ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀਆਂ ਗੁਆਂਢਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਨ ਪੁੱਗਣ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਪਲ ਨਵੀ, ਅਤੁੱਲ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸੋਹਣੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ? ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਸਾਰੀ ਮਹਿਮਾ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਵੜ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸਦਾ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੂਧ ਵਿੱਢਦੀਆਂ, ਉਪਲੇ ਚੁੱਕਦੀਆਂ, ਲੱਤਾਂ ਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਮੱਖਣ ਮਥਦੀਆਂ, ਫਰਸ਼ ਲੀਪਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਝੂਲਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂ ਸਫਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੋਵਾਲਾ ਗਈਆਂ ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀਆਂ ਵੇਲੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਂਗੂੰ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਦਇਆ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਦੌੜ ਕੇ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਮਾਵਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਭੈਭੀਤ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਅਚੂਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਲਵਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਬਿਲਕੁਲ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਵਜਣ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਸਨ, ਚਾਣੂਰ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਕੁਟਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਥੱਕ ਗਿਆ। ਚਾਣੂਰ ਬਾਜ ਵਾਂਗ ਜਫ਼ਾਤੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮੁੱਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ—ਪ੍ਰਭੂ—ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਓਸ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵੱਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਚਾਣੂਰ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਫੜ ਕੇ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੱਗਭਗ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਾਲ ਤੇ ਮਾਲਾ ਵਿਖਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵੱਜਿਆ, ਫਿਰ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਘੁੱਟ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਵਹਿ ਨਿਕਲਿਆ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਹਵਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਰਵੋਤਮ ਯੋਧਾ ਹਨ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੂਟਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਓਸੇ ਸਮੇਂ, ਸਾਲਾ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਅਤੇ ਤੋਸ਼ਲਕਾ, ਦੋਵੇਂ ਚੀਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ, ਕੂਟਾ, ਸਾਲਾ ਤੇ ਤੋਸ਼ਲਕਾ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਪਹਲਵਾਨ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭੱਜ ਪਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੋਆਲੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਜੇ-ਘੁੰਘਰੂ ਵੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਨੱਚਦੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਕংস ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕ "ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!" ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਲਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਭੋਜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੁਸਟ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੋ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਜ਼ਬਤ ਕਰੋ, ਨੰਦ ਨੂੰ ਜਕੜੋ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੁਰਾ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੋ।" ਜਦ ਕংস ਇੰਝ ਗਰਜਿਆ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਉੱਚੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਕংস ਨੇ, ਆਪਣੇ ਵਧ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਢਾਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਲਈ। ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਕੰਗਸ ਬਾਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਏ-ਬਾਏ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਪਰ ਅਪਰਮਿਤ ਤੇ ਤੀਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਸੱਪ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੇਸ ਫੜ ਕੇ, ਮਕੁਟ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਖੁਦ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਘਸੀਟਿਆ, ਸਾਰਾ ਲੋਕ ਉਹ spectacle ਦੇਖਦੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਤੇ "ਹਾਏ! ਹਾਏ!" ਦੀ ਉੱਚੀ ਧੁਨੀ ਹੋਈ। ਕੰਗਸ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਖਾਂਦੇ, ਬੋਲਦੇ, ਤੁਰਦੇ, ਸੁੱਦੇ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਕਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਸੇ ਅਤਿਦੁਰਲਭ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੰਗਸ ਦੇ ਅੱਠ ਭਰਾ—ਕੰਕ, ਨਿਗਰੋਧਕ ਆਦਿ—ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦੌੜ ਪਏ। ਫਿਰ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਲਰਾਮ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਢੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਅੱਖੀਆਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਪਿੱਟਦੀਆਂ, ਨੀਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜੱਫੀਆਂ ਪਾ ਕੇ, ਦੁਖੜੇ ਸੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ: "ਹਾਏ ਸਵਾਮੀ, ਪਿਆਰੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਅਸਹਾਇਆਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ! ਤੁਹਾਡੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ, ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਤੇ ਸਾਡਾ ਘਰ-ਘਰਾਸਤ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਖ, ਇਹ ਨਗਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਮੰਗਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।" "ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।" "ਇਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" ਤਦ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹਨ, ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏਆਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਲਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ।" ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਰਚੀ, "ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ" ਆਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਏ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ "ਮਾਂ" ਤੇ "ਪਿਤਾ" ਆਖਿਆ।