ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਭਗਤੀ ਦੇਖੀ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਨਿੱਜ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਣਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਘਣਘੋਰ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਮਨੋਹਰ ਅਕਰਿਤੀ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਪੱਟੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ, ਮਸਤਕ ਉੱਤੇ ਮੋਹਕ ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਭੰਗੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਖੜੇ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਦਸ ਲੱਖ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੇ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਲਿਪਤੇ ਹੋਏ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਮੂਰਤਿ, ਮਿੱਠੇ, ਵਾਂਸਲੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਜੋ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀ ਵੈਸ਼ਣਵ, ਉਦ੍ਧਵ ਆਦਿਕ, ਇੱਥੇ ਆਏ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੈਕਾਰ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਅਲੌਕਿਕ ਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਚੂਰਨ ਵਰਖਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਜੋ ਲੋਕ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਘਰ ਤੇ ਆਪ ਭੁੱਲ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੀਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ। "ਹੇ ਮੁਨਿਓ! ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਮਹਿਮਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਤੋਂ ਉਪਜੀ; ਇੱਥੇ ਤਾ ਅਗਿਆਨੀ, ਠੱਗ, ਪਸ਼ੁ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਪੂਰਨ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਐਸਾ ਪਾਥ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜਿੰਨਾ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਰੂਪੀ ਯਜ੍ਯ ਦੁਆਰਾ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਦੱਸੋ, ਕੀ ਕਿਸੇ ਦਇਆਲੂ ਨੇ ਲੋਕ-ਹਿਤ ਲਈ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ?" ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਭਟਕੇ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਵਕੜੇ ਤੇ ਕਾਮੀ ਹਨ—ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸੱਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਖੰਡੀ, ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਡੰਗੀ, ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੰਜ ਮਹਾਂਪਾਤਕ ਕਰਦੇ, ਠੱਗੀ ਕਰਦੇ, ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਦੈਤ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੰਪੱਤੀ ਨਾਲ ਪਲੇ, ਪਰ-ਇਸਤਰੀ ਗਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਰੀਰ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪਾਪ ਕਰਦੇ, ਵਕੜੇ ਤੇ ਹਠੀ ਹਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਪਲੇ, ਅਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁੰਗਭਦਰਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਗਰੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰੋਂ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਤ્મਦੇਵ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਧਨਵਾਨ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਧੁੰਧੁਲੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਡਿੱਠੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਸਾਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਕੁਠੋਰ, ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕੰਜੂਸ ਤੇ ਝਗੜਾਲੂ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਰਸ ਭੋਗਦੇ, ਪਰ ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਗੋਆਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ। ਆਪਣੀ ਅਰਧੀ ਦੌਲਤ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਨਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਨਾਂ ਧੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ; ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਤਲਾਬ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਨ ਹੋਣ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਜਲ ਪੀ ਚੁੱਕਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਛੁਹ ਕੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ? ਜਲਦੀ ਦੱਸ, ਤੇਰੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੁਨਿ, ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸੰਚਿਤ ਦੁੱਖ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂ? ਮੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਤਰਪਣ ਆਦਿ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਵੀਕਾਰਦੇ; ਪੁੱਤਰ ਹੀਨਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਤਮ-ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਤੇ ਘਰ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਵੰਸ਼—ਇਹ ਸਭ ਨਿਰਰਥਕ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਗਾਂ ਵੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਂਝ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਲਾਇਆ ਰੁੱਖ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲੈਦਾ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਕੋਈ ਫਲ ਵੀ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜੀਵਨ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ?" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਕੋਲ ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਗਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ। "ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਰੂਪ ਮੋਹ-ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਕਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਵਿਵੇਕ ਪਕੜ ਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਵਾਸਨਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਸੁਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਲੀਖਤ ਵੇਖੀ ਹੈ: ਸੱਤ ਜਨਮ ਤੱਕ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਗਰ ਨੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਸਤੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣਾ ਪਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦੇ—ਸੰਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖ ਹੈ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਵਿਵੇਕ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਹੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ। ਸੰਨਿਆਸ, ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੁੱਕਾ ਹੀ ਹੈ; ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਹੈ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤਪੋਧੀ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁ ਨੇ ਵੀ ਲੀਖਤ ਮਿਟਾ ਕੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣਾ ਸੀ। ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਯਤਨ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ; ਤੂੰ ਹਠੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਇਛਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਾਂ?