ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਤੇ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਘਰਾਨਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਮੰਗੋ ਨਾ। ਉਹ ਬੰਨ੍ਹਦੇ, ਮਾਰਦੇ ਅਤੇ ਲੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਕੀਪੁਤ੍ਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਧੋਬੀ ਦਾ ਸਿਰ ਉਸਦੇ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਧੋਬੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਗੱਠੇ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਲਏ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਗੁਆਲਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੱਤੇ, ਕੁਝ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਰਜ਼ੀ ਆਇਆ ਜੋ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਰਾਮ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸਜੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਐਸੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਮੇਲੇ 'ਚ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀ—ਇੱਕ ਗੋਰਾ, ਇੱਕ ਕਾਲਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦਰਜ਼ੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਾਨਤਾ, ਵੱਡੀ ਕismet, ਤਾਕਤ, ਯਾਦ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਵਸ਼, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਸੁਦਾਮਾ ਫੁੱਲਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਗਏ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੁਦਾਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਸਨ ਲਿਆ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ—ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਾਨ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ। ਫੁੱਲਵਾਲੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰਾ ਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੀ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਣ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਏ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਸੁਦਾਮਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸੁੰਦਰ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਫੁੱਲਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਰ ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਉਸਨੇ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ, ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਉੱਚੀ ਦਇਆ ਮੰਗੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਵਰ, ਵਧੀਆਂ ਦੌਲਤ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਯਸ਼ ਤੇ ਸੋਭਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼' ਵਾਲਾ ਚੌਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਕੁਬਜਾ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨੀ ਸੀ, ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਮਾਧਵ ਰਾਜਮਾਰਗ 'ਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਇਤਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੌਣ ਹੈਂ ਤੂੰ ਸੋਹਣੀਏ? ਇਹ ਸੁਗੰਧਤ ਇਤਰ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਕਿਸਦੀ ਦਾਸੀ ਹੈਂ? ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਇਤਰ ਲਾ ਦੇ, ਤੇਰੀ ਭਾਗਾਂ ਖੁਲ ਜਾਣਗੇ।" ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਤ੍ਰਿਵਕਰਾ ਸੀ, ਆਖੀ, "ਮੈਂ ਕੰਸ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਦਾਸੀ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਇਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੌਣ ਇਸ ਯੋਗ ਹੈ?" ਉਸਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੱਸੀਆਂ, ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇਤਰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਤਰ ਲਾ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੁਬਜਾ ਦੀ ਕਮਰ ਸਿੱਧੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਜਾਣਣ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ, ਹੱਥ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਉਚਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸਦੀ ਲਕੜੀ ਜਿਹੀ ਕਮਰ ਸਿੱਧੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਕੁਬਜਾ ਸੋਹਣੀ, ਨਾਰੀ ਵਾਲੀ ਪੂਰੀ ਕਾਇਆ ਨਾਲ, ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਬਣ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਸਦੇ ਰੂਪ, ਗੁਣ ਤੇ ਦਿਲਦਾਰੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਚੁੰਨੀ ਫੜੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੀਰੋ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਚੱਲੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬੇਕਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਿਹਰ ਕਰੋ।" ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਸੋਹਣੀ ਭੌਂਹ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਵਾਂਗਾ, ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਠਿਕਾਣਾ ਹੋਵੇਂਗੀ।" ਇੰਝ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲ ਪਿਆ, ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੋਹਫੇ, ਪਾਨ, ਫੁੱਲ, ਤੇ ਇਤਰ ਮਿਲਦੇ ਰਹੇ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਬੈਠੀਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ, ਵਾਲ, ਚੂੜੀਆਂ ਢਿਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰ ਹੋਣ। ਫਿਰ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪੁੱਛੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਣ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਪੂਜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਰਾਖੀਆਂ ਨੇ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖੇਡ-ਖੇਡ 'ਚ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੁਰੰਤ ਤੰਨਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਮੱਧੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਚੌਫੇਰੇ ਗੂੰਜ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਕੰਸ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰ ਲਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਖੀਦਾਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਫੜਨ ਤੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦੌੜ ਪਏ। ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੰਸ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਲਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਨਗਰ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਅਸਧਾਰਣ ਵਿਰਤਾ, ਚਮਕ, ਨਿਸ਼ਚੈ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਗੁਆਲਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨਗਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਵਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ।