ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਮੁਕੁੰਦ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਪਰ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਇਹ ਲਜਜਾ ਵਾਲੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ—ਮੁਕੁੰਦ ਕਿਵੇਂ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ? ਅੱਜ ਦਸ਼ਾਰਹਾਂ, ਭੋਜਾਂ, ਅੰਧਕਾਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਹੋਵੇਗਾ; ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ। ਉਹ ਅਕ੍ਰੂਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਦਿਲ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਕਿੰਨਾ ਨਿਰਦਈ ਹੈ ਇਹ ਅਕ੍ਰੂਰ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੇ ਮਿਤਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੇ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਭੈ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਵਾਲਾ, ਵੱਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਲਝੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਕਿਸਮਤ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਗੋਪੀਆਂ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਚਲੋ, ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਰੋਕੀਏ! ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿਸਮਤ ਵੱਲੋਂ ਸਾਡਾ ਦਿਲ, ਜੋ ਮੁਕੁੰਦ ਤੋਂ ਅੱਧ-ਝਪਕੀ ਦੀ ਵੀ ਵਿੱਛੋੜਾ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ? ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਮੋਹਕ ਬਚਨ, ਖੇਡਦੇ ਨਜ਼ਰ, ਗਲੇ ਲਗਣ, ਤੇ ਰਾਸ ਨ੍ਰਿਤਯ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ—ਮੁਕੁੰਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਇਸ ਅੰਤਹੀਂ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ, ਅਨੰਤ ਦੇ ਮਿਤਰ, ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਗੋ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਮੁਸਕਾਨ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦਾ—ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਰਹੇ, ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ, ਆਪਣੀ ਲਜਜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗੀਆਂ—"ਗੋਵਿੰਦ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!" ਜਦੋਂ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਅਕ੍ਰੂਰ, ਆਪਣਾ ਮਿਤਰਤਾ-ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਰਥ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਚਲਾਇਆ। ਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਆਏ, ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਘੜੇ ਲੈ ਕੇ। ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ, ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਵੇਖਿਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ—"ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ।" ਜਦ ਤੱਕ ਰਥ ਦਾ ਝੰਡਾ ਦਿਸਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਰਥ ਦੀ ਧੂੜ ਉਡੀਕ ਰਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਦਿਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਆਸ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਗਈਆਂ; ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਗੁਜ਼ਾਰੀਆਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਭੂ, ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਅਕ੍ਰੂਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਥੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਧੋਇਆ, ਜਲ ਪੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੰਡ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਰਥ ਤੇ ਆ ਬੈਠਿਆ; ਅਕ੍ਰੂਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਘਾਟ ਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ—"ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਤਾਂ ਰਥ ਉੱਤੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ?" ਉਹ ਉੱਭਰਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਝੂਠੀ ਸੀ। ਪਰ, ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਦਧ, ਚਰਣ, ਗੰਧਰਵ, ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਾਜਾ-ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਫਣੀ ਨਾਗ-ਮੁਕੁਟ ਧਾਰੀ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਹਿਮਾਲੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਾ, ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਲਾਲ-ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ, ਭੌਂ, ਨੱਕ, ਕੰਨ, ਗੱਲਾ, ਅਤੇ ਹੋਠ—all ਲਾਲ ਤੇ ਸੁੰਦਰ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਭਰਵਾਂ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਤੇ ਉੱਤਮ, ਗਰਦਨ ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ, ਨਾਭੀ ਗਹਿਰੀ, ਪੇਟ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਰ ਤੇ ਜੰਘਾਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਹੱਥ ਤੇ ਗੁਟਣੇ ਸੁਧਰੇ, ਲੱਤਾਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ਕਲਦਾਰ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਉੱਚੇ, ਨਖ ਲਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ, ਨੌਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ-ਵਰਗੀਆਂ ਆਂਗਲੀਆਂ, ਕਮਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ। ਉਹ ਅਮੋਲ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ: ਮੁਕੁਟ, ਕੰਗਣ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਜਨੇਊ, ਕਮਰ-ਬੰਦ, ਮਾਲਾ, ਪੈਜਾਬ, ਕਣ-ਬਾਲੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਲ-ਹਥੀਂ ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਤੇ ਗਦਾ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਛਾਤੀ 'ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ' ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, 'ਕੌਸਤੁਭ' ਰਤਨ, ਤੇ ਜੰਗਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਨੰਦ, ਨੰਦ, ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ, ਸਨਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦ੍ਰਾ, ਤੇ ਨੌਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਿਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਨਾਰਦ, ਵਾਸੁ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਗਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ। ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਸ਼੍ਰੀ), ਪੁਸ਼ਟੀ, ਵਾਣੀ, ਤੇਜ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਸੰਤੋਸ਼, ਵਿਘਨ, ਜਿੱਤ, ਗਿਆਨ, ਅਜਾਣਤਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਮਾਇਆ ਸਨ। ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ੀ, ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂ-ਰੋਮ ਖੜੇ, ਦਿਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਨਮੀ ਹੋਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਰੁਕ ਕੇ, ਗੁਣਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਝੁਕ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਧੀਰੇ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਧ ਵਿੱਚ, "ਅਕ੍ਰੂਰ ਦਾ ਵਾਪਸੀ" ਨਾਮਕ ਉਨਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ, ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੇ ਉੱਤਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਨਾਰਾਇਣ, ਆਦਿ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ-ਕਮਲ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਮਹਾਤੱਤਵ, ਅਵਿਅਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਮਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ, ਤੇ ਸਭ ਦੇਵ—ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਤੱਤ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਪਰ ਇਹ, ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸਵਰੂਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਨਹੀਂ; ਜਨਮ ਰਹਿਤ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਕੇਵਲ ਗੁਣ-ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ। ਯੋਗੀ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪਰਮ ਵਿਅਕਤੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਮਵਾਨ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦਵਿਜ, ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਵੈਦਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਕਈ ਰੂਪ ਤੇ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੇ ਯਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਸਵਰੂਪ ਵਜੋਂ, ਗਿਆਨ-ਯਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।