ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਤਾੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਜਿਹੜੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ, ਟੋਰ ਦਿਤੇ। ਉਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਇਥੇ ਹੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਖੇਡ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਲੰਭ, ਧੇਨੁਕ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਤ੍ਰਿਣਾਵਰਤ, ਬਕਾਸੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤੂ ਸਨ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨੰਦ ਬਾਬਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਿਆਰ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠ ਗਏ। ਯਸ਼ੋਦਾ ਮਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕੰਮ ਸੁਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਮਮਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਭਿੱਜ ਗਈ। ਉਧਵ ਜੀ, ਨੰਦ ਅਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਐਸਾ ਅਤੁੱਟ ਪਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਚਾਰਯਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੁਕੁੰਦ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੇ ਜਣਨੀ ਹਨ—ਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ—even ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ—ਸਮਝ ਲੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ, ਜਗਤ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਅਚੁਤ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣਗੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੰਸ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਓ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਵੇਖੋਗੇ। ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ। ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪਰਾਇਆ, ਉੱਚਾ-ਨੀਵਾ, ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾ ਮਾਂ-ਪਿਓ, ਨਾ ਪਤਨੀ-ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਆਪਣਾ-ਪਰਾਇਆ, ਨਾ ਸਰੀਰ, ਨਾ ਜਨਮ-ਮਰਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸਤ, ਰਜ, ਤਮ ਗੁਣ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੇ, ਜਨਮ ਲਏ ਬਿਨਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਦਾ, ਸੰਭਾਲਦਾ ਅਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਮੱਖੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹਿਲਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਕਰਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੂੰ ਕਰਤਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹਰੀ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਸਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਤਮਾ, ਪਿਤਾ, ਮਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਣ, ਸੁਣਨ, ਪੁਰਾਣਾ, ਨਵਾ, ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ; ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਨੰਦ ਬਾਬਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਲਈ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੌਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਠੀਆਂ, ਦੀਵੇ ਵੇਖੇ, ਘਰ ਦੇ ਠਾਕੁਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਮਥਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਚੂੜੀਆਂ, ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਰੱਸਾ ਖਿੱਚਦੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਤੰਬ, ਛਾਤੀ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਕੰਨ ਫੜੇ ਹਿਲਦੇ, ਗਲ੍ਹੀਆਂ ਲਾਲ ਕੁੰਕਮ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ, ਚਿਹਰੇ ਚਮਕਦੇ। ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਟਾਵਾ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀ ਨੰਦ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰਥ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਰਥ ਹੈ?" "ਕੀ ਅਕ੍ਰੂਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਜੋ ਕੰਸ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ?" "ਉਹ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇਗਾ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਧਵ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਾਜ਼ੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਨ ਫੜੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਯਦੂਪਤੀ ਦੇ ਦੂਤ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਕੁਝ ਪਿਆਰਾ ਕਰਨ।" "ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਯਾਦ ਆਉਣ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਜੋੜ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਜਤੀ ਹੋਵੇ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਦ-aurat ਜਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ-ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ। ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵేశਿਆ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਜਾ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ, ਵਿਦਿਆ ਲੈ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ, ਦਕਸ਼ਣਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਪੰਡਤ ਵੀ। ਪੱਖੀ ਫਲ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਦਰੱਖਤ, ਮਹਿਮਾਨ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਘਰ, ਹਿਰਣ ਜੰਗਲ ਸੜਣ ਤੇ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਧਵ ਆਏ, ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਦੁਨੀਆਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿਤੀਆਂ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਕੰਮ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਰੋਦੀਆਂ, ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਇੱਕ ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿਚ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਦੂਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਏ ਮਧੁਮੱਖੀ! ਠੱਗਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੀ ਮੁਕਾਬਲਣ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾ ਛੂਹ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੰਗ ਲੱਗਾ, ਤੇਰੇ ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ। ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ, ਮਧੁ ਰਾਜ, ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੇ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦੂਤ ਹੈਂ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਨ ਜੋਗਾ।" "ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੋਹ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਪਦਮਾ ਉਸਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ?" "ਤੂੰ, ਛੇ ਪੈਰ ਵਾਲੀ, ਇਥੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਗੀਤ ਕਿਉਂ ਗਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਮਾਲਕ ਸੀ? ਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।" "ਕਿਹੜੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਚਾਹੇ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਦੀਆਂ, ਉਸ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ? ਉਸ ਦੀ ਮੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਭਾਂਵਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਠੱਗ ਲੈਂਦੀਆਂ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਨਿਮਾਣੀਆਂ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਪੂਜਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ।" "ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ, ਮਨਾਉਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?" "ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀਰਹਣੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਅਸਹਾਇ ਹਨ, ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇ en Bali, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਕਾਲਾ ਸੁਆਮੀ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਭੁੱਲ ਜਾ; ਉਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਦਾ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੀ ਕਰਦੀਆਂ, ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ, ਉਧਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।