ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਦੋਂ ਮੱਖਣ ਮਥ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਰੱਸੀਆਂ ਖਿੱਚਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਰਾਂ, ਛਾਤੀਆਂ, ਹਾਰ ਤੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਝੁਮਕੇ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਲਾਬੀ ਗਾਲ ਤੇ ਮੁਹਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਕੁੰਕੁਮ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਰੰਗਤ ਸੀ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਦੋਂ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਗੀਤ ਹਰੇਕ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲੀ, ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਥ ਵੇਖੀ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਰਥ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?" ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਕੀ ਅਕ੍ਰੂਰ ਆਏ ਹਨ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਜੋ ਕਂਸ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਡਾ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਥੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ?" ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ, "ਉਹ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਸਾਡੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ, ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਕਿਹੜੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰੇਗਾ?" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਦਧਵ, ਜੋ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਦਧਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਾਜ਼ਾ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ, ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਹਾਰ, ਖਿੜਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਯਾਦਵ ਪਤੀ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹੋ, ਇਥੇ ਆਪਣੇ ਸਵਾਮੀ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹੋ, ਉਹਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਕੁਝ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੰਮ ਕਰਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮੋਹ-ਡੋਰ ਤਿਆਗਣੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।" "ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵੀ ਲਾਭ ਲਈ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਲਾਭ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਰਦ-ਔਰਤ ਦਾ ਸਬੰਧ ਜਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ। ਜਦ ਗਰੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਾ ਵੈਸ਼ਿਆ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਜਦ ਤਾਕਤਹੀਣ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪ੍ਰਜਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਵਿਦਿਆ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ। ਜਦ ਦਰਖ਼ਤ ਤੇ ਫਲ ਖਤਮ, ਪੰਛੀ ਵੀ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ; ਮਹਿਮਾਨ ਖਾਣ ਖਾ ਕੇ ਜਾਂਦੇ; ਜੰਗਲ ਸੜ ਜਾਵੇ, ਹਿਰਣ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ; ਭੋਗ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਸਾਰੇ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਉਦਧਵ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤਿਆਗ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਂਦੀਆਂ, ਤੇ ਬੇਝਿਝਕ ਰੋ ਪੈਂਦੀਆਂ, ਬਚਪਨ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਦੂਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਓ ਮਧੁਮੱਖੀ! ਝੂਠੇ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਸਾਡੀ ਵੈਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹ। ਤੇਰੇ ਮੁੱਛਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਹਾਰ ਦਾ ਰੰਗ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ, ਮਧੁ-ਪਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਅਹੰਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸਦਾ ਦੂਤ ਹੈਂ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਹਾਸੇ ਜੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।" "ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਰਸਿ ਇਕ ਵਾਰੀ ਚੱਖਾ ਕੇ, ਮੋਹ ਲਾ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਦਮਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਕਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੋਏ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ ਚੋਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ?" "ਤੂੰ ਇਥੇ ਯਾਦਵ ਪਤੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਡਾ ਘਰ-ਵਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਜਾ, ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ।" "ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ, ਚਾਹੇ ਸੁਰਗ, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਦੀ, ਉਸ ਲਈ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਚੰਚਲ ਭੌਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੰਝਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਧੂੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਂ, ਸਾਡਾ ਨਸੀਬ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਹਟਾ ਲੈ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਉਸਨੇ ਭੇਜਿਆ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਮਨਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਣਾਏ ਪਤਨੀ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?" "ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀਰਹੀਣ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਬੇਸੁਧ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਗਿਆ। ਇ en Bali ਵੀ ਉਸਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਬਸ, ਕਾਲੇ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਮੁਕ ਗਈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।" "ਜਿਹੜੇ ਉਸਦੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੇ ਰਸਿਕ ਹਨ, ਇਕ ਵਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦੁਵਿਧਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਘਰ-ਵਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਤਿੜਕਦੇ ਬਚਨ ਨੈਤਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਵਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਣ। ਉਸਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਦਾ ਦਰਦ ਅਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾ, ਦੂਤ।" "ਦੋਸਤ, ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਭੇਜ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਦੱਸ, ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈਂ। ਸਾਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਵੇਂ, ਜਿਸਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਸਦੀ ਹੈ?" "ਕੀ ਉਹ ਨੋਬਲ ਪੁੱਤਰ ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਸਾਡੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਦੀ, ਕਦੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ, ਸੁਗੰਧੀ ਬਾਂਹ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇਗਾ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਦਧਵ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਤਰਸ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਤੁਸੀਂ ਧਨਵੰਤ ਹੋ, ਜਗਤ ਵਿਚ ਮਾਣਯੋਗ ਹੋ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹੋ। ਵਰਤ, ਤਪ, ਯਜ, ਪਾਠ, ਅਧਿਐਨ, ਸਯਮ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਭਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ। ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਅਤੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖੀ ਹੈ।" "ਤਕਦੀਰ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ, ਪਤੀ, ਸਰੀਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਵਿਰਹ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਪੂਰਨ ਲੀਨਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਲੁਕ ਕੇ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਨੰਦ ਦੇਵੇਗਾ।" "ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵਿਰਹ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਹਰੇਕ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮੈਂ ਹੀ ਮਨ, ਪ੍ਰਾਣ, ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਾਂ।'" "'ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਰਚਦਾ, ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹਾਂ, ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।'" "'ਆਤਮਾ ਗਿਆਨਮਈ, ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਾਲੀ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸੁਪਨ, ਸੁਤ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਵਿਚ ਭਟਕਦੀ ਹੈ।'" "'ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਝੂਠੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖੇ, ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਅਪਨੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ।'" "'ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਪਦੇਸ਼, ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਤਿਆਗ, ਤਪ, ਸਯਮ ਤੇ ਸੱਚ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।'" "'ਮੈਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਭਾਵੇਂ ਦੂਰ ਦਿਸਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।'" "'ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਦੂਰ ਹੋਣ ਤੇ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ, ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਤੇ ਨਹੀਂ।'" "'ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਾ ਕੇ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਅਸਰਗੰਧ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਜਦ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋਗੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੋਗੇ।'" "'ਜਿਹੜੀਆਂ ਧਨਵੰਤ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆ ਸਕੀਆਂ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਦਧਵ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ, ਆਤਮਿਕ ਤੇ ਉੱਚੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਾਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਸ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲਹਿਰ ਜਗਾ ਦਿੱਤੀ।