ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਦਿਨ, ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ, ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, “ਪਿਆਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।” ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ—ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰ, ਅਤੇ ਕੰਸ ਦੀ ਵੱਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਨੀਅਤ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਕਿਵੇਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕੰਸ ਨੂੰ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੁਣਾਇਆ। ਅਕਰੂਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੰਦ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਨੰਦ ਨੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: “ਸਾਰਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਦੁੱਧ-ਸੰਬੰਧੀ ਉਤਪਾਦ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ। ਭੇਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਰਥ ਜੋੜੋ।” “ਕੱਲ੍ਹ ਅਸੀਂ ਮਥੁਰਾ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਤਪਾਦ ਭੇਟ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਵੇਖਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।” ਨੰਦ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਗਵਾਲਣਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਰੂਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਇਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਗਵਾਲਣਾਂ, ਇਸ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪੀਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ; ਕੁਝ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਢੀਲੀਆਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਹੋਰ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਬੈਠੀਆਂ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਦਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਗਵਾਲਣਾਂ, ਸ਼ੌਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉੱਪਰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਉਹ ਮਨਮੋਹਣੀ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਮੋਹਕ ਚਾਲ, ਇਸ਼ਾਰੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ, ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਜ਼ਾਕਾਂ, ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ। ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਅਚੂਤ ਤੇ ਲਾ ਕੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ: “ਹੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਨਿਰਦਈ ਹੋ! ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕੁੰਦ ਦਾ ਮੋਹਕ ਚਿਹਰਾ, ਕਾਲੀ ਲਟਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਗੱਲਾਂ, ਉਭਰੀ ਨੱਕ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਜੋ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵੇਖਾਇਆ—ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।” “ਤੁਸੀਂ ਅਕਰੂਰ ਨਾਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਿਰਦਈ ਹੋ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਲੈ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਮਧੁ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ, ਇੱਕ ਥਾਂ ਵੇਖੀ। ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵਨਾ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤਕਦਾ, ਜਦ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਹਾਂ। ਘਰ, ਪਰਵਾਰ, ਪਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਈਆਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾਵਾਂ ਲੱਭ ਲਿਆ।” “ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਰਾਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਰੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣਗੀਆਂ, ਜਦ ਉਹ ਆਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨੀ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਰਸ ਪੀਣਗੀਆਂ। ਮੁਕੁੰਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਆ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ-ਇਰਾਦਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਲਜਜਤ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ?” “ਅੱਜ, ਦਸ਼ਾਰਹ, ਭੋਜ, ਅੰਧਕ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਸਾਤਵਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਰਾਹ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੇਖਣਗੇ। ਅਕਰੂਰ ਨਾਮ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਨਿਰਦਈ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲੇ! ਕਿੰਨਾ ਕਠੋਰ, ਕਿ ਉਹ, ਸਾਡੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਉਹ, ਨਿਰਦਈ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਾ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਣਡਿੱਠੇ, ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਅੱਜ ਕਿਸਮਤ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਰੋਕੀਏ! ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ-ਪਰਿਵਾਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ—ਜੋ ਮੁਕੁੰਦ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਲ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ—ਹੁਣ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।” “ਅਸੀਂ ਗਵਾਲਣਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਗੱਲਾਂ, ਚਾਲ, ਗਲੇ ਲਗਣ, ਅਤੇ ਰਾਸ ਨਚ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲੈ ਗਏ—ਕਿਵੇਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਇਹ ਅੰਤਹੀਨ ਰਾਤ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਬਿਨਾ ਉਸ ਦੇ, ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਾਂਗੀਆਂ?” “ਜਦ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ, ਅਨੰਤ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਵ੍ਰਜ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਗਵਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਮੁਸਕਾਨੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ—ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਾਂਗੀਆਂ?” ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਲਜਜਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈਆਂ, “ਗੋਵਿੰਦਾ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!” ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਅਕਰੂਰ, ਆਪਣਾ ਮਿੱਤਰ-ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਰਥ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਆਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਟਾਂ—ਗਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜੇ—ਲੈ ਕੇ। ਗਵਾਲਣਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ, ਪਿੱਛੇ ਆਈਆਂ; ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਵੇਖਦੀਆਂ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।” ਜਦ ਤਕ ਰਥ ਦਾ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਧੂੜ ਦਿਸਦੀ ਰਹੀ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਜਦ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਆਸ ਮੁਕ ਗਈ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਈਆਂ; ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀਆਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਭੂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਅਕਰੂਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਥ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਟ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਜਲ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਫਿਰ ਰਥ 'ਤੇ ਆ ਬੈਠੇ; ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਿਆਂ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਘਾਟ 'ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਅਤੇ ਅਮਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ, ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਰਥ 'ਤੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ?” ਉੱਠ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਝੂਠੀ ਸੀ। ਮੁੜ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਦਧ, ਚਰਨ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ, ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਫਣੀਆਂ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਚਿੱਟੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਪਹਾੜ। ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜਿਆ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਸ਼ਾਂਤ, ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਨਜ਼ਰ ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਸਜੀ; ਭੌਂ, ਨੱਕ, ਕੰਨ, ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਠ—all ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਲਾਲੀਮਾਵਾਂ ਵਾਲੇ।