ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਿਸੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦੇ—ਉਹ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦੇ। ਫਿਰ ਵੀ, ਖੇਡ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੇਤਨ ਨਾਲ ਸਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ—ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ, ਪਾਲਦੇ ਤੇ ਸੰਘਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਉਹ ਆਪ ਜਨਮ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਮੱਖੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਚੱਲਦਾ ਜਾਂ ਹਿਲਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚ, ਕਰਤਾ-ਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਰਤਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ! ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹਰੀ ਸਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਤਮਾ, ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਸੁਣਦੇ, ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ, ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਛੋਟਾ—ਅਵਿਨਾਸੀ ਪਰਮ ਤੱਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਨੰਦ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਥੀ ਲਈ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ। ਸਵੇਰੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਆਲਣਾਂ ਉਠੀਆਂ, ਦੀਵੇ ਵੇਖੇ, ਘਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਗਣਾਂ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਦ ਮਥਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਖਿੱਚਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਰਾਂ, ਛਾਤੀਆਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਕੰਨ-ਬਾਲੀਆਂ ਹਿਲਦੀਆਂ, ਗਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮੁਖੜੇ ਲਾਲ ਕੁੰਕਮ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਦੀ ਅਪਸ਼ਕੁਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਨੰਦ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਥ ਵੇਖੀ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਰਥ ਹੈ?" "ਕੀ ਅਕ੍ਰੂਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ, ਜੋ ਕংস ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ?" "ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਾਡਾ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰੇਗਾ?" ਜਦ ਇਹ ਗੋਆਲਣਾਂ ਅਜਿਹਾ ਆਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਦਧਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਆ ਗਿਆ। ਉਦਧਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ—ਉਹ ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਾਜ਼ਾ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਮੁਖੜਾ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਕੰਨ-ਬਾਲੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹੈਂ, ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਆਉਣ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਤਪस्वੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।" "ਦੋਸਤੀ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਾਭ ਲਈ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਲਾਭ ਰਹਿੰਦਾ, ਉੱਨਾ ਚੱਲਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮਰਦ-ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ, ਜਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਿਆ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ, ਪ੍ਰਜਾ ਅਸਮਰਥ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੀ, ਵਿਦਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ, ਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਦੱਖਣਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਪੰਛੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ, ਮਹਿਮਾਨ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਘਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ, ਹਿਰਣ ਜੰਗਲ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਭੋਗ ਕੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਸਾਰੇ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਦਧਵ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਛੱਡ ਬੈਠੀਆਂ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਕੰਮ ਗਾ ਕੇ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਬੇਝਿਜਕ, ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਇੱਕ ਭੌਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਲਗਨ ਵਿਚ, ਉਸ ਭੌਰੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦਾ ਦੂਤ ਮੰਨ ਕੇ ਬੋਲ ਪਈ: "ਹੇ ਭੌਰੇ! ਝੂਠੇ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਦੇ ਚਰਨ ਨਾ ਛੁਹੀਂ। ਉਸਦੀ ਮਾਲਾ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਲੱਗੀ, ਤੇਰੇ ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਾ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਅਹੰਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚਰਨ-ਧੂੜ ਲੈ ਆ। ਤੂੰ ਉਸਦਾ ਦੂਤ ਹੈਂ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਹਾਸਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ।" "ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਸਨਾ ਚਖਾ ਕੇ, ਮੋਹ ਲਾ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਦਮਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਉਸਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਲੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?" "ਤੂੰ, ਛੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਇੱਥੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਕਿਉਂ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਰਖਵਾਲਾ ਸੀ? ਜਾ, ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।" "ਕਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਚਾਹੇ ਸੁਰਗ ਵਿਚ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਚੰਚਲ ਭੌਹੇਂ ਸਭ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਚਰਨ-ਰਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਨਿਮਾਣੀਆਂ ਹਾਂ; ਪਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲੈ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਤੂੰ, ਮਨ ਨੂੰ ਰੀਝਣ ਵਾਲਾ, ਉਸਦਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਆਪ ਬਣਾਕੇ, ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?" "ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀਆਂ, ਅਸਹਾਇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੀਰਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇ en Bali ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਮੁੱਕ ਗਈ; ਪਰ ਉਸਦੇ ਕਰਮ ਸੁਣਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡਣੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਹਨ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਦੁੰਦਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਭਿਖਿਆਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।" "ਅਸੀਂ, ਉਸਦੇ ਟਿੜੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੇ ਚੂਜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਾਂ, ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ। ਉਸਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਦੀ ਤੀਬਰ ਪੀੜ ਵਾਰ ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾ, ਹੇ ਦੂਤ।" "ਹੇ ਦੋਸਤ! ਕੀ ਤੂੰ ਪਿਆਰੇ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਮੁੜ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਦੱਸ, ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈਂ। ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ 'ਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਸਾਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਵੇਂਗਾ?" "ਕੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਤੇ ਗੋਆਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਸਾਡੇ, ਆਪਣੇ ਦਾਸੀਆਂ, ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ, ਸੁਗੰਧੀ ਬਾਂਹ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖੇਗਾ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਦਧਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤ ਤੇ ਵਿਛੋੜਾ ਸੁਣਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਸੁਨੇਹੇ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਧਨਵੰਤ ਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਰਤ, ਤਪ, ਯਗ, ਪਾਠ, ਅਧਿਐਨ, ਸਯਮ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਭਗਤੀ ਪਾਈ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ, ਪਤੀ, ਸਰੀਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।" "ਵਿਛੋੜੇ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਪੂਰਨ ਲੀਨਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਹੇ ਮਹਾ-ਭਾਗਿਆਂ, ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਗੁਪਤ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੇਗਾ।" "ਪ੍ਰਭੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਛੋੜਾ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਤੱਤ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਮਨ, ਪ੍ਰਾਣ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਾਂ।'" "'ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਲਈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ।'" "'ਆਤਮਾ ਗਿਆਨਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ, ਵਿਅਕਤ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੱਤੀ, ਸੁਪਨੇ ਤੇ ਜਾਗਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਕਰਦੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਦਧਵ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰਿਆ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾਇਆ।