ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਨੰਦ ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ—ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ—ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ ਨੇ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੰਦ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, “ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।” ਕੰਸ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਹلوان, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਤਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਟੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਪ੍ਰਲੰਬਾ, ਧੇਨੁਕਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਤ੍ਰਿਨਾਵਰਟ, ਬਾਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ—ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਿਆਂ, ਨੰਦ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਯਸ਼ੋਦਾ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਦੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਨਹੇ ਭਿੱਜ ਜਾਂਦੇ। ਨੰਦ ਅਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਦਧਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨੰਦ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੁਕੁੰਦ—ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਜਣਨੀ ਹਨ; ਇਹ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਆਦਿ ਸਰਤਾਜ ਹਨ, ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਚਾਹੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਦੀ ਢੇਰੀ ਹਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮਰਤ ਭੇਖ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ, ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਅਚੂਤ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵ੍ਰਜ ਆਉਣਗੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣਗੇ। ਕੰਸ, ਸਾਰੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਜੋ ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਦੁਖ ਨਾ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੇਖੋਗੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ। ਜੋ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਫਰਤ; ਨਾ ਕੋਈ ਉੱਚਾ, ਨਾ ਨੀਵਾਂ, ਨਾ ਬਰਾਬਰ, ਨਾ ਅਣਬਰਾਬਰ—ਉਹ ਸਭ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾ ਮਾਂ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਪਤਨੀ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਹੋਰ; ਨਾ ਆਪਣਾ, ਨਾ ਪਰਾਇਆ, ਨਾ ਸਰੀਰ, ਨਾ ਜਨਮ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਵੀ, ਖੇਡ ਲਈ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸਤ, ਰਜ, ਤਮ ਗੁਣ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਖੇਡ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ, ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਮੱਖੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਕਰਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਆਤਮਾ ਕਰਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਵਲ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਵਾਹ ਵਾਹ! ਹਰਿ ਤਾਂ ਸਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਤਮਾ, ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਸਰਤਾਜ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪੁਰਾਣਾ, ਨਵਾਂ, ਭਵਿੱਖ, ਥਿਰ ਜਾਂ ਚਲਦਿਆਂ, ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਛੋਟਾ—ਅਚਲ ਤੱਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਤ ਨੰਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਲਈ ਲੰਘ ਗਈ। ਗਵਾਲਣਾਂ ਉਠੀਆਂ, ਦੀਵੇ ਵੇਖੇ, ਘਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਗਵਾਲਣਾਂ, ਕੰਗਣ ਤੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਰੱਸੀ ਖਿੱਚਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਪ, ਛਾਤੀ, ਹਾਰ, ਕੁੰਡਲ ਹਲਦੇ, ਗਲ੍ਹਾ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਚਿਹਰੇ ਲਾਲ ਕੁੰਕਮ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਦ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਦੀ ਗੀਤਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ; ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀ ਨੰਦ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਥ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ?” “ਕੀ ਅਕ੍ਰੂਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਜੋ ਕੰਸ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ?” “ਉਹ ਸਾਡੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇਗਾ?” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਵਾਲਣਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਦਧਵ, ਆਪਣੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਆ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਲੰਮੇ ਬਾਹ, ਤਾਜ਼ਾ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਹਾਰ, ਚਿਹਰਾ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ, ਕੁੰਡਲ ਚਮਕਦੇ। “ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹੋ, ਮਾਲਕ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ, ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਪਿਆਰਾ ਕਰਨ ਆਏ ਹੋ।” “ਅਗਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ; ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਛੱਡਣਾ, ਸਾਧੂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਤਰਤਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਲਈ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਉਹ ਕਾਰਨ ਰਹਿੰਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਨਾਰੀ, ਜਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲ।” “ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਿਆ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਜਾ, ਅਸਹਾਇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ; ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਗਿਆਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ; ਪੰਡਤ, ਦੱਖਣਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਪੰਛੀ, ਫਲ ਮੁਕਣ ਤੇ ਰੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ; ਮਹਿਮਾਨ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ; ਹਿਰਣ, ਜੰਗਲ ਸੜਨ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ; ਪ੍ਰੇਮੀ, ਸਤਿਸੰਗਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਸਰੀਰ, ਤੇ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਉਦਧਵ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਸੰਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਕਰਤਬ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਤੇ ਰੋਦੀਆਂ, ਲਾਜ-ਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਕ ਗੋਪੀ, ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਦੂਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਦੀ ਹੈ: “ਓ ਮਧੁਮੱਖੀ, ਠੱਗ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੀ ਵਿਰੋਧਣ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾ ਛੂਹ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਨਹੇ ਦਾ ਰੇਸ਼ਾ ਲੱਗਾ, ਤੇਰੇ ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ। ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਉਹਨਾਂ ਅਹੰਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਦੂਤ ਹੋ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਾਸੇ ਲਾਇਕ।” “ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕੇ, ਮੋਹ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਪਦਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਤੋਂ ਚੁਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ?” “ਤੂੰ, ਛੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦੀ ਗੀਤ ਕਿਉਂ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਕਰਤਬ ਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਯਾਦ, ਪ੍ਰੇਮ, ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਮਨ, ਸ਼ਬਦ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਰੋਦੀਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵਨਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।