ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕarta, ਹ੍ਰੀਕੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।” ਇਥੇ, ‘ਅਕਰੂਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ’ ਨਾਮਕ ਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਭਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਧ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਅਕਰੂਰ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਇਆ, ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਟਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਪਟ-ਪर्दਾ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਹ ਰੂਪ ਮੁੜ ਲੁਕਾ ਲਿਆ। ਦਰਸ਼ਨ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹੀ, ਅਕਰੂਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਰਥ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਹ੍ਰੀਕੇਸ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਇਤਨਾ ਹੈਰਾਨ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ?” ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਕੁਝ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ! ਮੈਂ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਹੋਵੇ?” ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਅਦਭੁਤਤਾ ਹੈ—ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ—ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਹੋਰ ਕੀ ਅਸ਼ਚਰਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗਾਂਦੀਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਰਥ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਟਦੀ ਨਾਂ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਨੰਦ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤੇ ਉਥੇ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ, ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਮਿਲੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਰਥ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਰਹਾਂਗੇ, ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਣ ਆਵਾਂਗੇ।” ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਮਥੁਰਾ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੋ ਨਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ।” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਓ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਅਚੁਤ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਗੋਪਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ। ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਘਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰ, ਯਜਨ-ਅਗਨੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।” ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, “ਜਦ ਮਹਾਨ ਬਲੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ ਧੋਏ, ਉਹ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਬਣਿਆ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵੈਭਵ ਤੇ ਉੱਤਮ ਭਗਤੀ ਪਾਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਧੋਣ ਦੀ ਪਾਣੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਣਨਾ ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਹੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਹੇ ਨਾਰਾਏਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ noble ones ਨਾਲ ਆਵਾਂਗਾ। ਮੰਦ-ਯਾਦਵ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵਾਂਗਾ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਕਰੂਰ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਕੰਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਦੱਸਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦਰਵਾਜੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਲ, ਤਾਮੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਗਹਿਰੀਆਂ ਖਾਈਆਂ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ-ਬਾਗਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਮਥੁਰਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ, ਬਲਕਣੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭਾ-ਮੰਡਪ, ਮਹਲਾਂ, ਤੇ ਬੇਰਿਲ, ਹੀਰਾ, ਨੀਲਮ, ਮੋਤੀ, ਮੰਜੀਠ, ਪਨਨਾ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਰੇਲੀਆਂ, ਓਟੀਆਂ, ਤੇ ਅਲਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਾਲੀਦਾਰ ਬਰਾਮਦੇ, ਦਰਵਾਜੇ, ਫਰਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਕਬੂਤਰ, ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਗਲੀਆਂ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ, ਚੌਕਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਫੁੱਲਾਂ, ਚੰਦਨ, ਚਾਵਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਘਰਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਹੀਂ, ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ, ਦੀਆਂ, ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੱਛੇ, ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੰਦਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਜ-ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਚੱਲਦੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਲਾਂ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਣੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਾਏ, ਕਈਆਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕੰਡਾ ਜਾਂ ਪੈਜਬੰਧ ਪਾਇਆ, ਕਈਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ‘ਤੇ ਹੀ ਕਾਜਲ ਲਾਇਆ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਖਾਣਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਿਉਹਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਨ੍ਹਾਈਆਂ ਨਹੀਂ, ਕਈਆਂ ਸੱਦੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ, ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਆ ਗਈਆਂ—even ਮਾਵਾਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਤੇ ਨਰਮ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਉਸ ‘ਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਜਗਾ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜਫ਼ੀ ਪਾਈ; ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਖਿੜਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ‘ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਖੁਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ, ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧ, ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਸਚਰਜ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ, “ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਇਹ ਦੋ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਹਾ-ਉਤਸਵ, ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ!” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਨੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਰੰਗਰੇਜ਼—ਧੋਬੀ—ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਮੰਗੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਸਾਨੂੰ ਉਚਿਤ ਕੱਪੜੇ ਦੇ, ਅਸੀਂ ਯੋਗ-ਪਾਤ੍ਰ ਹਾਂ; ਦੇਣ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।” ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇਸ ਬੇਨਤੀ ‘ਤੇ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਸੇਵਕ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਲਟ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਕੱਪੜੇ ਕੇਵਲ ਜੰਗਲ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ, ਇਤਨੇ ਸਾਖਤ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਸਤੂ ਕਿਉਂ ਮੰਗਦੇ ਹੋ?” “ਜਲਦੀ ਜਾਓ, ਬੱਚੋ, ਜੇ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਮੰਗੋ। ਰਾਜ-ਘਰਾਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਬੰਨ੍ਹਦੇ, ਮਾਰਦੇ, ਲੁੱਟਦੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਦਬਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਧੋਬੀ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਹਾਇਕ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਗੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਅਚੁਤ ਨੇ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਲਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ ‘ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਉਤਸੁਕਤਾ, ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।