁਟੰਬੀਆਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ, ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਆਸਣ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਥਾ ਯੋਗ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਵਸਤ੍ਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਚਰਨ ਧੋ ਕੇ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਸੌਭਾਗ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਸ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਸਰੂਪ; ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਬਣਾਇਆ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਂਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਂਦੇ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਨਿਰਭਰ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਰਜ, ਤਮ, ਸਤ—ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਨਾਸ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਜਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੋ—ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।