ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਨੇ ਉਦ੍ਧਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਖਵਾਇਆ, ਨਰਮ ਵਿਛੌਣ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੈਰ ਦਬਾ ਕੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ। ਨੰਦ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਸਾਡਾ ਮਿੱਤਰ, ਸੂਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕੈਸਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਤੇ ਨਿਰਭੀਤ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਸਾਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹੈ?” ਫਿਰ ਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਪੀ ਕੰਸ, ਜੋ ਸਦਾ ਨੇਕ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਦੋਸਤ, ਗਵਾਲ, ਪਿੰਡ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, ਗਾਂਵਾਂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜ? ਕੀ ਗੋਵਿੰਦ ਕਦੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ ਅਤੇ ਹੱਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੇਖ ਸਕੀਏ?” ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ, ਆਂਧੀਆਂ, ਮੀਂਹ, ਜੰਗਲੀ ਸਾਂਡ, ਸੱਪ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ—ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਹੀ ਬਚਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਰਾਟ ਕਾਰਜ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਲਾਕੀਆਂ, ਹੱਸਣ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਹਰ ਕਿਰਿਆ ਥੰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ—ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ।” ਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਗ ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਹ ਕਮਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ—ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕੰਸ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਲਵਾਨ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ—ਸਭ ਨੂੰ ਉਹ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਤਾੜ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ, ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ। ਪ੍ਰਲੰਭ, ਧੇਨੁਕ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਤ੍ਰਿਣਾਵਰਤ, ਬਕ ਆਦਿਕ ਜੋ ਦੇਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋਏ ਨੰਦ ਜੀ ਹਰ ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਯਸ਼ੋਦਾ ਜੀ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੁਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਭੀਜ ਗਈ। ਨੰਦ ਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਇਹ ਅਤੁੱਟ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਦ੍ਧਵ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਸਭ ਦਾ ਆਚਾਰਯ, ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਮ ਤੇ ਮੁਕੁੰਦ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਮੂਲ ਹਨ—ਇੱਕ ਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਆਦਿ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।” ਉਦ੍ਧਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਮਨ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਇਕ ਛਣ ਲਈ ਭੀ ਉਸ ਵਿਚ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰਜ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਮਾਰਗ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਚ ਜੋੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮੀਾਈ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?” ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਵਪਸ ਵ੍ਰਜਾ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣਗੇ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੰਸ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਵੇਖੋਗੇ। ਉਹ ਤਾਂ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਜਾਂ ਨਾਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ, ਛੋਟਾ, ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਹੈ—ਉਹ ਸਭ ਲਈ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਆਪਣਾ ਨਾ ਪਰਾਇਆ, ਨਾ ਸਰੀਰ, ਨਾ ਜਨਮ। ਉਸ ਦਾ ਸੰਸਾਰਕ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਲੀਲਾ ਵਜੋਂ ਨੇਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।” ਉਦ੍ਧਵ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸਤ, ਰਜ, ਤਮ ਗੁਣ ਭਾਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਭੌਰਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਕੁਝ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਮਨ ਵਿਚ ‘ਕਰਤਾ’ ਦਾ ਭਾਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਓ! ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਰ ਜੀਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਤਮਾ, ਪਿਉ, ਮਾਂ ਤੇ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਦੇ, ਸੁਣਦੇ, ਹੋਇਆ, ਹੋ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਛੋਟਾ—ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸੱਚ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ-ਕਰਦਿਆਂ ਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ। ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਗਵਾਲਣਾਂ ਨੇ ਉੱਠ ਕੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਦੀਵੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਘਰੇਲੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੀ, ਰੱਸਾ ਖਿੱਚਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਨ, ਗਲ, ਨਕ, ਗਲਬੰਦ, ਨਥ, ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਗਲੀਆਂ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਮੁਖੜੇ ਤੇ ਲਾਲ ਕੁੰਕੁਮ ਦੀ ਸੋਭਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅੰਬਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਮਥਣ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲੀ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਨੰਦ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਥ ਵੇਖੀ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, “ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਰਥ ਹੈ? ਕੀ ਅਕ੍ਰੂਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕੰਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ? ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਾਡੀ ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗਾ?” ਜਦ ਇਸਤਰੀਆਂ ਇਉਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਦ੍ਧਵ, ਆਪਣੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਦ੍ਧਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਾਜ਼ਾ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪੀਤਾਂਬਰ, ਕਮਲ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਮੁਖੜਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਦੂਤ ਹੋ, ਜੋ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹੋ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ; ਆਪਣੇ-ਆਪਣਿਆਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਾਤਾ ਛੱਡਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਮੁਨੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।” ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ, “ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਲਾਭ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਦ-ਜਨਾਨੀ ਜਾਂ ਭੌਰਾ-ਫੁੱਲ ਦਾ ਨਾਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਿਆ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਿਕੰਮੇ ਹੋਣ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਦਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦਾਨ ਮਿਲਣ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵੀ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।