ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ—ਕੀ ਅਕਰੂਰਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਂਸ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਸ ਕੰਵਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਮਥੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ? ਉਹ ਸੋਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਸਾਡੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇਗਾ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਮਗਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਧਵ, ਆਪਣੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਥੀ ਉਧਵ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਾਜ਼ਾ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਕੰਵਲ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਖਿੜੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਯਦੁ-ਪਤੀ ਦੇ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹੈ।” ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਉਣ ਦੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਸਕੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਬੰਧਨ ਛੱਡਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ—even ਜੋਗੀ ਲਈ। ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਲਈ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਤੱਕ ਲਾਭ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੋਸਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ। ਜਦੋ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਮਧੁ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫੁੱਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ, ਵਿਅਭਿਚਾਰੀ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦ ਉਹ ਨਿੱਘਾ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪੰਡਤ ਦਕਸ਼ੀਣਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਛੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਉਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮਹਿਮਾਨ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹਿਰਣ ਜੰਗਲ ਸੜ ਜਾਣ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰੇਮੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਦੁਨੀਆਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਛੱਡ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਦੂਤ ਉਧਵ ਆਇਆ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਬੇ-ਝਿਝਕ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਨੇ, ਇੱਕ ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਈ, ਉਸ ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਸਮਝ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਓ ਮਧੁਮੱਖੀ! ਠੱਗ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੀ ਮੁਕਾਬਲਤ ਵਾਲੀ ਦੀ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਰੂਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪਸੰਦ ਲੈ ਜਾਵੇ; ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਦੂਤ ਹੈ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਾਸੇਯੋਗ।” “ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਰਸ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਪਦਮਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਵਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ ਹੈ?” “ਤੂੰ, ਛੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦਰਦ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” “ਕਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਚਾਹੇ ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਲਈ ਅਣਪਹੁੰਚ ਹਨ? ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਹਾਸੀ ਅਤੇ ਖੇਡ ਭਰੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਨਿਮਰ ਹਾਂ; ਬੇ-ਨਸੀਬਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” “ਤੂੰ, ਮਧੁਮੱਖੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਲੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ, ਮਨ-ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਣਾਏ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਬੇ-ਪਰਵਾਹ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?” “ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਾਨਰ-ਰਾਜ ਦੀ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਅਸਹਾਇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਖਮੀ ਕੀਤਾ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਬਲੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। ਕਾਲੇ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।” “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਰਸ ਚੱਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਅਨੇਕ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਭਿਕਾਰੀ ਹੋ ਗਏ।” “ਅਸੀਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੋਹਣੀਆਂ, ਪਰ ਟੇਢੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੇ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਾਂ, ਹਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਛੁਹਟ ਦਾ ਦਰਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾ, ਓ ਦੂਤ।” “ਹੇ ਦੋਸਤ, ਕੀ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ? ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਜਨ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਪਾਸ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਸ ਦੀ ਵਧੂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।” “ਕੀ ਉਹ ਵਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਸਾਨੂੰ, ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ, ਸੁਗੰਧਤ ਬਾਂਹ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖੇਗਾ?” ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਧਵ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਲਲਕਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਉਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਧੰਨ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਰਤ, ਤਪ, ਯਜ, ਪਾਠ, ਅਧਿਐਨ, ਸਯਮ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਭਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਉੱਚਤਮ ਭਕਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਾਧੂਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ, ਪਤੀ, ਸਰੀਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਅਤੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।” “ਵਿਛੋੜੇ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਪੂਰਨ ਲੀਨਤਾ ਪਰਮ-ਪੁਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ-ਭਾਗਵਤੀਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਗੁਪਤ ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਆ ਹਾਂ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜਾ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਪੰਜ ਤੱਤ (ਆਕਾਸ਼, ਵਾਯੁ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ) ਸਭ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਮੈਂ ਮਨ, ਪ੍ਰਾਣ, ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਾਂ।” “ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਰਚਨਾ, ਨਾਸ, ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” “ਆਤਮਾ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ, ਪਵਿੱਤਰ, ਵਿਅਕਤ, ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸੁਪਨ, ਸੁੱਤ, ਅਤੇ ਜਾਗਰਤ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।” “ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਝੂਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਰੂਕ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਰਹੋ।” “ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਪਦੇਸ਼, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਹੈ: ਵੈਰਾਗ, ਤਪ, ਸਯਮ, ਅਤੇ ਸਚਾਈ—ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦੇ ਹਨ।” “ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਪਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹੋ।” “ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੂਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਮਨ ਉਸ ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਜਦ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਉਤਨਾ ਲੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।” “ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਹੋਰ ਸਭ ਲਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹੋ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੋਗੇ।” “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਵਣ-ਲਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਰਾਸ-ਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।” ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਧਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਲਿਆ ਸੀ। ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸ਼ਟ ਕਂਸ, ਯਦਵਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਅਚੁਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ) ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ, ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਹੈ।” “ਹੇ ਸੁਜਨ, ਕੀ ਗਦਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ, ਲਜਜਾ-ਭਰੀ, ਹਾਸੀ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ?