ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕੁੰਦ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਾਇਆ ਸੀ—ਉਹ ਚਿਹਰਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਲੀਆਂ ਲਟਾਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਗੋਲ ਗੱਲਾਂ, ਉੱਚੀ ਨੱਕ, ਤੇ ਹੌਲੀ ਹਾਸਾ, ਜੋ ਸਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਉਹੋ ਮੁਕੁੰਦ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਕਰੂਰ ਹੋ, ਕਿਰਪਾਲੂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਖੋਹ ਲਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਮਧੁ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਇਕ ਥਾਂ ਤੇ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਛੀਨ ਲਿਆ। ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਬਹੁਤ ਛਿਨਭੰਗੁਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤੱਕਦਾ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਪਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਏ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਸਨੇ ਨਵੇਂ ਸਜਣ ਲੱਭ ਲਏ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਥੇ ਪੁੱਜੇਗਾ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਹੌਲੇ ਹੱਸਦੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਮੁਕੁੰਦ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਨੋਂ-ਮਜਬੂਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲੀਆਂ, ਜੋ ਲਜਜਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਉਲਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਾਂ, ਵੱਲ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ? ਅੱਜ ਤਾਂ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ, ਭੋਜ, ਅੰਧਕ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਤੇ ਸਾਤਵਤ—all ਦੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਸਤੇ ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ। ਅਕਰੂਰ ਵਰਗੇ ਨਿਰਦਈ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਮਿਲਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ! ਕਿੰਨਾ ਕਠੋਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ 'ਚ ਕੋਈ ਸੰਤਾਵਨਾ ਨਾ ਦੇ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਤਾਵਲੇ ਉਸਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੋਪਾਲ, ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਣਦੇਖੇ, ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਵੀ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਰੋਕੀਏ! ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ-ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮੁਕੁੰਦ ਤੋਂ ਅੱਖ ਮਿਝਣ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਜੁਦਾਈ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ? ਅਸੀਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਹੱਸੇ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਖੇਡਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਹਲਕਿਆਂ, ਤੇ ਰਾਸ ਨਚ ਦੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਸਨ—ਅਸੀਂ ਇਹ ਵਿਰਹ ਦੀ ਅੰਤਹੀਣ ਰਾਤ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘਾਵਾਂ, ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ? ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਮੁੱਕਦਾ ਤੇ ਅਨੰਤ ਦਾ ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜਾ ਆਉਂਦਾ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਗੋਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ, ਵਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦਾ—ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਤੇ ਜੋ ਵਿਰਹ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਲਜਜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਈਆਂ—"ਗੋਵਿੰਦਾ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!" ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਅਕਰੂਰ, ਆਪਣਾ ਮਿੱਤਰਤਾ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਰਥ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਲੈ ਗਿਆ। ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪਾਲ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਦੂਧ-ਦਹੀਂ ਆਦਿਕ ਭਰੇ ਘੜੇ ਲੈ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਏ। ਗੋਪੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮੋਹਨੀ ਵਿੱਚ ਫਸੀ, ਉਸਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਖੜੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰਹੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤਾਵਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ—"ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।" ਜਦ ਤੱਕ ਰਥ ਦਾ ਝੰਡਾ ਤੇ ਧੂੜ ਦਿਸਦੀ ਰਹੀ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਚਿੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖਿੱਚ ਲਏ ਹੋਣ। ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਆਸ ਵੀ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਈਆਂ; ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇੰਝ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਤੇ ਅਕਰੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ, ਮੁੱਖ ਧੋ ਕੇ, ਜਲ ਪੀ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਛਾਂਵੇਦਾਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗਏ ਤੇ ਫਿਰ ਰਥ 'ਚ ਆ ਬੈਠੇ। ਅਕਰੂਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੂਲ ਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਤੇ ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਰਥ 'ਤੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ?" ਉਹ ਉੱਪਰ ਆਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਕੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੋ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਝੂਠ ਸੀ? ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ, ਗੰਧਰਵ, ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੰਨ੍ਹਦੇ, ਸਾਜ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਸਲਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਦੇਖਿਆ—ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਫਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਨੀਲਾ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨਿਆ, ਚਿੱਟੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ। ਉਸਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ਾਂਤ, ਹੌਲੀ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਭਵਾਂ, ਨੱਕ, ਕੰਨ, ਗੱਲਾਂ, ਤੇ ਹੋਠ—all ਲਾਲੀਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ। ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਭਰੀਆਂ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਗਰਦਨ ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੀ, ਨਾਭੀ ਗਹਿਰੀ, ਪੇਟ ਕੰਨੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ। ਉਸਦੇ ਕੁਲ੍ਹੇ ਤੇ ਰਾਨਾਂ ਭਾਰੀ, ਹੱਥ ਤੇ ਗੁੱਟਣ ਗਠੀਲ, ਲੱਤਾਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ। ਟਖਣ ਉੱਚੇ, ਨਖ ਲਾਲੀਮਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਪੈਰ ਕਮਲ ਵਰਗੇ, ਨੌਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਰਗੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ। ਉਹ ਅਣਮੁੱਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ: ਮੋਹਰ, ਕੰਗਣ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਜਨੇਊ, ਕਮਰਬੰਦ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਜਬਾਂ, ਤੇ ਕੰਨ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ। ਉਸਦੇ ਕਮਲ-ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਸੀ; ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਚਮਕਦਾ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਤੇ ਜੰਗਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੁਨੰਦ, ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ, ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਮੁਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੇ ਨੌਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੁਜਾਤੀ ਮੁਨੀ ਸਨ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਨਾਰਦ, ਵਾਸੁ ਆਦਿਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਗਤ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ। ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਸ੍ਰੀ), ਪੁਸ਼ਟੀ (ਪੋਸ਼ਣ), ਵਾਣੀ, ਤੇਜ, ਯਸ਼, ਸੰਤੋਸ਼, ਲਯ, ਵਿਜੈ, ਗਿਆਨ, ਅਗਿਆਨ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਮਾਇਆ—all ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਕਰੂਰ ਮਹਾਂ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕੰਪ ਗਿਆ, ਦਿਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ੂ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ, ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, 'ਅਕਰੂਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ' ਨਾਮਕ ਉਨਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਾਰਾਏਣ! ਤੂੰ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈਂ, ਜਿਸਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਮਹੱਤੱਤੱਤ, ਅਵਿਅਕਤ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਮਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ, ਤੇ ਸਮੂਹ ਦੇਵ—all ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਤੱਤ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!