ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਫਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਹਿਮਾਨ ਭੋਜਨ ਕਰ ਕੇ ਘਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਿਰਣ ਜਲੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਸਾਰੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਦੁਨੀਆਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਦੂਤ ਉਧਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬੇਝਿਜਕ ਰੋ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਦੂਤ ਸਮਝ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀ: "ਓ ਮਧੁਮੱਖੀ, ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੀ ਵਿਰੋਧਣ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾ ਛੂਹ। ਉਸਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਧੁ-ਪਤੀ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਲੈ ਲਵੇ; ਤੂੰ ਉਸਦਾ ਦੂਤ ਹੈ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਾਸੇ ਜੋਗ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਪਦਮਾ ਉਸਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦ ਉਸਦਾ ਮਨ ਵੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੁਰਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਤੂੰ, ਛੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਮਧੁਮੱਖੀ, ਇੱਥੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਜਾ, ਉਸਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਕਿਹੜੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਵੱਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਮਧੁਰ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਭਰੀਆਂ ਭੰਵਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਗਰੀਬ ਹਾਂ; ਪਰ ਇੱਥੇ ਵੀ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ, ਮਧੁਮੱਖੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਹਟਾ; ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਕੇ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਉਸ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ? ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਾਨਰ-ਰਾਜ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰੱਖਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਰੋਗੀ ਨਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ, ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਜੀਤ ਲਿਆ। ਬਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਕਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ; ਪਰ ਉਸਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡਣੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲਿਆ, ਸਿਰਫ ਇਕ ਵਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੁਵਿਧਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਭਿਖਾਰੀ ਬਣ ਕੇ। ਅਸੀਂ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਠੱਗੀ ਭਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਮਧੁਰਤਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੇ ਚੂਜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਾਂ, ਹਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਛੁਹ-ਵਿਚੋਂ ਆਏ ਤੀਖੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ, ਓ ਦੂਤ। ਪਿਆਰੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਪਿਆਰੇ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ? ਦੱਸ, ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ? ਤੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਸੁਭਾਵਕ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਪਾਸੇ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵਸਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਗਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਕਦੇ ਸਾਨੂੰ, ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਬਾਂਹ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇਗਾ? ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਧਵ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਲਾਲਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢਾਢਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ: "ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਰਤ, ਤਪ, ਯਜ, ਪਾਠ, ਅਧਿਐਨ, ਸਵ-ਸੰਯਮ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਉਪਾਅ ਦੁਆਰਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਾਡੇ ਸੁਭਾਗੇ ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਉੱਚਤਮ ਭਗਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ, ਪਤੀ, ਸਰੀਰ, ਰਿਸ਼ਤੇ, ਤੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਹੇ ਮਹਾ-ਭਾਗੇ, ਵਿਰਹ ਦੁਆਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਗੁਪਤ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੇਗੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਜ ਤੱਤ—ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ—ਸਭ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਮੈਂ ਮਨ, ਪ੍ਰਾਣ, ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਰਚਨਾ, ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਆਤਮਾ ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਸ਼ੁੱਧ, ਵਿਲੱਖਣ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸੁਪਨ, ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ ਤੇ ਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਝੂਠੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਰਹੋ। ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਯੋਗ ਤੇ ਵਿਵੇਕ: ਵੈਰਾਗ, ਤਪ, ਸੰਯਮ ਤੇ ਸਚਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਹੋਰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰਾ ਦੂਰ ਹੋਣ ਤੇ ਮਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ, ਜਦ ਉਹ ਨੇੜੇ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਉਤਨਾ ਲੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲਾ ਕੇ, ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਲਗਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋ, ਜਲਦੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੀਆਂ। ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਸ-ਨਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਹੀਰੋਈਕ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਉਧਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਬੋਲੀਆਂ: 'ਸੌਭਾਗੇ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਸ, ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਸੌਭਾਗੇ ਨਾਲ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇਰਾਦੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਕੀ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ, ਲਜਜਾ-ਭਰੇ, ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ? ਉਹ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਆਂ ਬਾਰਿਕੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਭਰੀਆਂ ਹਲਚਲਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਹੇ ਉਧਵ, ਕੀ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ—ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ—ਕਦੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਉਹ ਰਾਤਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਕਮਲ, ਚੰਬੇ ਅਤੇ ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ-ਨਚ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਪਿਆਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ? ਕੀ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਇੱਥੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਆਈ ਦੁਖ-ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਛੁਹ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ-ਕੁੰਵਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਵੇਗਾ? ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਲਈ ਕੀ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੈ? ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਰਵੋਚਤ ਖੁਸ਼ੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਗਲਾ ਵਿਸ਼ਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਪਰ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਸਾਡੀ ਆਸ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।