ਕੰਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ੌਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਢਾਲ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਲਈ। ਕੰਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਬਾਜ ਵਾਂਗ ਉੱਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਜਿਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਸੱਪ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ। ਕੰਸ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮੁਕੁਟ ਵੀ ਹਿਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਉਹਨੂੰ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਖੁਦ ਸ੍ਰੀਹਰੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਨਿਰਭਰ, ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਘਸੀਟਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ "ਹਾਏ! ਹਾਏ!" ਦੀ ਬੋਲ ਉਠੀ। ਕੰਸ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ—ਚਾਹੇ ਖਾਂਦਾ, ਬੋਲਦਾ, ਤੁਰਦਾ, ਸੁੱਤਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ—ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੂਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਅਸੰਭਵ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੰਸ ਦੇ ਅੱਠ ਭਰਾ—ਕੰਕ, ਨਿਆਗ੍ਰੋਧਕ ਆਦਿ—ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਧਰ ਰੋਹਣੀਪੁਤਰ ਬਲਰਾਮ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ, ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੁਖੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਪਿੱਟਦੀਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਭਰਕੇ, ਉਥੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਜੋ ਹੁਣ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਹਾਏ ਸਵਾਮੀ! ਹਾਏ ਪਿਆਰੇ! ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ, ਅਸਹਾਇਆਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ! ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ, ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਤੇ ਸਾਡਾ ਘਰ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਸਾਡੇ ਪਤੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਖਾ, ਸੋਹਣਾਪਣ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਕੋਈ ਤਿਉਹਾਰ ਜਾਂ ਮੰਗਲ ਨਹੀਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ, ਉਹ ਕਦੇ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।" "ਇਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਸਿਰਜਣ ਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹਨ, ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰਕ ਰਸਮਾਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਫਿਰ, ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਸ ਨਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਵਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਰਚੀ ਅਤੇ "ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੋ" ਆਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆਂ ਕੋਲ ਆਏ, ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ "ਮਾਤਾ" ਅਤੇ "ਪਿਤਾ" ਆਖ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਪਿਤਾ ਜੀ! ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸਾਡੀ ਬਹੁਤ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਜਾਂ ਉਮਰ ਦੇ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਬਿਤਾ ਸਕੇ। ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕੇ; ਜਿਸ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੇ ਸੌ ਸਾਲ ਵੀ ਜੀ ਲਵੇ, ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਉਤਾਰ ਸਕਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਪਾਲਿਆ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਤੇ ਧਨ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਦਾ ਇੰਤਜਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਾਸ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੁੱਢੇ ਮਾਪਿਆਂ, ਧਰਮਪਤਨੀ, ਨੰਨੇ ਬੱਚੇ, ਅਧਿਆਪਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਆਸਰੇ ਆਏ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗਾ ਹੈ।" "ਕੰਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦਿਨ ਵਿਅਰਥ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਉਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨਿਰਦਈ ਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਹੇਠ ਆਏ ਹੋਏ ਸੀ।" ਹਰੀ ਦੇ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਉਤਰੇ, ਮਾਪੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਚੁੰਮ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਅਤੁੱਟ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹੰਜੂਆਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਗਲੇ ਰੁੰਝ ਗਏ, ਮਨ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾਂ ਕਹਿ ਸਕੇ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਕੀਨੰਦਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਕਿਹਾ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਅਸੀਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ; ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਯਾਦਵ ਰਾਜ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ। ਜਦ ਮੈਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਸ, ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਫਿਰ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ!" ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਯਾਦਵ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਅੰਧਕ, ਮਧੁ, ਦਸ਼ਾਰ੍ਹ, ਕੁਕੁਰ ਆਦਿ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕੰਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਹੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਵਸਾ ਕੇ, ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਸਭ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਕਮਲ ਜਿਹੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਦਇਆ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਥੇ ਤਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦਿਸਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੀਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਕੀਪੁਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੰਦਬਾਬਾ ਕੋਲ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਬੋਲ ਆਖੇ: "ਤੁਸੀਂ, ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ, ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਦਿੱਤੀ; ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਪੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ, ਆਸਰੇ ਰਹਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਸਮਝ ਕੇ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ ਜੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਜਾਓ; ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਹੋਰ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਵਾਂਗੇ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।