ਯਸ਼ੋਦਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਸੂ ਆ ਗਏ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਛਾਤੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਭਿੱਜ ਗਈ। ਨੰਦ ਅਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਇਹ ਅਤਿ ਉੱਚਾ ਪਿਆਰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਧਵ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ, ਉਹ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। ਉਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਨਾਰਾਏਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, 'ਤੇ ਏਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟਿਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੁਕੁੰਦ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਜਣਨੀ ਹਨ—ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਧਨੀ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕੋਈ ਮਨ—even ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਨ—ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਟਿਕਾ ਲੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਏਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਾਨਵ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ—ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾ ਲਿਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵ੍ਰਜਾ ਆਉਣਗੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣਗੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਕੰਸਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਹੇ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ; ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਹੀ ਵੇਖੋਗੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ। ਉਸ ਲਈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਪਸੰਦ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਉੱਚਾ, ਨਾ ਨੀਵਾ, ਨਾ ਬਰਾਬਰ, ਨਾ ਵੱਖਰਾ—ਉਹ ਸਭ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾ ਮਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਪਤਨੀ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ; ਨਾ ਆਪਣਾ, ਨਾ ਪਰਾਇਆ; ਨਾ ਸਰੀਰ, ਨਾ ਜਨਮ। ਉਸ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ, ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ; ਪਰ ਖੇਡ ਲਈ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ। ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਣ—ਸੱਤ, ਰਜ, ਤਮ—ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਚਦਾ, ਪਾਲਦਾ, ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਮੱਖੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਰਤਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਜੀਵ; ਹਰੀ ਸਾਰੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਤਮਾ, ਪਿਤਾ, ਮਾਂ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪੁਰਾਣਾ, ਨਵਾਂ, ਭਵਿੱਖ, ਅਡੋਲ ਜਾਂ ਚਲਦਾ, ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਛੋਟਾ—ਅਫਾਲੀ ਦਾ ਅਸਲ ਤੱਤ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ; ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਨੰਦ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਥੀ—ਦੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ। ਵ੍ਰਜਾ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਉਠੀਆਂ, ਦੀਵੇ ਵੇਖੇ, ਘਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਲਗੀਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ, ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਰੱਸਾ ਖਿੱਚਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਪ, ਛਾਤੀ, ਹਾਰ, ਕੁੰਦਲ ਹਿਲਦੇ, ਗਲ੍ਹਾ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਲਾਲ ਕੁੰਕਮ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ। ਵ੍ਰਜਾ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਜਦੋਂ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ, ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਅਸੁਭਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਜਾ ਦੇ ਵਾਸੀ ਨੰਦ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਥ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, “ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ?” “ਕੀ ਅਕਰੂਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਜੋ ਕੰਸਾ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ?” “ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਰੇਗਾ, ਸਾਡੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ?” ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਧਵ, ਆਪਣੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਆ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵ੍ਰਜਾ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ—ਲੰਬੇ ਬਾਂਹ, ਤਾਜ਼ਾ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਚਿਹਰਾ ਖਿਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ, ਕੁੰਦਲ ਚਮਕਦੇ। “ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਮਾਲਕ ਵਲੋਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਪਿਆਰਾ ਕਰਨ।” “ਹੋਰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਵ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਨਹੀਂ; ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ, ਇਨ੍ਹਾ ਵੱਡਾ ਬੰਧਨ, ਸਾਧੂ ਲਈ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਕਸਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮਰਦ-ਮਹਿਲਾ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀ-ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ।” “ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਿਆ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ, ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕ ਬੇਬਸ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗਿਆਨ ਲੈ ਕੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੱਖਣਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਪੰਛੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਉਡ ਜਾਂਦੇ, ਮਿਹਮਾਨ ਖਾਣ ਪੀਣ ਕਰ ਕੇ ਘਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ, ਹਿਰਣ ਜੰਗਲ ਸੜ ਜਾਣ ਤੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਸੁਖ ਲੈ ਕੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ, ਸਰੀਰ, ਤੇ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮ-ਧੰਦੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਦ ਉਧਵ ਆਇਆ। ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਰੋ ਰਹੀਆਂ, ਲਾਜ-ਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਬਚਪਨ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਕ ਗੋਪੀ, ਇੱਕ ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦਾ ਦੂਤ ਮੰਨ ਕੇ, ਇਉਂ ਬੋਲੀ: “ਹੇ ਮਧੁਮੱਖੀ, ਠੱਗ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੀ ਵਿਰੋਧਣ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾ ਛੂਹ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਲਗਦੀ, ਤੇਰੇ ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗੀ ਹੋਈ। ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਅਹੰਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮਿਲੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਦੂਤ ਹੈਂ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਮਜਾਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।” “ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕੇ, ਮੋਹ ਲਾ ਕੇ, ਛੱਡ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਪਦਮਾ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?” “ਤੂੰ, ਛੇ ਪੈਰ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਗੀਤ ਕਿਉਂ ਗਾ ਰਹੀ? ਜਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾ; ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।” “ਕਿਹੜੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ—ਸੁਰਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਤਾਲ—ਉਸ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਭਰੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਠੱਗ ਲੈਂਦੀਆਂ? ਅਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨੂੰ ਪੂਜਣ ਦਾ ਹੈ, ਨਿਮਣੇ ਹਾਂ; ਮੰਦਭਾਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” “ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਹਟਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਮਨ ਲਭਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਖੁਦ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?” “ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਨ, ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਬਲੀ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਸੀ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। ਕਾਲੇ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਬਸ ਹੋਈ; ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡਣੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਹਨ।” “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਗਰੀਬ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਭਿਖਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।” “ਅਸੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਟੇਢੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੰਨ ਕੇ, ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੇ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮੂਰਖ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਾਂ, ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਪੀੜ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਸੁਣ, ਹੇ ਦੂਤ।” “ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ? ਦੱਸ, ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ? ਤੂੰ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਸ ਦੀ ਵਧੂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ?” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਜਾ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਧਵ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਦੀਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ।