ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਹ ਗੋਪੀ, ਜੋ ਉਦਧਵ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਹਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਦਧਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਦੂਤ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਣਾਏ ਪਤਨੀ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ, ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਗੋਪੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਬਾਣਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਵੈਸੇ ਹੀ, ਕਾਮ ਵਿਚ ਫਸੀਆਂ, ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਵਿਗਾੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ। ਬਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੋਣੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਈ; ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡਣੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਗੁਣ ਗਾਈ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ, ਦੁਵਿਧਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਗਰੀਬ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਫਕੀਰ ਹੋ ਗਏ। ਗੋਪੀਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਟੇਢੀਆਂ, ਪਰ ਮਿੱਠੀਆਂ, ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਹਿਰਣੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਛੁਹਾਉ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਬਰ ਦੁਖ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਦੂਤ, ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੱਸ। ਉਹ ਪੂਛਦੇ ਹਨ, "ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਭੇਜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੈ? ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਾ। ਕਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ?" "ਕੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਕਦੇ ਸਾਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੁਗੰਧੀ ਬਾਂਹ ਸਾਡੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇਗਾ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਦਧਵ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰਿਆ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਦਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪੂਰਨ ਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਰਤ, ਤਪ, ਯਗ, ਪਾਠ, ਅਧ੍ਯਯਨ, ਸਯਮ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਤੁਾਡੇ ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖੀ ਹੈ।" "ਤਕਦੀਰ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ, ਪਤੀ, ਸਰੀਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਤੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।" "ਵਿਛੋੜੇ ਰਾਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪਰਮ ਅਭਿਆਸਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਹੈ।" "ਹੁਣ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ, ਪ੍ਰੇਮੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ ਖ਼ੁਫੀਆ ਸੁਨੇਹਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੇਗਾ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਵਿਛੋੜਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਪੰਜ ਤੱਤ—ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ—ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਵੈਸੇ ਹੀ ਮੈਂ ਮਨ, ਪ੍ਰਾਣ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਾਂ।" "'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰਚਨਾ, ਵਿਨਾਸ਼, ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।'" "'ਆਤਮਾ ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਪਵਿੱਤ੍ਰ, ਵਿਲੱਖਣ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੁਪਨ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ, ਤੇ ਜਾਗਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।'" "'ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮਨਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਝੂਠੇ ਹਨ—ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਸਯਮੀ ਰਹੋ।'" "'ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਯੋਗ ਤੇ ਵਿਵੇਕ: ਵੈਰਾਗ, ਤਪ, ਸਯਮ, ਤੇ ਸਚਾਈ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।'" "'ਮੈਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਜਦੋਂ ਦੂਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੱਗੇ ਰਹੋ।'" "'ਜਿਵੇਂ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਉਸ 'ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਨਾਰੀ ਦਾ ਮਨ ਉਤਨਾ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।'" "'ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਹੋਰ ਸਭ ਸੰਬੰਧ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਓਗੇ।'" "'ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਸ ਨਾਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸ਼ੌਰਯ ਕਰਤਬਾਂ ਦਾ ਮਨਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।'" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਦਧਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਆਇਆ ਹੈ। ਗੋਪੀਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ, "ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਾਂਸ, ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਮਰ ਗਿਆ; ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ, ਅਚੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।" "ਮਿਤਰ, ਕੀ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਾਜ਼, ਲਜਜਾ, ਤੇ ਹਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?" "ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨੋਹਰਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ?" "ਮਿਤਰ, ਕੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਤਗੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ, ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?" "ਕੀ ਤੂੰ ਉਹ ਰਾਤਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਿਅਆਂ ਨਾਲ, ਕੌਲ, ਚੰਬੇ, ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ ਨਾਚ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਜਾਬੀ ਦੀ ਛਮ ਛਮ, ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੀ?" "ਕੀ ਦਸ਼ਹਰHA ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਇੱਥੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਬਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੇ ਸਾਡੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛੁਹਾਉ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਜ ਪਾ ਲਿਆ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਿਆ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਪਤਨੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਵੇਗਾ?" "ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ, ਤੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" "ਸੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤਾਂ ਉਮੀਦਾਂ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਗਲਾ ਵਿਸ਼ਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਪਰ, ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।" "ਕੌਣ, ਚਾਹ ਕੇ ਵੀ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭਾਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ?" "ਇਹ ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਗਾਂ, ਤੇ ਵਾਜਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼—ਸਭ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਾਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।" "ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਾਨੂੰ ਨੰਦੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਪਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" "ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ, ਹਾਸਾ, ਨਜ਼ਰ, ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਦੁਖ ਨਾਸਕ, ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉੱਠਾ ਲੈ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ!" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਉਦਧਵ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਉਹਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣ ਕੇ। ਉਦਧਵ ਨੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕੀਤਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾ ਕੇ, ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਉਦਧਵ ਨੰਦੇ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ।