ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜਦੋਂ ਅਕਰੂਰ ਜੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਮੰਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਰਸਤੇ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਦੁਰਲਭ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਕੁਝ ਮੰਗਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੰਦਨ, ਕਰੁਣਾਮਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ, ਅਤੇ ਕਮਸ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਿਆਰੇ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, "ਪਿਆਰੇ, ਸੁਆਗਤ ਹੈ! ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬੀਮਾਰੀ ਜਾਂ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤਾਂ ਨਹੀਂ?" ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਆਪਣੀ ਖੈਰੀਤ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਦ ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਸ, ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਾਮਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹਾਏ! ਸਾਡੇ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿਆ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸਾਡੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੈਦ ਹੋਏ। ਪਰ, ਅੱਜ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈਂ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ—ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਕਮਸ ਵਿਚਲੀ ਵੈਰਤਾ, ਕਮਸ ਦਾ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ, ਤੇ ਉਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਖੁਦ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਮਸ ਨੂੰ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਜੋ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਅਕਰੂਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਰਾਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਗੋਆਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਸਾਰਾ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉ ਆਦਿ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ, ਤੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜੋਤੋ।" ਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, "ਕੱਲ੍ਹ ਅਸੀਂ ਮਥੁਰਾ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਵੀ ਵੇਖਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਵੱਸ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਰੂਰ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਪਾਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਗੋਪੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕੁਝ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਜੂੜੇ ਢੀਲੇ ਹੋ ਗਏ। ਹੋਰ ਕੁਝ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਦਿਨਚਰਿਆਵਾਂ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ ਹੋਣ। ਕੁਝ ਹੋਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ, ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਜ਼ਾਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ। ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਡਰੀਆਂ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭੀੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਦਿਲ ਅਚਯੁਤ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ, ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਨਿਰਦਈ ਹੈਂ! ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਿਲੌਣੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕੁੰਦ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਗੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਗਲ੍ਹਾਂ, ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਦਿਖਾਈ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਅਕਰੂਰ! ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਨਿਰਦਈ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖਣ ਦਾ ਸੁਖ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਨੰਦਨੰਦਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੋਹ-ਮਮਤਾ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤੱਕਦਾ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਘਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਪਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਈਆਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ।" "ਮਥੁਰਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਰਾਤ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਰਸ ਪੀਣਗੀਆਂ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇਗਾ।" "ਮੁਕੁੰਦ, ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ—ਇਹ ਪਿੰਡਣੀਆਂ, ਜੋ ਲਜਜਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ ਹਨ—ਵਾਲੇ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ?" "ਅੱਜ ਤਾਂ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹ, ਭੋਜ, ਅੰਧਕ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤੇਉਹਾਰ ਹੋਵੇਗਾ; ਰਸਤੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਦੇਖਣਗੇ, ਜਦ ਸੋਹਣੇ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਦੇਵਕੀ ਨੰਦਨ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਣਗੇ।" "ਅਕਰੂਰ ਜਿਹਾ ਨਿਰਦਈ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤੇ ਸਾਡਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੋਆਲੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਣਦੇਖੇ ਹੋ ਕੇ, ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ, ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਵੀ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਈ।" "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਰੋਕੀਏ! ਵੱਡੇ-ਚੋਟੇ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ, ਜਦ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਮੁਕੁੰਦ ਤੋਂ ਅੱਧ ਪਲ ਦੀ ਵੀ ਵਿਛੋੜੀ ਨਹੀਂ ਸਹੀ ਜਾਂਦੀ।" "ਸਾਡਾ ਹਿਰਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਗੱਲਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ, ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ-ਲੀਲਾ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਅਟਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਬਿਨਾ ਉਸਦੇ, ਅਸੀਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਇਸ ਅੰਤਹੀਣ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰਾਂਗੀਆਂ?" "ਜਦ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਅਨੰਤ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਗੋਆਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਕੇਸਾਂ ਉੱਤੇ ਧੂੜ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾ ਕੇ ਤੱਕਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦੀਆਂ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜਦੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਲਾਜ-ਸ਼ਰਮ ਭੁੱਲ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ—"ਗੋਵਿੰਦ! ਦਾਮੋਦਰ! ਮਾਧਵ!" ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਅਕਰੂਰ, ਆਪਣਾ ਮਿੱਤਰ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਰਥ ਨੂੰ ਤੁਰਾ ਲਿਆ। ਨੰਦ ਆਦਿਕ ਗੋਆਲੇ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਤੇ ਭੇਟਾਂ, ਦੂਧ ਦੇ ਘੜੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦ ਲੈ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ, ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਖਲੋਤੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਤੜਪਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ, ਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ, "ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।" ਜਦ ਤੱਕ ਰਥ ਦਾ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਧੂੜ ਦਿਸਦੀ ਰਹੀ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟ ਗਈ ਕਿ ਹੁਣ ਗੋਵਿੰਦ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਂਉਂਦੀਆਂ ਗੁਜ਼ਾਰਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਕਰੂਰ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਜਲ ਪੀ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਬਾਗ ਵਿਚ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਥ 'ਤੇ ਆ ਬੈਠੇ। ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਘਾਟ ਤੇ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨੁਸਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਲ ਵਿਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲਾਈ। ਜਦ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਦੇਖਿਆ।