ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਯਦੁਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਤਸੰਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਗਵਾਨ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੇਸ਼ੀ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਕ ਵਾਰ, ਜਦ ਗਵਾਲੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਚਰਵਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੋਰ ਬਣੇ, ਕੁਝ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਭੇਡਾਂ; ਸਭ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਡਰ-ਭੈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਮਾਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਯੋਮ, ਜੋ ਇਲੁਜ਼ਨ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ, ਗਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ, ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਾਂਗ, ਚੋਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹਿਆਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਲੈ ਗਿਆ। ਵੱਡਾ ਦਾਨਵ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੁਫਾ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸਤਜਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼੍ਰਯ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਏ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਭੇਡ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਦਾਨਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ—ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ—ਤੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅੱਗੇ ਉਹ ਬਚ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਅਚੂਤ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੇਠਾਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਗੁਫਾ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ; ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਿਲੀ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਸਤਾਈਸਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, "ਵਯੋਮਾਸੁਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ," ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਥਾ ਇਥੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: ਅਕ੍ਰੂਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਤ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ; ਤੇ ਸਵੇਰੇ, ਆਪਣਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਜਦ ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਗਈ; ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ: "ਕਿਹੜਾ ਭਲਾ ਕੰਮ, ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਤਪस्या, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਯੋਗ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ?" "ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲੇ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਜਾਪ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਲਗਨ ਹੈ।" "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੀ, ਅਚੂਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਰੁਕ ਜਾਵੇ; ਕਈ ਵਾਰ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਮੰਦਭਾਗਤਾ ਮੁਕ ਗਈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹਨ।" "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਅੱਜ ਕਾਂਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਅਵਤਾਰ ਵਜੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨੇ ਕਦੀ ਅਭੇਦ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" "ਉਹ ਪੈਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਦੇ, ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਨਾਨੀ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਮਕੁੰਦ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਜਰੂਰ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਨੱਕ, ਮੁਸਕਾਨ, ਲਾਲ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ, ਤੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਿਰਣ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਅਸਲ ਘਰ ਹੈ।" "ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਦਵੈਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ, ਕਰਤਬਾਂ, ਤੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀਆਂ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੀਆਂ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਪਰੰਤੂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।" "ਉਹ ਸਾਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਤਬ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਅੱਜ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ—ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਲਕਸ਼, ਆਦਿਆਪਕ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੰਗ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਸਵੇਰੇ।" "ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਪੈਰ ਪਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਤਰ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਸ਼ਾਇਦ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗਾਂਗਾ, ਭਗਵਾਨ ਆਪਣਾ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਮੇਰੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦੇਣ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਪ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਹੱਥ ਦੀ ਛੁਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਾਈ ਦਿੱਤੀ; ਜਾਂ, ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਸੁਗੰਧੀ ਹੱਥ ਨਾਲ।" "ਅਚੂਤ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਵੈਰੀ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਕਾਂਸ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ; ਉਹ ਖੇਤਰ ਦਾ ਗਿਆਨੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।" "ਸ਼ਾਇਦ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜਾਂਗਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮ੍ਰਦੁ, ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਦਇਆ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਣ; ਤੇ ਤੁਰੰਤ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਨਿਡਰ ਆਨੰਦ ਪਾਵਾਂਗਾ।" "ਫਿਰ, ਮੇਰਾ ਵਧੀਆ ਮਿਤਰ, ਮੇਰਾ ਸਬੰਧੀ, ਮੇਰਾ ਇਕਲੌਤਾ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾਵੇ; ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਰਮ-ਜਨਮ ਦੀ ਬੰਧਨ ਮੁਕ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਜਦ ਮੈਂ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਛੁਹ ਪਾਵਾਂਗਾ, ਉਹ, ਹੇ ਅਕ੍ਰੂਰ, ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਣਗੇ; ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਜਨਮ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਮਿਤਰ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਅਣਪਿਆਰਾ, ਵੈਰੀ ਜਾਂ ਅਣਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ; ਪਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਖ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਡਿਆਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਉਪਰੰਤ, ਯਦੁਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਉੱਚੇ, ਮੁਸਕਾਨ ਕਰਦੇ, ਉਹ bowed ਹੋਏ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਘਰ ਵਿਚ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੀ, ਤੇ ਕਾਂਸ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਪੀੜਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਕ੍ਰੂਰ, ਜੋ ਸ਼ਵਫਲਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ, ਰਥ ਰਾਹੀਂ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਸਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਵਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਮਲ, ਜੌ, ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ। ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ 'ਤੇ ਚਲਦੇ, ਉਚਾਰਣ ਲਗੇ: "ਆਹ! ਇਹ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਹੈ!" ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਹੰਕਾਰ, ਡਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਸੁਣਨ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਪਰਕ ਰਾਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਦੁੱਧ ਕੇ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਅੱਖਾਂ ਸ਼ਰਤ-ਕਮਲ ਵਾਂਗ, ਘਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਤੇ ਇੱਕ ਗੋਰਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਮੂਲ, ਚੌੜੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੂਪ, ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।