ਅਚੁਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਵਯੋਮਾਸੁਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਗਵਾਂ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਗੋਪ-ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਲਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗੋਪ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ‘ਵਯੋਮਾਸੁਰ ਵਧ’ ਨਾਮਕ ਸੱਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਅਕ੍ਰੂਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਤ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਅਤੀਤ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਉਹ ਧੰਨ-ਭਾਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ: “ਕਿਹੜਾ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਮੈਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਤਪ ਮੈਂ ਕੀਤਾ, ਜਾਂ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਦਾਨ ਮੈਂ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੜੇ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਨਾਦ ਕਰਨਾ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਕਦੇ ਐਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅਚੁਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਕੰਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰੀ ਦੇ ਉਹ ਕਮਲ ਚਰਨ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੇ ਕਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਲੋਕ ਵੀ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਹ ਚਰਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਾਤਵਤ ਲੋਕ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਕੇਸਰ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੈਂ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ—ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਗਲ੍ਹਾਂ, ਨੱਕ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਲਾਲ-ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਰਣ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਦਵੈਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ, ਕਰਤਬਾਂ ਅਤੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਧਨਵੰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਤਾਂ ਸੋਹਣੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਉਹ ਸਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਦੇਣ ਆਇਆ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਕੀਰਤੀ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਭਗਵਾਨ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਕਰਤਬ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਲਕੜ, ਸਿਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਤਿਉਹਾਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਇੱਛਤ ਥਾਂ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇਗਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣਾ ਕਮਲ ਹੱਥ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਵਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਪ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਬਲੀ ਨੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਾਂ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਆਪਣੇ ਸੁਗੰਧੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਚੁਤ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਕੰਸ ਦਾ ਦੂਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖੇਤਰਾ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈ, ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਮਨ ਦੇ ਕਰਮ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਦਇਆ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖੇ; ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਨਿਡਰ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ, ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਿੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਸਾਕਾ, ਮੇਰਾ ਇਕਲੌਤਾ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਵੇਗਾ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜੰਜੀਰ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ, ਹੇ ਅਕ੍ਰੂਰ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਵੇਗਾ; ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਜਨਮ ਤਾਂ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਉਪੇਕਸ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਿਖ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਹੰਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸਾਰੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੰਸ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼੍ਵਾਫਲਕਾ ਪੁੱਤਰ ਅਕ੍ਰੂਰ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਗਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਕਮਲ, ਜਵ, ਅੰਕੁਸ਼ ਆਦਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ। ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅਕ੍ਰੂਰ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, “ਹਾਏ! ਇਹ ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਹੈ!” ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਹੰਕਾਰ, ਡਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਵਟਾਉਣ ਤੋਂ ਪਰਤ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅੱਖਾਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਇੱਕ ਸ਼ਿਆਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੌਰਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਆਸਰਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਹਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ, ਵਿਦਯੁਤ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡੇ, ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ, ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਸੋਭਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਹੱਸਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦਇਆ ਭਰੀਆਂ ਸਨ। ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਮਾਲਕ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵਜੋਂ ਉਤਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹਰੇਕ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਨ੍ਹੀਰੀ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਹਾੜ। ਅਕ੍ਰੂਰ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ ਅਤੇ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਤਨਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖ ਸਕਿਆ। ਭਗਵਾਨ, ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਰਥ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ।